Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/4449 K.2026/1258

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin "... ... ... ..." ibareli markaların sahibi olduğunu, davalının, bu markalar ile karıştırma ihtimali bulunacak derecede benzer nitelikteki "...'s ..." ibaresini marka olarak tescil ettirmek üzere başvurduğunu, başvuruya yapılan müvekkili itirazının Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından kısmen kabul edildiğini, bu karara karşı davalı başvuru sahibi tarafından itiraz edildiğini, Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) tarafından yapılan inceleme sonucunda bu kez davalı başvuru sahibinin itirazının kabul edildiğini ve kısmi ret kararının kaldırıldığını,

oysa markaların tescil/başvuru sınıflarının aynı olduğunu, markaların görsel, işitsel ve kavramsal olarak aynı olduklarını, markaların ilişkilendirileceğini ve karıştırılacağını, her iki markada da yeşil rengin kullanıldığını, "..." ve "..." ibarelerinin ayırt edici olmadığını, birden fazla sözcükten oluşan markaların ilk sözcüğünün daha fazla dikkat çektiğini, haksız rekabet şartlarının gerçekleştiğini, bu kapsamda markanın hükümsüz kılınmasının gerektiğini ileri sürerek YİDK'in 2022-M-6356 sayılı kararın iptali ile dava konusu 2021/00510 başvuru numaralı "...'s ..." ibareli markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesini,

haksız rekabetin tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; "...’s ..." markasının 12.04.2013 tarihinden bu yana tescilli şekilde kullanılmakta olduğunu, eskiye dayalı kullanım hakkının müvekkiline ait olduğunu, markaların tümünün müvekkilinin yetkilisi olduğu ... ve .... Ltd.

Şti.’ye sağlanan lisans kapsamında Türkiye çapında aralıksız ve ciddi bir şekilde kullanıldığını, müvekkilinin, ürün ve marka çeşitliliğini sağlamak amacıyla başvuru yaptığını, markaların benzer olmadığını, "..." kelimesinin kimsenin tekeline bırakılamayacağını, davacının, 05. sınıf yönünden bir kullanımı bulunmadığını, davacının yalnızca 30. sınıfta kullanımlarının bulunduğunu, davacının talebinin TÜRKPATENT'in yerleşik uygulamasına aykırı olduğunu, "...’s ..." markasının tanıtımı için maddi ve manevi her türlü çabanın sarf edildiğini,

davacının haksız rekabet ile ilgili taleplerinin davanın konusu ile bağdaşmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvuruya konu markada herhangi bir unsurun ön plana çıkartılmaması karşısında markanın esaslı unsurunun bir bütün olarak marka işareti olduğu, davacının mesnet markasında yer alan tüm ibarelerin görece düşük ayırt ediciliğe sahip olması karşısında markanın esaslı unsurunun bir bütün olarak marka işareti olduğu,

taraf markalarının esas unsurlarının farklı olması nedeniyle, her iki marka da "..." ibaresini içeriyor olsa da çekişme konusu mal ve hizmetler bakımından ürünün saf, doğal, koruyucu anlamlarına refere etmek için ilgili sektör dahil pek çok sektörde -özellikle ilaç, diyetetik madde, gıda ürünleri- üzerinde yaygın olarak kullanılması karşısında tek başına bu ibarenin varlığı sebebiyle tüketicilerin görsel ilişki kurmayacağı, markalar arasında düşük seviyeli işitsel benzerlik bulunduğu,

dava konusu markanın "annemin yeşili" gibi bir anlama geleceği, davacı markasının ise "annem büyülü organik ruh halleri" gibi bir anlama geleceği, bu kapsamda markaların anlamsal olarak benzer olmadıkları, "..." ibaresini 05. ve 30. sınıf emtialarda (bu meyanda başkaca mal ve hizmetlerde de) kullanan pek çok kişi/firmanın da bulunması karşısında ayırt edici gücünün görece düşük olduğu; sair unsurların markalar arasında ayırt ediciliği sağlayacağı, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 6/1. hükmü bağlamında iltibas ihtimali bulunmadığı,

davalı tarafa ait evvelce tescilli markaların tescil sınıflarının, işbu davaya konu marka başvurusundan farklı olması, bununla birlikte 2017/20986 sayılı markanın tescil tarihi itibariyle 5 yıllık süreyi doldurmaması karşısında müktesep hak sağlamayacağı, davalının, işbu davaya konu markadaki çekişme konusu mal ve hizmetlerde faaliyetlerini ispatlayamaması karşısında eski tarihli markalarının, müktesep hak sağlamayacağı, hükümsüzlük şartları ve haksız rekabet koşullarının somut olayda oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, karar, davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraf markaları arasında, başvuru kapsamındaki 05... . sınıf mallarla, 35/05. sınıfta 05... . sınıf malların satışı hizmetleri yönünden emtia benzerliğinin kısmen gerçekleştiği, dava konusu başvuru ile davacının itirazına mesnet markaları arasında "..." ibaresinin ortaklığından kaynaklı yüksek düzeyli benzerlik bulunduğu, dava konusu markadaki "yeşil" anlamına gelen "..." ibaresinin markaları birbirinden yeterince uzaklaştırmadığı, başvurunun tertip tarzı itibariyle yeterince farklılaşmadığı,

bu hali ile dava konusu markayı gören tüketicilerin bunun davacının mesnet markasından farklı bir marka olduğunu derhal ve ilk bakışta algılayamayacağı ve taraf markaları arasında emtia benzerliğinin gerçekleştiği mal ve hizmetler yönünden SMK'nın 6/1. hükmü anlamında ilişkilendirilme ihtimali de dahil karıştırılma ihtimali bulunduğu, davacı vekilince müvekkili markasının tanınmışlığı konusunda değerlendirme yapılmadığını da ileri sürülmüş ise de işlem dosyasında dava konusu başvuruya yapılan itirazda ve hükümsüzlük talepli davada, SMK'nın 6/5. hükmüne dayanılmadığından,

davacı vekilinin ilk kez istinaf aşamasında ileri sürdüğü bu itirazın dinlenebilir bulunmadığı, taraf markaları arasında, emtia benzerliğinin gerçekleştiği mal ve hizmetler bakımından, SMK'nın 6/1. hükmü anlamında iltibas bulunması nedeniyle, davanın bu mal ve hizmetler yönünden kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına,

davanın kısmen kabulü ile YİDK'in 2022-M-6356 sayılı kararının 2021/00510 sayılı marka kapsamındaki 05... . sınıftaki tüm mallar ile 35. sınıf: Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal radyoaktif maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler.

Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler;insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler. Diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç): diş dolgu maddeleri, diş kalıbı alma maddeleri, protez ve yapay diş yapıştırma ve tamir maddeleri.

Hijyen sağlayıcı ürünler: pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri, kağıt ve tekstilden mamul çocuklar, yetişkinler ve evcil hayvanlar için bezler. Zararlı böcek, zararlı bitki, zararlı mantar ve kemirgenleri yok edici maddeler. İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı temizleyici ve kötü kokuları giderici maddeler.

Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el losyonları. Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Makarnalar, mantılar, erişteler. Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. Bal, arı sütü, propolis.

Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar. Mayalar, kabartma tozları. Her türlü un, irmikler, nişastalar. Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Çaylar, buzlu çaylar. Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler. Sakızlar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar. Tuz.

Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç.

Pekmez mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)" bakımından kısmen iptaline, dava konusu 2021/00510 sayılı markanın 05... . sınıftaki tüm mallar ile 35. sınıf: Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal radyoaktif maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler.

Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler;insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler. Diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç): diş dolgu maddeleri, diş kalıbı alma maddeleri, protez ve yapay diş yapıştırma ve tamir maddeleri.

Hijyen sağlayıcı ürünler: pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri, kağıt ve tekstilden mamul çocuklar, yetişkinler ve evcil hayvanlar için bezler. Zararlı böcek, zararlı bitki, zararlı mantar ve kemirgenleri yok edici maddeler. İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı temizleyici ve kötü kokuları giderici maddeler.

Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el losyonları. Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Makarnalar, mantılar, erişteler. Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. Bal, arı sütü, propolis.

Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar. Mayalar, kabartma tozları. Her türlü un, irmikler, nişastalar. Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Çaylar, buzlu çaylar. Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler. Sakızlar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar. Tuz.

Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç.

Pekmez mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)" bakımından kısmen hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, davaya konu taraf markaları arasında iltibasa neden olacak nitelikte benzerlik olduğu iddiasına dayanan YİDK kararı iptali ve marka hükümsüzlüğü istemlerine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.