Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/3941 K.2026/680

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında imzalanan 20.03.2019 tarihli sözleşme ile satın alınan ürünlerin müvekkiline teslim edildiğini, Aralık 2019 tarihinde ortaya çıkan Covid-19 salgınının etkileri dikkate alındığında genel bir mücbir sebep haline dönüştüğünü, salgının 11.03.2020 tarihi itibari ile ülkemizde de görülmeye başlandığını, Sağlık Bakanlığı tarafından 20.03.2020 tarihli yazı ile müvekkili bünyesindeki hastanelerin %99’unun pandemi hastanesi olarak ilan edildiğini,bu dönemde çok yoğun tıbbi malzeme tedariği gerektiğini, davalının da bu zaruretin farkında olduğunu,

müvekkilinin 25.03.2020 tarihli fatura ile birim fiyatı 2,10 TL’den 500.000 adet toplam 1.134.000,00 TL bedelli 3 katlı tek kullanımlık cerrahi maske satın aldığını, bedelinin tamamen acil ihtiyaçtan dolayı 18.03.2020 tarihinde ödendiğini, sonrasında Sağlık Bakanlığınca yapılan duyuruya istinaden gerekli malzemelerin ...

(Uluslararası Sağlık Hizmetleri A.Ş.) tarafından tedarik edileceğinin bildirildiğini ve 3 katlı tek kullanımlık cerrahi maske için 0,80 TL satış fiyatı belirlendiğini, Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenen fiyat ile davalıya ödenmek zorunda kalınan fiyat arasında çok büyük bir fark olduğunu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 28. maddesinde düzenlenen aşırı yararlanma hükümleri kapsamında bir milyon adet maske için davalıya fazladan ödenmek zorunda kalınan 702.000,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren ticari faiz işletilerek davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının sarf malzemeleri alımı sözleşmesi kapsamında davalıdan 3 katlı maske alımı için fiyat teklifi istediği, davalı tarafından maske fiyatının 2,10 TL+KDV olarak belirlendiği, davacının 500.0 00... katlı cerrahi maskeyi %8 KDV ile birlikte 1.134.000,00 TL'ye satın aldığı, davacının Sağlık Bakanlığı tarafından yapılan duyurudan sonra, aşırı yararlanma iddiasıyla fazla bedel ödediğini iddia ederek KDV dahil 702.000,00 TL bedelli fatura keserek davalıya 30... tarihli ihtarname ile gönderdiği,

davalının ise 03.04.2020 tarihli ihtarnamesi ile faturayı süresinde davacıya iade ettiği, davalının 500.000 adet maskeyi 1,97 TL birim fiyat ile %8 KDV dahil olmak üzere 1.063.800,00 TL'ye 18.03.2020 tarihinde...Otel ... A.Ş.'den satın aldığı, davalı tarafından delil olarak sunulan DHMİ ...Havalimanı Müdürlüğüne düzenlediği 25.03.2020 tarihli faturada satış fiyatının KDV hariç 2,75 TL olduğu,...

Belediyesine satılan maskelerin 23.03.2020 tarihli faturada KDV hariç satış fiyatının 2,35 TL olduğu, Sağlık Bakanlığınca cerrahi maskenin ... tarafından 0,80 TL bedelle tedarik edileceğine ilişkin yapılan duyuru 31.03.2020 tarihli olup, maske satın alma tarihinden sonra olduğu, davacının maske alış fiyatı KDV hariç 2,10 TL olup, davalının da davacıya satacağı 500.000 adet maskeyi...Otel A.Ş.'den KDV hariç 1,97 TL'den 18.03.2020 tarihinde satın aldığı ve bedelini aynı tarihte ödediği, davalı taraf başka kurumlara sattığı maskelerle ilgili faturaları dosyaya sunduğu, satım fiyatlarının davacıya satılan fiyattan bir miktar daha yüksek olduğu,

Covid-19 vakalarının ülkemizde görüldüğü tarihlerde maskelerin serbest piyasa koşullarına göre alım-satımının yapıldığı ve buna göre fiyatların oluştuğu, hatta bir dönem maskelerin kara borsaya düşmesi nedeniyle fiyatların aşırı yükseldiği herkesin malumu olup, davalının davacıya sattığı maskeleri KDV hariç 1,97 TL birim fiyatla alarak, davacıya KDV hariç 2,10 TL birim fiyata sattığı anlaşıldığından, TBK'nın 28. maddesinde düzenlenen edimler arasında açık bir oransızlık bulunmadığı gibi, maskenin alındığı tarih itibariyle fiyatının piyasa rayicinde kalması,

davalı tarafın yakın tarihlerde davacıya sattığı birim fiyatın üstünde satışlar yaptığı da dikkate alındığında, aşırı yararlanma koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, aşırı yararlanma (gabin) nedenine dayalı alacak istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.