Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/4337 K.2025/5778

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde.

Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca ihracatı desteklemek için Dahilde İşleme İzin Belgesi (DİİB) sahibi firmalara ...’nun indirimli buğday verme yükümlülüğü bulunduğunu, ihracat sonrası ...’dan indirimli buğday aldığını, davalı firmanın 2005–2006 yıllarında Irak’a ihracat yaptığını, ancak Habur Gümrük Müdürlüğünde yapılan incelemelerde bazı ihracat beyannameleri ekindeki kara manifestolarında usulsüzlükler tespit edilerek araç plakaları ve eşya bilgilerinde oynama yapıldığı,

buğday ununun hiç veya eksik gönderildiği yönünde rapor düzenlendiğini, bu kapsamda müvekkiline ilişkin 2005/D1-02337, 2005/D1-10 47... /D1-3687 sayılı DİİB’ler kapsamında yapılan sözleşmeler nedeniyle toplam 1.153.184,48 TL zarar oluştuğunu ileri sürerek teminatın düşülmesi sonrası 757.383,71 TL zararın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde, usulsüz olduğu iddia edilen dört beyannamede belirtilen unların tamamının mevzuata uygun şekilde ihraç edildiğini, Orta Anadolu İhracatçılar Birliği araştırmalarıyla da teyit alındığını, bu nedenle davalıya ... tarafından buğday verildiğini, söz konusu ihracatları ... Ltd.

Şti.’nin sahibi ...’ın gerçekleştirdiğini, Irak’ta teslim alan kişinin ise ... olduğunu, dört beyanname kapsamında toplam 2.432,5 ton un ihraç edilerek 444.387,00 USD alacak tahakkuk ettiğini, ... Bankası üzerinden Yozgat ...

Bankası’na 447.387,00 USD havale edildiğini, aradaki 2.613,00 USD farkın ise önceki işlemlerden kalan bakiye veya avans olduğunu, davacının buğday karşılığını hesaplamada bu miktarı esas almasının hakkaniyete ve taraflar arasındaki sözleşmelerin 13. maddesine aykırı olduğunu, çünkü ilgili maddeye göre yalnızca gerçekten ihraç edilmeyen miktarların esas alınması gerektiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararına istinaden yapılan yargılama sonucunda davalı hakkında kesinleşmiş bir mahkûmiyet kararı bulunmadığı, 30.11.2007 tarihli kriminal raporda 6247, 10023, 137 06... sayılı ihracat beyannamelerinde silinti, kazıntı veya tahrifat yapıldığına dair delil yer almadığı, eksik un ihracının davacı tarafından ispatlanamadığı, ihracat bedellerinin ödendiği ve gümrük idaresince herhangi bir eksiklik tespit edilmediği ve davalı şirketin kusuru bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, bu karara karşı davacı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, karar, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, davalının dahilde işleme rejimi kapsamında ihraç edilmesi gereken miktardan daha az mal ihraç ettiği iddiasına dayanan alacak istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.