Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/4394 K.2026/481

Mahkeme kararı, taraf vekillerince temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında 17.08.2012 tarihli acentelik sözleşmesi imzalandığını, müvekkilinin önemli müşterilerinden ... Ulaşım Taşımacılık Ltd.

Şti. ile ilgili olarak davalıdan yükleme-boşaltma teminatı dahil bir teklif istediğini, ancak bu teminatın verilmemesi üzerine, müşterisine istenen şartlarda poliçenin yapılamayacağına dair olumsuz yanıt verildiğini, bilahare aynı şirkete davalının başka bir acentesi aracılığı ile Yurt içi Karayolu Taşıma Sorumluluk Sigortası yapıldığını ve yükleme boşaltma teminatının verildiğini, davalının bu tavrı nedeniyle müvekkilinin uzun yıllardır çalıştığı müşterisini kaybettiğini, müvekkilinin dört yıldır düzenli poliçelerini yaptığı müşterisi karşısında iş bilmeyen,

beceriksiz konumuna düşmesinin yanı sıra mevcut sigorta poliçesinin iptali nedeniyle komisyon iadesi yapmak zorunda kaldığını, ticari itibarının ciddi şekilde zedelendiğini, davalının olumsuz tavırları nedeniyle portföyünü kaybettiğini, iptal sebebi ile iade edilen komisyon bedelinin, dava dışı sigorta şirketi tarafından tanzim edilen poliçe bedeli üzerinden hesaplanan komisyon bedelinin müvekkilinin maddi zararları olduğunu ileri sürerek taraflar arasındaki acentelik sözleşmesinin haklı nedenle feshi sebebi ile şimdilik 10.000,00 TL denkleştirme tazminatının,

10.000,00 TL maddi tazminatın ve 20.000,00 TL manevi tazminatın faizleri ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 01.12.2020 tarihli dilekçesi ile maddi tazminat talebini 42.750,00 TL'ye, denkleştirme tazminat talebini 43.084,48 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı acentenin sözleşme ilişkisine kendisinin son verdiğini, acentenin, poliçe teklifi sırasında bilgi ve belgeleri tam ve doğru şekilde iletmemesi, daha sonra talep edilen bilgileri ise hiç iletmemesi ve konuyu takipsiz bırakması neticesi poliçenin yapılmadığını, bunun sorumluluğunun acentenin kendisinde olduğunu, sigorta şirketi olarak konuyu takipsiz bırakmadıklarını, acenteye müşterinin ... Sigorta’dan ...

Sigorta'ya geçişi sırasında teminatın daraltılması sebebi olarak müşterinin hasar geçmişinin bilgi olarak talep edildiğini, acente tarafından bu konuda mevcut poliçe nedeniyle hali hazırda ayda 4 hasar yaşandığı, 2.500,00 TL üzerindeki hasar adedinin yıllık 7-8 adet olduğu ve bunların da yükleme boşaltma sırasında olduğunun bildirildiğini ancak bu hasarların miktar ve boyutları istenmesine rağmen geri dönüş ile bilgi vermediğini, olaydan 2 ay sonra bir ... Grup Sigorta Ltd.

Şti. acenteliği tarafından aynı portföy ile ilgili sigorta talep edildiğini, bu talepte davacı acenteninkinden %90 fazla kapasite talep olunarak, araç başına teminat limitinin de %50 düşürüldüğünü ve bu acente tarafından yapılan teklifin davacı acentenin teklifinden farklı olduğunu, bu nedenle iki acenteye farklı uygulama yapıldığı iddiasının gerçeği yansıtmadığını, poliçeleri bir başka şirketten yenilemesine engel olunmadığını ve neticede bir hak kaybına sebebiyet verilmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III.MAHKEME KARARI

1.İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 24.04.2014 tarihli kararı ile davalının yerleşim yerinin İstanbul olduğu, ayrıca taraflar arasındaki sözleşme gereği de İstanbul Mahkemelerinin yetkili mahkeme olarak belirlendiği, davanın İstanbul Mahkemelerinde açılmasının zorunlu olduğu gerekçesiyle verilen yetkisizlik kararının davacı vekili tarafından temyizi üzerine, Dairemizin 03.11.2014 tarihli ve 2014/15574 E., 2014/16588 K. sayılı ilamı ile yetkisizlik kararı onanmış, yetkisizlik kararının kesinleşmesi ve davacı vekilinin talebi üzerine dosya İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin yukarıda belirtilen esasına kaydedilerek yargılamaya devam edilmiştir.

2. Mahkemece, taraflar arasında 17.08.2012 tarihli sözleşme ile acentelik ilişkisi kurulduğu, davacının 18.11.2013 tarihli ihtarnameyle ile sözleşmeyi feshettiği, davacının, dava dışı müşterisi ... Ulaşım Taşımacılık Ltd. Şti. ile dava dışı ... Sigorta A.Ş. arasında 12.04.2011- 12.04.20 12... .04.2012- 12.04.2013 vade tarihli, yine dava dışı ...

Sigorta A.Ş arasında 13.01.2013- 03.01.2014 vade tarihli Yurt İçi Karayolu Taşıma Sorumluluk Sigorta Poliçesi akdedilmesine aracılık ettiği, dava dışı ... Ulaşım Taşımacılık Ltd. Şti.'ne yönelik olarak davacı acente tarafından davalı ... şirketinden teklif talebinde bulunulmasının istendiği, davalı ... tarafından verilen teklifte yükleme boşaltma teminatının bulunmaması sebebiyle yeniden sigorta poliçesi tanzim edilemediği, ancak devam eden süreçte davalının, dava dışı ...

Ulaşım Taşımacılık Ltd. Şti. adına dava dışı ... Grup Sigorta Aracılık Hizmetleri Ltd. Şti. aracılığı ile yükleme boşaltma teminatını da içerir şekilde sigorta poliçesi tanzim ettiği, teminat tutarları farklı olsa da aynı yöndeki Yurt İçi Karayolu Taşıma Sorumluluk poliçesinin dava dışı ... Grup Sigorta Aracılık Hizmetleri Ltd.

Şti. acenteliği tarafından tanzim edilmesi nedeniyle davalı ... şirketinin aynı sektördeki başka bir acente ile davacı arasında rekabet oluşturduğu, davacının müşterisinin ve portföyünün başka bir acenteye gitmesine neden olduğu, davacının, davalının etik olmayan davranışları nedeniyle sözleşmeyi feshinin haklı nedene dayandığı, davacının, aracılık ettiği dava dışı ... Sigorta A.Ş. ile dava dışı ... Ulaşım Taşımacılık Ltd.

Şti. arasındaki sigorta poliçesinin iptali sebebiyle davacının prim iadesinden kaynaklı 5.614,00 TL komisyon kaybının oluştuğu, davalı ... şirketinin davacı acenteden gelen teklif talebini doğru bir şekilde değerlendirmemesi sebebiyle davacı acentenin, farklı sigorta şirketleri nezdinde poliçe üretmek suretiyle portföyünde bulundurduğu dava dışı ... Ulaşım Taşımacılık Ltd.

Şti. ile davalı şirket veyahut da başka bir sigorta şirketi nezdinde yeniden poliçe üretme imkanından mahrum kaldığı, bu yöndeki mahrumiyet nedeniyle maddi zararının oluştuğu, dava dışı ... Grup Sigorta Aracılık Hizmetleri Ltd.

Şti. tarafından üretilen 05.11.2013-05.11.2014 tarihli poliçenin komisyon bedelinin 42.750,00 TL olduğu, davacının ıslaha konu 42.750,00 TL zarar talebinin yerinde görüldüğü, sözleşmenin davacı acente tarafından haklı nedenle feshedilmiş olması ve davacının müşteri portföyündeki ... Ulaşım Taşımacılık Ltd.

Şti ile davalının diğer bir acentesiyle sigorta ilişkisi kurması nedeniyle denkleştirme tazminatı istem koşullarının oluştuğu, sözleşme süresi içerisinde üretilen poliçeler nedeniyle davacının talep edebileceği portföy tazminatı tutarının 9.015,16 TL olduğu, davacı açısından, mahrum kalınan kâra yönelik maddi zararın kabul edildiği, ancak dava dışı ... Grup Sigorta Aracılık Hizmetleri Ltd.

Şti. tarafından üretilen poliçeden kaynaklı komisyonun davacı tarafından alınan bir komisyonmuşçasına denkleştirme zararına dahil edilmesinin yasanın açık hükmü karşısında mümkün görülmediği, davalının, davacının müşterisine yönelik teklif talebini doğru bir şekilde değerlendirmeyip, yükleme ve boşaltma teminatlarını kapsama almadan teklifte bulunması, müşteri tarafından da bu durumun kabul edilmemesi sonucu davacıyı poliçe üretme imkanından mahrum bırakması,

ancak aradan geçen 2 aylık süreçte aynı müşteriye diğer bir acentesi aracılığıyla davacıya tanımadığı imkanları da kapsar şekilde yani yükleme ve boşaltma teminatını da içerir şekilde teklifte bulunup poliçe tanzim edilmesi şeklindeki eyleminde kusurlu olduğu, önceki dönem poliçesinin bu nedenden iptalinin davacının itibarını zedelediği,

oluşan durumun acentelik faaliyetleri bakımından kişilik haklarına saldırı sonucunu doğurduğu ve manevi tazminat istem koşullarının oluştuğu, gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 42.750,00 TL maddi tazminat ve 9.015,16 TL denkleştirme tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 5.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, acentelik sözleşmesinden kaynaklanan maddi ve manevi zararın tazmini talebine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, Mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, taraf vekillerinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.