Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/5322 K.2025/7391

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında imzalanan sözleşmeler/protokoller kapsamında belirlenen ... Veriş Merkezi (3.750.000,00 TL), ... (1.950.000,00 TL) ve ...'da (1.600.000,00 TL) kain taşınmazlara ilişkin müvekkil şirket tarafından verilen çekler ödendikçe taşınmazların tapuda tescilinin müvekkil adına yapılacağı konusunda anlaşıldığını, bu anlaşma kapsamında davalı şirkete müvekkili... San. ve Tic.

A.Ş. tarafından düzenlenip davalı şirket lehine keşide edilmiş 26.05.2020 tarihli 400.000,00 TL tutarlı, 30.06.2020 tarihli 600.000,00 TL tutarlı, 29.09.2020 tarihli 600.000,00 TL tutarlı, 25.08.2020 tarihli 600.000,00 TL tutarlı, 28.07.2020 tarihli 700.000,00 TL tutarlı, 27.10.2020 tarihli 250.000,00 TL tutarlı, 24.11.2020 tarihli 350.000,00 TL tutarlı, 29.12.2020 tarihli 400.000,00 TL tutarlı, 26.01.2021 tarihli 350.000,00 TL tutarlı, 23.02.2021 tarihli 150.000,00 TL tutarlı çekler, olmak üzere toplamda 4.400,000.00 TL tutarında çeklerin teslim edildiğini,

belirtilen çeklerden vadesi gelmiş olan toplamda 3.500.000,00 TL'nin davalı şirkete ödendiğini, ancak her ne kadar ödeme yapılmış ise de davalı şirketin bahsi geçen taşınmazları 17.07.2019 tarihli protokol uyarınca müvekkille devretmediği gibi taşınmazları davadışı üçüncü kişilere devrettiğinin haricen tespit edildiğini, davalı şirketin 17.07.20 19... .05.2020 tarihli protokolde kararlaştırılan devir yükümlülüğünü yerine getirmesinin davalının kusuru ile imkansız hale geldiğini, taşınmaz satışının resmi şekle bağlı olduğunu, geçersiz sözleşmelerde herkesin aldıklarını iade etmekle yükümlü tutulduğunu,

taraflar arasında imzalanan taşınmaz satışına dair sözleşmelerin adi yazılı şekilde düzenlendiği, davalı şirketin elinde halen vadesi gelmemiş, düzenleyicisi müvekkil... San. Tic.

A.Ş. olan 29.12.2020 tarihli 400.000,00 TL tutarlı çek, 26.01.2021 tarihli 350.000,00 TL tutarlı çek, 23.02.2021 tarihli 150.000,00 TL tutarlı çek olmak üzere toplamda 900.000,00 TL tutarındaki çekler bulunduğunu, bu nedenle çeklerin her an uhdesinde bulunduranlar tarafından tahsil edilme tehlikesi bulunduğundan işbu çekler hakkında tedbiren ödeme yasağı kararı verilerek bu kararın muhatap bankaya bildirilmesi gerektiğini ileri sürerek düzenleyicisi müvekkili... San. Tic.

A.Ş. olan 29.12.2020 tarihli 400.000,00 TL tutarlı çek, 26.01.2021 tarihli 350.000,00 TL tutarlı çek, 23.02.2021 tarihli 150.000,00 TL tutarlı çek olmak üzere toplamda 900.000,00 TL tutarındaki çekler bakımından müvekkilinin davalı tarafa borçlu olmadığının tespitine, işbu çeklerin müvekkil şirkete iadesine, geçersiz sözleşme nedeni ile davalıya ödenen şimdilik 10.000,00 TL'nin davalıdan tahsili ile müvekkile ödenmesine karar verilmesini talep etmiş,

01.11.2022 tarihli ıslah dilekçesi ile 10.000,00 TL'yi 3.418.803,39TL artırarak toplam 3.428.803,39 TL'nin 10.000,00 TL'sinin dava tarihinden kalan 3.418.803,39TL'nin ise ıslah tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde; davanın reddi ile dava konusu edilen alacak talebinin tamamının %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacılar ve davalı taraflarca 28.05.2020 tarihli sulh ve ibra sözleşmesinin sunulduğu, davacının iddiaları karşısında davalı tarafından taraflar arasında yapılan sulh ve ibra sözleşmesine dayanıldığından davacının iddialarını ispat etmekle yükümlü olduğu, sulh ve ibra sözleşmesi yönünden imza inkarının yapılmadığı, davacı vekili tarafından ibra sözleşmesinde... San. Tic. A.Ş. (... ve Tic.

A.Ş.) temsilcisinin imzasının olmadığı beyan edilmiş ise de ...'nin şirketteki yetkisinin 07.12.2020 tarihli Ticaret Sicil Gazetesine göre son bulduğunun anlaşıldığı, Fikri Ekinci imza yetkisine haiz olduğundan sulh ve ibra sözleşmesinin tarafları bağlayacağı, ibra sözleşmesi öncesinde yapılan sözleşmeler kapsamında tüm hak ve alacakların hükümsüz kaldığı, mali müşavir bilirkişisinden alınan 09.08.2022 tarihli bilirkişi raporu gereğince davalı defterlerinde dava konusuna ilişkin herhangi bir kayda rastlanılmadığı,

bu haliyle davacı tarafın ticari defterlerinin lehine delil olamayacağı, taraflar arasında aynı hukuki ilişki nedeni ile düzenlenen 28.05.2020 tarihli sulh ve ibra sözleşmesi kapsamında davacıların, davalıya borçlu olmadığını ve bu kapsamda ödenen çek bedellerinin iadesine dair talep haklarını yeterli ve kesin delillerle ispatlayamadıkları gerekçesiyle davanın reddine, 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 72/4. maddesi gereğince tedbir kararı verilen dava konusu dikkate alınarak 900.000,00 TL üzerinden %20 oranında (180.000,00 TL) tazminatın davacılardan alınarak davalıya verilmesine karar verilmiş, hüküm, davacılar vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıların davalıya borçlu olmadıklarını ve bu kapsamda ödenen çek bedellerinin istirdadı talebini yeterli ve kesin delillerle ispat edememeleri nedeniyle davanın reddine ilişkin kararda usul, yasa ve dosya kapsamı yönlerinden bir aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, karar, davacılar vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, menfi tespit ve istirdat istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.