Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/47 K.2025/4406

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin ... Yurdunun işletmecisi olduğunu, 2013 yılında ... Üniversitesi'nin yönetimi şirket yetkililerinden bu yurdun kendilerine devredilmesini istediğini ancak işletme sahiplerinin taleplerini kabul etmediklerini, daha sonra müvekkili şirketin ... Yurdu'nun işletme hakkını başkalarına devretmeye çalıştığını ancak ...

Üniversitesi yetkililerinin ilgili yurdu devralmak için girişimde bulunanlara engel olup bu iş yerinin kendilerine devredilmesini istediklerini, yapılan baskılar ve bir takım yıldırma çalışmaları ile hukuka aykırı denetim ve cezalar neticesinde bu ağır baskılara müvekkili şirketin dayanamayarak Fetö terör örgütüne ait ... Üniversitesine, ...

Üniversitesi'nin mütevelli heyet başkanı ve üyesinin imzalarıyla yurt işletme hakkını devrederek kira sözleşmesi yaparak tasdik edildiğini, işletme hakkı devri ve kiralama bedeli olarak ...

Üniversitesi yetkililerinin devir karşılığında senet verdiklerini, ayrıca öğrencilerden geçmiş dönemlere ait olan alacaklara karşılık da senet verildiğini, bu üç senedin mütevelli heyet başkanı ... ve mütevelli heyet üyesi ... tarafindan kaşeli ve imzalı olarak müvekkili şirkete verildiğini, noter devir belgesinde devir bedelinin 15.000,00 TL olarak gözüktüğünü, işbu kiralama ve devir bedelinin 15.000,00 TL olarak gözüktüğünü, oysa böyle bir yurdun 15.000,00 TL bedelle devredilemeyeceğinin ortada olduğunu,

üniversitenin yetkililerinin küçük rakamlarla devir sözleşmesi hazırlamalarının asıl nedenlerinin noter masrafını azlatmak amacıyla yapıldığını, Fetö Terör Örgütü tarafından suçlanmak istenen müvekkili şirketin yetkililerinin kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı ile aklandığını, müvekkili şirket tarafından ...

Üniversitesinden alacağı toplamdaki 6.185.000,00 TL senetlerinin tahsili için icra takip işlemi başlatma süresi yaklaştığından dolayı ve ödeme konusun da sürekli olumsuz tavır ve duruşlarından ötürü üniversite yetkililerinin ödeme yapması için şirket yetkilisi tarafından ihtarname çekildiğini, ihtarın cevabını beklenirken kalkışmanın gerçekleştiğini, kalkışmanın bastırılmasından sonraki süreçte 670 sayılı KHK 5 nci madde hükmü uyarınca şirket yetkilisi alacağının tahsili için 60 günlük kanuni süre dolmadan 14 Ekim 2016 tarihinde Amasya ilindeki Milli Emlak K.H.K. bürosuna müracaatının yaparak ilgili birimlere başvurulduğunu,

bu müracaat Konya Milli Emlak Müdürlüğüne bilahare iletildiğini, belirli bir süre sonrasında şirket yetkilileri Konya Milli Emlak Müdürlügünde oluşturulan birimde bu konulardaki ödeme yetkilileriyle görüşerek alacağının tahsili için süreci yakın takibe başladığını, daha sonra yetkili birime alacağı için müracaat ettiğini ancak yetkili memurun ödemeye noter bedeli olan 15.000,00 TL şeklinde verebileceğini bildirdiğini, 6.185.000 TL ve gecikme faizinin sorumluluğunu almadığını, tüm bu olaylar neticesinde Konya Valiliği aleyhinde Konya 3. İdare Mahkemesi'nin 2021/563 Esas sayılı iptal davası açıldığını,

söz konusu davanın mahkeme tarafından uyuşmazlığın özel hukuk hükümlerine göre görüm ve çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verildiğini ve bu uyuşmazlığın idare mahkemeleri alınana girmeyeceğinin belirlendiğini ileri sürerek öncelikle toplam alacağın tespiti ile tespit edilen alacaklarından dolayı fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 20.000,00 TL davaya dayanak bono vadeleri olan 25.11.2013 tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafın kapatılan ... Üniversitesi'nden olduğunu iddia ettiği alacaklarının tahsili için Bakanlıkları aleyhinde dava açmasının ilgili mevzuat ve KHK hükümlerine açıkça aykırı bulunduğunu, OHAL kapsamında kapatılan ...

Üniversitesi hakkında görevli vergi müfettişi tarafından düzenlenen görüş ve öneri raporunda konuya ilişkin olarak yapılan incelemede yurdun alımı ile ilgili herhangi bir kayda rastlanılmadığını, kapatılan kurumun yasal defterlerinde borç senetleri ile ilgili herhangi bir kaydın olmadığını, noterlik aracılığı ile yapılan devir işleminde devir bedelinin 15.000,00 TL olduğu ve ibraz edilen senet fotokopileriyle alacak iddiası arasında ciddi bir uçurum olduğunu, anılan yurdun ...

Üniversitesine geçtiğine dair resmi tescil, şerh ve beyan olmadığını, Bakanlıkları'nın kapatılan kurumlardan alacağı olduğunu iddia eden herkesin bütün alacaklarını ödemek gibi bir yükümlülüğünün bulunmadığını, aleyhlerinde dava açılmasının hukuka aykırı olduğunu savunarak hukuki dayanağı bulunmayan davanın öncelikle usulden reddine, aksi kanaat oluşur ise esastan reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 667 sayılı KHK ile kapatılan ve hazineye devredilen ... Üniversitesi Rektörlüğü ile davacı arasında imzalanan ... Yurdunun işletme hakkının devrine yönelik sözleşmeye dayalı olarak düzenlenen bonolar sebebi ile ... aleyhine açılan eldeki davanın 17.08.2016 tarihinden sonra 01.12.2022 tarihinde açıldığı, 675 sayılı KHK. nin 16/3. fıkrası gereğince dava türünde bir ayrım yapılmamakla dava şartı yokluğu nedeni ile davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 29.10.2016 tarih ve 29872 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 675 sayılı olağanüstü hal kapsamında alınan tedbirlere ilişkin KHK’nın dava ve takip usulü başlıklı 16/3 fıkrasındaki düzenlemede, Maliye Bakanlığı ile Vakıflar Genel Müdürlüğü aleyhine 17.08.2016 tarihi dahil bu tarihten sonra açılan davalarda dava şartının bulunmaması nedeni ile davanın reddine karar verileceği yönündeki emredici düzenleme karşısında ilk derece mahkemesince dava şartı yokluğu nedeni ile davanın usulden reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, davacı şirket ile OHAL kapsamında kapatılan ... Üniversitesi Rektörlüğü arasında imzalanan işletme hakkının devredilmesi nedeni ile düzenlenen bonoların karşılığı olarak yurt işletmesi devir hakkının ve yurt kirası alacağının tahsili istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.