Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/433 K.2025/5252

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında 25.09.2020 tarihinde davalıya et satımına ilişkin sözleşme yapıldığını, davalının 06.11.2020 tarihli ihtarname ile sözleşmeyi feshettiğini, davalının et alımlarında iskonto yapılmadığını ve 380.000,00 TL zarara uğradığını iddia ettiğini, sözleşme kapsamında davalıya teminat amacıyla verilmiş olan bononun davalı yanca icra takibine konu edildiğini, aksine müvekkilinin davalıdan alacağı bulunduğunu, müvekkilinin sözleşmeye uygun hareket ettiğini, gerekli iskontoların yapıldığını, teminat senedinin icra takibine konu edilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek davacıların Kahramanmaraş İcra Müdürlüğünün 2020/19401 E. sayılı dosyasında borçlu olmadıklarının tespitine ve tazminata karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin taraflar arasındaki sözleşme kapsamında yedi ayrı fatura ile toplam 2.819.521,46 TL bedelli alım yaptığını, davacıların alacaklı oldukları iddiasının doğru olmadığını, davacı tarafın sözleşme ile kabul ve taahhüt ettiği fiyatlandırmaya uygun olmayan yüksek fiyatlandırma yaptığını, bu durum davacı tarafa bildirilerek fazladan tahsil edilen bedelin iadesinin talep edildiğini, müvekkilinin sözleşme kapsamında gerekli iskontoların yapılmaması nedeniyle 380.000,00 TL zarara uğradığını, zararın giderilmemesi üzerine sözleşmenin teminatı olarak tanzim edilen 1.200.000,00 TL'lik bononun 380.000,00 TL üzerinden icra takibine konulduğunu savunarak davanın reddi ile kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamında bilirkişi raporu alındığı, taraflar arasında 25.09.2020 tarihli kırmızı et alım satım sözleşmesinin yapıldığı, bu sözleşmeye göre davacının ...

Borsasındaki fiyatlardan %2 iskonto yapılarak davalıya kırmızı et satacağının belirlendiğini, davalının et alımına karşılık olarak iki adet taşınmazını 1.200.000,00 TL bedel gösterilerek davacı satıcıya devrettiği, davacının da 1.200.000,00 TL'lik bonoyu teminat senedi olarak davalıya teslim ettiği, taraflar arasında çeşitli tarihlerde kırmızı et alım satımının yapıldığı, davacı tarafça %2 iskonto yapılmadığı, davalının, davacıya ödemiş olduğu tutarın 2.819.557,46 TL olduğu, sözleşme gereğince %2 iskonto uygulandığında et bedelinin 2.659.594,27 TL'ye indiği,

159.963,19 TL'nin davacı tarafından davalıdan fazla tahsil edildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında karkas et alışverişi için sözleşme yapıldığı, davalı alıcının bu sözleşme kapsamında teminat olarak 2 adet taşınmazını davacıya devrettiği, davacı satıcının da bu taşınmazların teminatı olarak davalı alıcıya 1.200.000 TL bedelli bono tanzim edip verdiği, sözleşmeye göre satıcı davacı şirketin kesim yapılan yerdeki fiyat belirleme otoritesi olan ...

Borsası'nın belirlemiş olduğu fiyatlar üzerinden peşin alımlarda 2,00 TL/kg, vadeli alımlarda ise 1,50 TL/kg iskonto yapılarak satış işlemi yapılacağının kararlaştırıldığı, davalının, sözleşme hükümlerine aykırı davranılarak gerekli iskontoların yapılmadığı ve bu nedenle 380.000,00 TL zararı olduğu iddiasıyla davacıya ihtarname gönderdiği akabinde de davacı aleyhine icra takibi başlattığı, davacı tarafın icraya konu bononun bağımsız borç ikrarı niteliğinde değil teminat senedi niteliğinde olduğunu ileri sürdüğü, bu nedenle ispat yükünün davacı borçlu üzerinde olduğu,

takibin dayanağı olan bononun teminat senedi olduğunun taraflar arasındaki sözleşmede açıkça hüküm altına alındığı, bononun teminat altına aldığı hakkın ne olduğunun irdelenmesi gerektiği, bononun davacıya devredilen taşınmazları teminen verildiğinin sözleşmede açıkça belirtildiği, bononun ancak sözleşmenin sonuçlanması ve taşınmaz devrinin gerçekleşmemesi halinde kullanılabileceği, dolayısı ile bu senede bağlı olarak girişilen takibin hukuki dayanağının bulunmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına,

yeniden hüküm kurulmasına, davanın kabulüne karar verilmiş, karar, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, icra takibi nedeniyle menfi tespit istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.