Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/4133 K.2026/909

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl davada davacı-karşı davada davalı vekili ile asıl davada davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

1.Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin terlik ve sandalet ürünlerine ilişkin tanınmış 2019/07459 sayılı tescilli tasarımlarının davalı tarafından taklitlerin yapılarak piyasaya sunulduğunu, bu suretle tasarım hakkına tecavüz edildiğini, dolayısıyla bu davranışlara son verilmesi aksi takdirde hukuki yollara müracaat edileceğini bildiren ihtarname gönderildiğini, delil tespiti yaptırıldığını, davalı şirketin, davacının itibar ve şöhretinden, uzun yıllar süren ürün ve kalite oluşturma gayretinden haksız surette yararlanarak kazanç elde ettiğini ileri sürerek tasarım hakkına tecavüzün tespitine ve durdurulmasına, giderilmesine,

şimdilik 1.000,00 TL maddi ve 5.000,00 TL manevi tazminatın haksız rekabet tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte tahsiline, dava konusu taklit ürünlerin imhasına ve hükmün ilanına karar verilmesini talep etmiş, 19.12.2022 tarihli bedel artırım dilekçesi ile davalının elde ettiği muhtemel kazanç üzerinden hesaplanan maddi tazminat talebini 14.330,15 TL arttırdıklarını beyan etmiştir.

2.Karşı davacı dava dilekçesinde; karşı davalıya ait 2 ... numaralı tasarımın yenilik ve ayırt edicilik kriterlerini taşımadığını, 2019 yılından çok önce piyasada var olduğunu ileri sürerek 2 ... numaralı tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı vekili cevap dilekçesinde; tasarım hakkının ihlal edildiği iddia edilen terlik modelinin birçok terlik üreticisi tarafından üretildiğini, harcı alem olduğunu, müvekkiline ait ürünlerin davacının tasarımlarına benzemediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Karşı davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davanın kısmen kabulüne, davalının, davacıya ait 2019/07459-3, 6 ve 8 numaralı tasarım tescillerine tecavüzünün tespiti ile bu tecavüzün ref ve men'ine, tecavüz oluşturan ve 11.10.2022 tarihli bilirkişi raporunda görsellerine yer verilen davalı yana ait ürünlere ve münhasıran bu ürünlerin üretiminde kullanılmaları kayıt ve koşulu ile üretim vasıtalarına el konulmasına, karar kesinleştiğinde talep doğrultusunda ürünlerin imhasına, 5.000,00 TL manevi, 15.330,15 TL maddi tazminatın faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

hüküm özetinin ilanına, davacının 2 ... numaralı tasarım yönünden davasının reddine, karşı davanın kabulü ile karşı davalıya ait 2 ... numaralı tasarımın hükümsüzlüğüne, karar verilmiş, hüküm, asıl davada davacı-karşı davada davalı vekili ile asıl davada davalı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, Mahkemece yeterli ve denetime uygun bilirkişi raporu doğrultusunda karşı davalıya ait 2019/07459-1 sayılı tasarımın yenilik ve ayırtediciliğe sahip olmaması nedeniyle karşı davanın kabulüne karar verilmesinde usule aykırılık bulunmadığı, tasarım konusunda uzman bilirkişilerden alınan bilirkişi raporları ile, davalı-karşı davacıya ait ürünlerin davacı-karşı davalı adına tescilli 2019/ ... numaralı tasarımların koruma kapsamında kaldıklarının tespit edildiği, tasarımcının seçenek özgürlüğünün de dikkate alındığı,

davalı-karşı davacı vekilinin asıl davada maddi tazminatla ilgili yapılan hesaplamada, tecavüz davası reddedilen 2019 ... numaralı tasarımla ilgili satışların da hesaba katıldığına dair istinaf talebiyle ilgili yapılan incelemede; bilirkişi tarafından asıl davaya konu edilen tüm tasarımlarla ilgili satış tutarları dikkate alınarak hesaplama yapıldığı, 2 ... numaralı tasarımdan elde edilen faaliyet kazancının 1.386,00 TL olarak hesaplandığı,

toplam faaliyet kârının hesaplanmasında bu tutarın dikkate alınmaması gerektiği halde dört tasarım için hesaplanan toplam 38.325,37 T faaliyet kârının %40’ı üzerinden maddi tazminat hesaplanmasının doğru bulunmadığı, bu nedenle davalı-karşı davacı vekilinin maddi tazminat hesaplamasında buna ilişkin istinaf talebinde haklı olduğu,

2 ... numaralı tasarımdan elde edilen 1.386,00 TL faaliyet kârı düşüldükten sonra 36.939,37 TL faaliyet kârının %40’ı olan 14.775,75 TL maddi tazminata hükmedilmesi gerektiği kanısına varıldığı gerekçesiyle davacı-karşı davalı vekilinin asıl ve karşı davayla ilgili istinaf başvurusunun reddine, davalı-karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına, asıl davanın kısmen kabulüne, davalının, davacıya ait 2019/07459-3, 6 ve 8 numaralı tasarım tescillerine tecavüzünün tespiti ile,

bu tecavüzün ref ve men'ine, tecavüz oluşturan ve 11/10/2022 tarihli bilirkişi raporunda görsellerine yer verilen davalı yana ait ürünlere ve münhasıran bu ürünlerin üretiminde kullanılmaları kayıt ve koşulu ile üretim vasıtalarına el konulmasına, karar kesinleştiğinde talep doğrultusunda ürünlerin imhasına, 5.000,00 TL manevi, 14.775,75 TL maddi tazminatın faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

fazlaya ilişkin maddi tazminat talebinin reddine, hüküm özetinin ilanına, davacının 2 ... no.lu tasarım yönünden talebinin reddine, karşı davanın kabulü ile karşı davalıya ait 2 ... no.lu tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmiş, karar, asıl davada davacı-karşı davada davalı vekili ile asıl davada davalı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Asıl dava, tasarım hakkına tecavüzün tespiti, önlenmesi, maddi ve manevi tazminat; karşı dava, tasarımın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.