Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/803 K.2025/4428

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşmalı olarak, davalı vekili tarafından duruşma istemi olmaksızın temyiz edilmekle temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, dava konusu meblağ 567.540,00 TL'nin altında bulunduğundan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 369/2 hükmü gereğince duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: KARAR

I. DAVA

1.Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında 19.01.2018 tarihli ... .. taze/soğutulmuş kemiksiz sığır eti alım sözleşmesi akdedildiğini, müvekkilinin ilk parti olan 500 tonluk teslimatı 01/02/2018-28/02./018 tarihleri arasında yapması gerektiğini, ancak Türkiye Cumhuriyeti ile ... Cumhuriyeti arasında Serbest Ticaret Anlaşması ve Veterinerlik Sözleşmesinin imzalanmaması ve ...

Cumhuriyeti Parlamentosundan karar alınmamasından dolayı 30 günlük gecikme yaşandığını, bu durumun davalıya bildirildiğini, davalının 22 günlük cezasız ek süre verdiğini, ancak 30 gün süre verilmesi gerektiğini, müvekkilinin 500 tonluk üçüncü partiyi 01.04.2018-30.04.2018 tarihleri arasında teslim etmesi gerektiğini ancak kesim ve parçalama faaliyetlerinin yapıldığı ... Mezbahasının mevzuatta yer alan şartları sağlamaması sebebi ile ...

Bakanlığı tarafından süresiz kapatıldığını, bu nedenle faaliyetleri durdurmak zorunda kaldıklarını, şartlara uygun ... Mezbahası ile anlaştıklarını, ancak kendilerinden kaynaklanmayan nedenlerden dolayı teslimatta 21 gün gecikme yaşandığını, müvekkilinin 500 tonluk beşinci partiyi 01.06.2018-30.06.2018 tarihleri arasında teslim etmesi gerektiğini, ancak ... Mezbahasının ruhsatsız olması nedeni ile kapatılması üzerinde ...

Mezbahası ile anlaşıldığını, bu nedenle de 14 günlük gecikme yaşandığını, davalının gecikmelerden dolayı ceza uygulayarak hak edişlerden kesinti yaptığını, gecikmelerin müvekkilinden kaynaklanmadığını, davalının eksik ödemesinin toplam 692.854,27 euro olduğunu, eksik ödemenin bir kısmının geç teslime bağladığını bir kısmının ise gerekçelendirilmediğini, kesim ve parçalama işlerinin yürütüldüğü mezbahaların kapatıldığını ve kapatılmasında müvekkilinin kusurunun bulunmadığını,

engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmeyeceğinin davalı tarafından göz ardı edildiğini ileri sürerek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile eksik ödenen 692.854,27 eurodan şimdilik 1.000,00 euronun davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davacı vekili 15.04.2022 tarihli dilekçesi ile toplam talebini 8.926,88 euroya yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; alacağın zamanaşımına uğradığını, davanın kısmi dava olarak açılamayacağını, müvekkili tarafından davacı yana yaşamış oldukları problemleri resmi makamlardan belgelendirmesi halinde değerlendirmeye alınacağının ifade edildiğini, yapılan değerlendirme sonucunda 22 günlük cezasız ek süre verildiğini, dava dilekçesinde ...

Kesimhanesinin 22.03.2018 tarihinde kapatıldığı iddia edilmiş ise de 29/03/2018 tarihli dilekçelerinde söz konusu kesimhanede işlerin devam ettiği ancak yetersiz olduğu belirtilerek ... Kesimhanesine görevlendirme talep edildiğini, yine 13.06.2018 tarihinde ...

Kesimhanesinin kapatıldığı iddia edilmiş ise de 14.06.2018 ve 18.06.2018 tarihli dilekçelerinden kapatılmadığının anlaşıldığını, davacının yetkili mercilerden aldığı belgelerin sözleşmenin sona ermesinden yaklaşık 1 yıl sonra kendilerine sunulduğunu, davacının tüm taleplerine olumlu şekilde cevap verildiğini, yaşanan gecikmelerden müvekkili kurumun sorumlu olamayacağını, müvekkili kurumun yapıcı ve iyiniyetli davrandığını, ancak davacının iki ülke arasında sözleşme olup olmadığını dahi araştırmadığını ve basiretli tacir gibi davranmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sözleşme gereği ilk parti olan 500 tonluk teslimatın 01.02.2018-28.02.2018 tarihleri arasında yapılması gerektiği, ilk teslimatta Türkiye Cumhuriyeti ile ... Cumhuriyeti arasında Serbest Ticaret Anlaşması ve Veterinerlik Sözleşmesinin imzalanması ve ...

Cumhuriyeti Parlamentosundan karar alınması ve veteriner sağlık sertifikasının yayınlanması aşamasında 30 günlük gecikme yaşandığı, davalı kurumca davacıya 22 günlük cezasız ek süre verildiği, bu gecikmede davacının kusur ya da etkisinin bulunmaması nedeniyle davacı açısından ifayı geciktiren mücbir sebep sayılması ve bu sebeple davacıya 8 günlük ek süre daha verilmesi gerektiği, sonraki teslimat aşamalarındaki ...

Mezbahasının mevzuatta yer alan şartları sağlamaması sebebi ile ... Bakanlığı tarafından süresiz kapatılması, ...

Mezbahasının ruhsatsız olması nedeni ile kapatılması ve sair sebeplere dayalı gecikmelerde ise davacının basiretli tacir olarak ...'da kesim/parçalama faaliyetlerinin yapılacağı mezbahaların kapasiteleri olup olmadığını, yeterli donanıma sahip olup olmadığını, gerekli ruhsat ve izinlerinin bulunup bulunmadığını önceden araştırması gerektiği ve sözleşmede göz önünde tutulması gerektiğinden belirtilen hususların davacı yönünden mücbir sebep sayılamayacağı, bu aşamada davacının hak edişlerinden 8 günlük gecikme nedeniyle yapılan 8.926,88 euroluk kesintinin usulsüz, sözleşme ve hukuka aykırı olduğu,

alacağın sözleşmeden kaynaklı olması nedeni ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 146. maddesi gereği 10 yıllık zamanaşımına tabi olduğu, dava tarihi itibariyle zamanaşımının gerçekleşmediği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesi ile taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, alacak istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.