Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/5118 K.2026/459

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar katılma yoluyla davacı vekili ile davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin, davalı ile aralarındaki LPG İstasyon Bayilik Sözleşmesi uyarınca otogaz satın aldığını, bu kapsamda davalıya teminat maksadıyla toplam miktarı 175.000,00 TL olan 3 adet çekin verildiğini, davalıdan 132.074,40 TL tutarında otogaz satın alındığını, karşılığında 93.557,24 TL ödeme yaptığını, her ne kadar davalı tarafından müvekkiline 31.03.2006 tarihli 10.900,23 TL ve 8.677,28 TL bedelli 2 adet fatura gönderilmiş ise de, bu faturalara konu malların teslim edilmediğini,

ayrıca müvekkili tarafından 40.150,00 TL bedelli fatura konusu malın da fatura düzenlenerek iade edildiğini ve sonuçta yapılan ödemelerle birlikte davalıya herhangi bir borcunun kalmadığını, ancak davalının teminat çeklerine dayanarak müvekkili aleyhine icra takipleri başlattığını ileri sürerek söz konusu icra takipleri nedeniyle müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine, takip toplamının %40'ından aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III.MAHKEME KARARI

Mahkemece bozma ilamına uyularak, davacının davalıdan toplam 151.651,89 TL tutarında mal aldığı, buna karşılık davalıya 93.567,24 TL tutarında ödeme yaptığı, her ne kadar davacı 40.150,00 TL tutarında iade faturası düzenlemiş ve bu fatura davalı tarafından kabul edilip maliyeye beyan edilmiş ise de, bozma ilamında belirtildiği üzerine davalı lehine oluşan usuli kazanılmış haktan dolayı dikkate alınmadığı, bu durumda davacının bakiye borcunun 58.084,65 TL, davalıya verilen 3 adet çekin toplam tutarının 175.000,00 TL, çeklerin bedelsiz kalan kısmının ise 116.915,35 TL olduğu,

Adana 7. İcra Dairesinin 2016/6656 E. sayılı dosyasının, 83.875,00 TL, Adana 7. İcra Dairesinin 2016/6658 E. sayılı dosyasının 109.330,00 TL, Adana 7. İcra Dairesinin 2016/6657 E. sayılı dosyasının ise.

21.865,00 TL üzerinden başlatıldığı, icra takiplerinde %70 oranında reeskont faizi istendiği, dava dilekçesinde faiz ve faiz oranına da itiraz edildiği, çeklerin keşide tarihleri ve takiplerin yapıldığı tarihte reeskont faiz oranlarının %70 oranının çok altında olduğu, davacının toplam 175.000,00 TL tutarındaki çeklerin 116.915,35 TL'lik kısmından dolayı borçlu olmadığı, bu tutarın asıl alacaklardan ve öncelikle, sonraki tarihli çeklerden düşülmesi gerektiği, daha önceki kararlarda yalnızca asıl alacakların borçlu olunmayan kısımlarının belirtildiği, fer'ilere ilişkin açık bir hüküm fıkrası oluşturulmadığı,

bu hususların dikkate alınmasının üstü örtülü bir şekilde infaza bırakıldığı, bu durumun infazda tereddüt oluşturacağı, oysa takibin fer'ilerinin de dava konusu olduğu, infazda tereddüt oluşturmayacak açıklıkta bir hüküm kurulması gerektiğinden, 116.915,35 TL'nin, 100.000,00 TL'sinin 13.07.2006 tarihli ve 100.000,00 TL tutarındaki çeke sayıldığı, davacının bu çek nedeniyle yapılan takip (Adana 7. İcra Dairesinin 2006/6658) konusu asıl alacak ve fer'ilerinin tamamından dolayı davalıya borçlu olmadığı,

kalan 16.915,35 TL'nin ise aynı tarihli 20.000,00 TL tutarındaki ve Adana 7. İcra Dairesinin 2006/6657 E. sayılı icra takibindeki asıl alacağa mahsup edildiği, davacının bu çekten dolayı 3.084,65 TL borcunun kaldığı, bu miktar üzerinden mülga 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 695. maddesi gereğince %5 oranında (154,23 TL) çek tazminatından, aynı kanunun 722. maddesi gereğince %0,3 oranında çek komisyonundan (9,25 TL) sorumlu olduğu, ayrıca 3.084,64 TL'nin çekin keşide tarihinden takip tarihine kadar işleyen reeskont faizinin mahkemece 50,54 TL olarak re'sen hesaplandığı,

dolayısıyla davacının 2006/6657 E. sayılı icra takibinde asıl alacağın 16.915,35 TL'lik kısmından, çek tazminatının 845,77 TL'lik kısmından, çek komisyonun 50,74 TL'lik kısmından, işleyen faizin ise 754,46 TL'lik kısmından (toplam 18.566,32 TL'lik kısmından) dolayı davalıya borçlu olmadığı, Adana 7. İcra Dairesinin 2006/6656 E. sayılı dosyasında ise, davacının 55.000,00 TL tutarındaki çekten dolayı davalıya borçlu olduğu, ancak davalının %70 oranında reeskont faizi istediği, asıl alacak yanında fer'ileri ve faiz oranının da dava konusu edildiği,

55.000,00 TL için çekin keşide tarihi olan 01.11.2005 tarihinden takibin başlatıldığı 08.08.2006 tarihine kadar işleyen reeskont faizinin mahkemece re'sen 10.073,29 TL olarak hesaplandığı, dolayısıyla davacının bu takip dosyasında istenen 28.875,00 TL tutarındaki faizin 18.801,71 TL'lik kısmından dolayı davalıya borçlu olmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davacının Adana 7. İcra Dairesinin 2006/6658 E. sayılı icra takibinden dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine, Adana 7. İcra Dairesinin 2006/6657 E. sayılı icra takibinde, asıl alacağın 16.915,35 TL'lik kısmından, çek tazminatının 845,77 TL'lik kısmından,

çek komisyonun 50,74 TL'lik kısmından ve işleyen faizin 754,46 TL'lik kısmından dolayı (takip girişi rakamın 18.566,32 TL'lik kısmından) davalıya borçlu olmadığının tespitine, bu takibe ilişkin fazlaya ilişkin talebin reddine, Adana 7. İcra Dairesinin 2006/6656 E. sayılı icra takibinde, takip tarihine kadar işletilen faizin 18.801,71 TL'lik kısmından dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine, bu takipten dolayı fazlaya ilişkin talebin reddine, takip dosyalarındaki asıl alacaklar yönünden kabul edilen kısmın (116.915,35 TL) %40 oranında hesaplanan 46.766,14 TL kötüniyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş,

hüküm, davalı vekili ve katılma yoluyla davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, taraflar arasında düzenlenen LPG istasyonu bayilik sözleşmesi çerçevesinde davacı tarafından davalıya verilen üç adet çek nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekili ve katılma yolu ile davacı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.