Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/3115 K.2025/7823

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili aleyhine... Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ... 9. İcra Müdürlüğü'nün 2019/...

E. sayılı takip dosyası ile takip başlatıldığını, takip başlatıldıktan sonra alacağın temliki ile asıl hakkın temlik alan davalı ...'na devredildiğini, başlatılan söz konusu icra takibine dayanak olarak gösterilen senedin "bono" vasfını taşımadığını, söz konusu senedin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 776/1-(b) hükmünde belirtilen "kayıtsız şartsız belli bir bedel ödemek" kaydını içermediğini, senet içeriğinde yazılı kefalet sözleşmesinin de;

kefilin sorumlu olduğu azami miktar ve kefalet tarihi el yazısı ile yazılı olmadığından 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 583. maddesi uyarınca şeklen geçersiz olduğunu, dolayısı ile müvekkilinin böyle bir borcu bulunmadığını ileri sürerek ... 9. İcra Dairesinin 2019/5027 E. sayılı icra takibinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının daha önce kötüniyetli olarak imzaya itiraz ettiğini, ... 4. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2019/387 E. sayılı dosyasından yapılan yargılama sonunda alınan bilirkişi raporu ile imzanın kendisine ait olduğunun tespit edildiğini, daha öncesinde de ... Cumhuriyet Başsavcılığınca resmi belgede sahtecilik suçundan işbu bonoya ilişkin şikayette bulunduğunu, davaya konu bononun, kambiyo senedi için geçerlilik şartlarını sağladığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kayıtsız ve şartsız belirli bir bedeli ödeme vaadine ilişkin şekil şartının var olup olmadığı hususunun değerlendirilmesinde; bonoda yazılı bedelin tartışma konusu olmadığı gibi, ibarede ismi geçen şirketlerin borç miktarının da esasen tartışma konusu olmadığı, davacının hisse sahibi bulunduğu şirketlerin borç miktarlarını kabul ettikten sonra,

bu borçları ödemek amaçlı olarak senet düzenleme kasıt ve iradesini açıkça belirterek bonoyu tanzim ettiği, senet metninin içeriğinde "Birmilyonbeşyüzyetmişikibin sekizyüzondokuz TürkLirasıkırksekizkuruş ödeyeceğim" ifadesinin yer aldığı ve bu ifadede herhangi bir kayıt ve şart olmadığı, bononun bilerek ve istenerek düzenlendiği ortada iken, temel ilişkinin ne olduğu,

şeklen geçerli olup olmadığı hususlarının incelenmesinin kambiyo senedinin sebepten mücerretlik - temel borç ilişkisinden ayrı, bağımsız varlığı ilkelerine aykırılık teşkil edeceği, davacının kefalet sözleşmesinin şeklen geçersiz olması nedeniyle senedin bono vasfını taşımadığı yönündeki itirazlarına da itibar edilmediği, davaya konu senedin kambiyo senedi vasfını taşıdığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava dışı alacaklı ... Taşımacılık Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından davacı borçlu ... aleyhine 1.572.819,48 TL değerindeki bono, 8.402,73 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.582.222,21 TL alacağın tahsili için kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi başlatıldığı, takip başlatıldıktan sonra alacağın davalıya temlik edildiği, dava konusu senedin senet lehtarı olan ...

Taşımacılık Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından takibe konulduğu, icra dosyasında takibe dayanak yapılan 10.04.2019 düzenleme, 30.09.2019 vade tarihli borçlusu ..., alacaklısı ... Taşımacılık Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. olan senedin "Cari Mutabakatnamesi" başlığı altında "Sahibi bulunduğum ...San. ve Ltd. Şti.'nin 1,283,492.28-TL ve ... Nakliyat Turizm San ve Tic. Ltd. Şti.'nin 289,327.20-TL borçlu olduğu ... Taşımacılık Turizm San. Ve Tic.Ltd.

Şti.'ne şahsen ve kefaleten aşağıdaki senet tarafımdan tanzim edilmiştir." şeklindeki ibarenin altına düzenlenmiş olduğu ve senedin bu şekilde takibe konu edildiği, bu haliyle dava konusu senedin kefalet sözleşmesinin teminatı olarak verildiğinin ve temel borç ilişkisinden bağımsız olarak düzenlenmediğinin açık olduğu,

davacının temel borç ilişkisinden kaynaklanan şahsi defileri icra dosyasında alacağı lehtardan temlik alan davalıya karşı ileri sürebileceği, dava konusu senedin düzenlenme tarihinde yürürlükte bulunan TBK'nın 583. maddesi uyarınca senedin üzerinde yer alan kefalet sözleşmesinde kefalet tarihinin ve kefil olarak yükümlülük altına girdiği miktarın davacının kendi el yazısıyla yazılı olmadığından kefalet sözleşmesinin geçersiz olduğu, bu durumda davacının borçtan sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne, davacının ...

9. İcra Müdürlüğünün 2019/50277 E. sayılı icra takip dosyasında davalıya borçlu olmadığının tespitine, şartları oluşmadığından davacının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiş, karar, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

V.TEMYİZ

A.Dava ve Hukuki Nitelendirme Dava, kambiyo senedine dayalı olarak başlatılan icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ve icra takibinin iptali istemine ilişkindir. B.Değerlendirme ve Gerekçe

Davacının keşideci, dava dışı ... Ltd. Şti.'nin lehdar olduğu bono, kambiyo senetlerine özgü takip yoluna konu edilmiş olup, takip başlatıldıktan sonra takip konusu alacak davalıya temlik edilmiştir. Davacı; bonoda temel ilişkiye yer verilmesi nedeniyle senedin bono vasfını taşımadığını, TBK'nın 583. maddesi gereğince kefalet tarihi ile miktarının el yazısıyla yazılmadığını belirterek bono nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava konusu bonoda, "Cari Mutabakatname" başlığı altında "Sahibi bulunduğum ...San. ve Ltd. Şti.'nin 1,283,492.28-TL ve ... Nakliyat Turizm San ve Tic. Ltd. Şti.'nin 289,327.20-TL borçlu olduğu ... Taşımacılık Turizm San. Ve Tic.Ltd. Şti.'ne şahsen ve kefaleten aşağıdaki senet tarafımdan tanzim edilmiştir." ifadesine yer verilmiş olup, devamında "İşbu emre muharrer senedin mukabilinde 30... tarihinde ... Taşımacılık Turizm San. Ve Tic. Ltd. Şti.

Veyahut emrühavalesine yukarıda yazılı BirMilyonbeşyüzyetmişikibin sekizyüzondokuz TürkLirasıkırksekizkuruş ödeyeceğim, bedeli nakten alınmıştır" şeklindeki beyan yer almaktadır.

Dava konusu bononun TTK'nın 776/1 hükmünde belirtilen zorunlu unsurları içerdiği, davacının işbu davada imza inkarında bulunmadığı, davacının bonoyu sahibi olduğu şirketlerin borcuna karşılık verdiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle Bölge Adliye Mahkemesince, bonoda "Cari Mutabakatname" başlığı altında yer alan kefalet beyanı nedeniyle TBK'nın 583. maddesinin tartışılması yerinde görülmemiştir. O halde senet metni içeriğinde herhangi bir kayıt ve şartın bulunmadığı, bonodaki miktara itiraz edilmediği, davacı tarafından bononun bilerek istenerek şirketlerinin borcuna karşılık düzenlendiği, senedin kambiyo senedi vasfını taşıdığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken Bölge Adliye Mahkemesince yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.