Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/436 K.2025/11505

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan muhtesat kamulaştırma bedelinin tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddi esastan reddine; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde; ... ili, ... ilçesi ... Mahallesi ... ada ... parsel sayılı davalı ...'e ait taşınmaz üzerindeki ve tescil harici alanda kalan bina, bina eklentileri ve ağaçların kamulaştırma bedelinin tespitine ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve muhtesat bedelinin tespiti ile davalıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; karara esas alınan bilirkişi raporunda yapı bedeli hesaplanırken en son yayımlanan Yapı Yaklaşık Birim Maliyet Cetveline göre hesap yapıldığını, oysa ki dava tarihinde geçerli olan Yapı Yaklaşık Birim Maliyet Cetvelinin esas alınması gerektiğini, belirlenen kamulaştırma bedelinin çok yüksek olduğunu, davanın dört ay içerisinde sonuçlandırılamamasına ve uzamasına müvekkil idarenin sebebiyet vermediğini, faiz ile ilgili hükmün hatalı olduğunu, ayrıca lehlerine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı idare tarafından yapılan imar uygulaması ile müvekkilinin taşınmaz üzerinde bir çok bina bulunan kendisine ayrılmış hiçbir alan bulunmayan dolayısıyla kullanma yararlanma ve tasarruf haklarının tamamını kısıtlayan bir yere kaydırıldığını, müvekkilinin mülkiyet hakkının hukuka aykırı şekilde ihlal edildiğini, dava konusu işlemin kamu yararı amacı taşımadığını, hesaplama yapılırken 1. kat ve 2. kat için doğal gaz değer artışı verildiği gibi zemin kata da doğal gaz değer artışı verilmesi gerektiğini, doğal gaz kaynaklı değer artışının % 4 değil % 8 oranında uygulanması gerektiğini, ayrıca kamulaştırma bedelinin belirlenmesinde yeni tebliğin esas alınması gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa vasfındaki dava konusu taşınmaz üzerindeki bina, bina eklentileri ve ağaçların, 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca resmî birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek, yapıdaki doğalgaz tesisatı bulunan ancak doğalgaz sobasının kullanıldığı kısımlarda % 4 oranında değer artışı uygulanarak kamulaştırma bedelinin belirlenmesinde, tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı,

davalı vekilince taşınmazın zemin katında da doğal gaz tesisatının bulunduğu iddia edilmiş ise de yapılan keşif sonucu alınan bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere yapının zemin katında doğal gaz tesisatının bulunmadığı, davalı tarafça da bu hususta somut bir delil sunulmadığından davalı vekilinin bu husustaki istinaf talebinin reddine karar verildiği,

ancak kamulaştırılan yapılara değer biçilirken değerlendirme tarihindeki resmî birim fiyatları ve yapı maliyet hesapları ile yıpranma payı da dikkate alınarak dava tarihinde yürürlükte bulunan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca açıklanan Yapı Yaklaşık Birim Maliyet Cetveli esas alınıp değer biçilmesi gerektiğinden Mahkemece alınan ilk raporda, bilirkişi heyetince 2022/2 yılı Yapı Yaklaşık Maliyetleri Hakkında Tebliği esas alınıp 3A grubundaki yapının bedeli 3.200,00 TL olarak belirlenerek yapının toplam bedeli 772.221,06 TL belirlenen raporun hüküm kurmaya elverişli olduğu dikkate alınarak Dairece;

davacı vekilinin bu husustaki istinaf talebinin kabulü ile, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak dosya içerisinde mevcut 12.09.2022 tarihli rapor doğrultusunda, ağaç bedelleri de eklenmek suretiyle taşınmazdaki yapıların ve ağaçların bedelinin 772.821,06 TL belirlenmesi suretiyle düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri aynen tekrar etmiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri aynen tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasında muhtesat bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu taşınmaz üzerindeki yapılara 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca resmî birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek; ağaçlara ise yaş, cins ve verim durumlarına göre; gölet ve artezyen kuyusuna da maktuen değer biçilerek davalıya ödenmesine ve muhtesatın davacı idareye aidiyetine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davacı idare vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Davaya konu taşınmazda teras katı bulunduğu ve İlk Derece Mahkemesince hesaplamaya dahil edildiği hâlde Bölge Adliye Mahkemesince gerekçesi açıklanmadan bu bölümün bedeline hükmedilmemesi yerinde değildir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı idare temyiz itirazlarının reddine,

2. Davalı vekilinin temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararına yönelik temyiz itirazının kısmen kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının 1, 4 (a) ve 5 numaralı bentlerinde bulunan "772.821,06" sayısının hükümden çıkarılması, yerine "806.505,54" sayısının yazılmasına, 4 (b) bendinde bulunan "96645,85" sayısının çıkarılması, yerine "62.961,37 " sayısının yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, davalıdan peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,