Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/338 K.2025/5452

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl davada davacı ... Dayanıklı Tüketim Malları San. ve Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

1.Davacı vekili asıl dava dilekçesinde; müvekkilinin toptan bisiklet ve bisiklet malzemeleri sattığını, davalıların da aynı sektörde adi ortaklık şeklinde faaliyet gösterdiğini, taraflar arasında uzun yıllardan beri ticari ilişki bulunduğunu, mal alımı amacıyla davalıların ortağı olduğu ... isimli adi ortaklığa sipariş-avans çekleri verildiğini, fakat davalıların çek karşılığı olan malları davacıya teslim etmediği gibi çekleri de iade etmediğini, davacının toplam 19 adet çeki ödemek zorunda kaldığını ileri sürerek fazlaya ilişkin talep hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 25.000,00 TL alacağın ticari faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davacılar vekili birleşen dosyasının dava dilekçesinde; müvekkillerin bisiklet ve bisiklet malzemeleri satan ... isimli adi ortaklıkta faaliyet gösterdiğini, taraflar arasında yıllardır süregelen ticari ilişki bulunduğunu, mal alımı amacıyla davalı şirkete müşteri çekleri ciro edildiğini ve müvekkilleri tarafından bu çeklerin ödendiğini, ancak çek karşılığı herhangi bir mal teslimi yapılmadığını, davalı şirket tarafından davacı müvekkilleri aleyhine icra takibi başlatıldığını, itiraz edilmesi üzerine takibin durduğunu, davacı şirket tarafından itirazın iptali davası açılmayıp alacak davası ikame edildiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 10.000,00 TL alacağın ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalılar vekili asıl davaya cevap dilekçesinde; davacı şirket tarafından davalılar aleyhine icra takibi başlatıldığını, itiraz üzerine takibin durduğunu, davacı şirket tarafından itirazın iptali davası açılmayıp işbu davanın ikame edildiğini, davacı şirketle müvekkilleri arasında ticari ilişki mevcut olup, müvekkillerin davacı şirkete herhangi bir borcu bulunmadığını, aksine müvekkillerin davacı şirketten alacağı bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı vekili birleşen davaya cevap dilekçesinde; iddia edilenin aksine davacıların, davalı müvekkiline borcu olduğunu, davacıların çek bedellerini ödemedikleri gibi mal teslimini de yapmadıklarını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davanın kısmen kabulü ile 1.095.947,15 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, birleşen davanın reddine karar verilmiş, hüküm, asıl davada davalı-birleşen davada davacı ... vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davada davacı ...

Bisiklet/... isimli adi ortaklıktan satın alınacak mal karşılığı avans olarak davaya konu çeklerin davalılara verildiğini, davalı tarafça mal teslimi gerçekleşmediğinden çeklerin bedelsiz kaldığını, ve iade edilmediklerini belirterek alacak talebinde bulunulduğu, çek bir ödeme aracı olduğundan çeklerin mevcut bir borcun ödenmesi amacıyla verildiği hususunda yasal karinenin bulunduğu, davaya konu çeklerin avans olarak verildiğini ispat yükünün davacıya ait olduğu, davacının bu iddiasını ancak yazılı kesin delillerle ispatlayabileceği, davacının defterlerindeki kayıtların tek başına bunu ispat etmeye yeterli olmadığı,

davacının çeklerin avans olarak verildiğini yazılı delillerle ispat edemediği, açıkça yemin deliline de dayanmadığı, bu nedenle asıl davanın reddine karar verilmesi gerektiği, birleşen davada davacıların alacaklı olduklarını belirterek alacak talebinde bulundukları, alınan bilirkişi raporlarına göre birleşen dosya davacılarının defterlerine göre davalıdan alacaklarının bulunmadığı,

birleşen dosya davacılarının defterlerindeki kayıtların Yargıtay yerleşik içtihatlarında da belirtildiği gibi aleyhlerine delil olacağı, birleşen dosya davacılarının alacaklı olduklarını yazılı delille ispat edemedikleri, açıkça yemin deliline de dayanmadıkları, bu nedenle İlk Derece Mahkemesince birleşen davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle birleşen dosya davacısı ... vekilinin birleşen dosyaya yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine, asıl davada davalı ... vekilinin asıl davaya yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının asıl dava yönünden kaldırılmasına,

yeniden hüküm kurulmasına, asıl davanın reddine karar verilmiş, karar, asıl davada davacı ... Dayanıklı Tüketim Malları San. ve Tic. A.Ş. vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Asıl ve birleşen dava, alacak istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.