Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2012/20827 K.2013/3682

2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan sanıkların beraatlerine ilişkin hüküm, katılan vekili tarafından temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

DSİ ile Arsan Arıtma ve İnş.

A.Ş. arasında yapılan sözleşme gereği, Aydın İli, Karpuzlu Ovası sulama kanalı işi yapıldığı esnada, şirket şantiye şefi olarak çalışan sanık ..., şirkette kepçe operatörü olarak çalışan sanık ..., ve şirkette tapograf olarak çalışan sanıklar ... ile ...'ın, Gayrimenkul Eski Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulu'nun 14.10.1978 gün ve A-1339 sayılı kararıyla 1. ve 3. derece arkeolojik sit alanı olarak tescil edilen ve Alinda Antik Kenti'nin de yer aldığı,

Aydın İli, Karpuzlu İlçesi, 1478, 1538 ve 2455 nolu parsellerde müzeden habersiz çalışmalar yaptıkları, bu doğrultuda, 1478 sayılı parsel içerisinde daha önceden kazı yapılmış olan alanda yeniden kazı çalışmalarının yapıldığı ve daha önceden yapılmamış olan su dağıtım bacasının yapıldığı, 1538 sayılı parsel üzerindede su dağıtım bacasının yapıldığı, 2455 sayılı parsel üzerinde de Çine Karpuzlu Asfaltına doğru inen güzergahta kazı çalışmasının yapıldığı ancak daha sonradan kapatıldığı şirketin sit alanında izinsiz harfiyat ve boru hattı çalışması yapıldığı müze görevlilerince suç tarihinde tespit edilmesinden sonra,

şirketin 12.10.2006 tarihinde Aydın Kültür ve Tabiat varlıklarını Koruma Kuruluna inşa edilecek boru sulama kanalları için müracaat ettiği 17.10.2006 tarihinde suça konu yere konrol elemanı arkeologlar tarafından gidildiğinde, birinci derece arkeolojik sit alanına giren 4 adet kanaldan birinin müze personelinin bulunmadığı zamanlarda yapıldığı tespit edilerek, sanıklar hakkında kamu davası açıldığı, dosya içerisinde mevcut, DSİ Genel Müdürlüğü'nün, 21.03.2007 tarihli yazısı ile, 17.10.1995 tarihinde yapılan ihale ile Arsan Arıtma ve İnş.

A.Ş.

İle “Karpuzlu Sulaması İnşaatı”na başlanıldığı, bu doğrultuda, İzmir 2 Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kuruluna müracaat ettiklerini, kanalların yapılması için, 23.07.1997 tarih ve 6960 nolu kararı ile izin aldıklarını, bunun üzerine, Aydın Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Kurulu'na müracaat edilerek, hafta içinde eleman görevlendirileceği şeklinde kontrol mühendisi talimatlandırdıklarını, 17.10.2006 tarihinde suça konu yere konrol elemanı arkeologlar tarafından gidildiğinde, 4 adet kanaldan, 1 adedinin kazı ve montajının yapıldığının tespit edildiği,

yapılan araştırmada, kanalın, kurum personelinin bulunmadığı resmi tatil günlerinde (14-15 Ekim 2006, cumartesi ve/veya Pazar günlerinde) inşa edildiğinin tespit edilmiş olduğunun bildirildiği, yine dosya içerisinde mevcut, İzmir 2 Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu'nun, 23.07.1997 tarih ve 6960 nolu kararına göre, lahit mezarlara yeterli mesafe bırakıldıktan sonra, yapılara zarar verilmeden yapılabileceği, dinamit kullanılmayacağı, tüm çalışmaların Müze denetiminde yapılacağına dair izin verildiğinin anlaşıldığı,

yine dosya içerisinde mevcut, arkeolog bilirkişi kurulu raporuna göre, 1. derece arkeolojik sit alanı olarak tescil edilen yerde bulunan, Aydın İli, Karpuzlu İlçesi, 1478, 1538 ve 2455 nolu parsellerde yapılan incelemede, ayırma vanalarının birinin bulunduğu alanda, antik kent yapılarından birine ait olması gereken duvar yapısı ile, Hellenistik- Roma dönemlerine ait bol miktarda seramik parçalarının olduğu görülmüştür.

Ayrıca iki ayırma vanası ve bir tahliye prizinin olduğu hat boyunca yapılan incelemelerde, antik kente ait kalıntıların devam ettiği tespit edilmiştir.

Su kanalı ve vanaların her iki tarafında da antik mezarlık (nekropol) alanına ait lahitlerin yer alması ve kanal ile vanaların söz konusu lahitleri adeta yararak yoluna devam ettiği, vana ve kanal inşası sırasında, söz konusu lahitlerin arasından geçirilerek, açılan inşaat çukurları, Alinda antik kentine ait çok sayıda antik mimari bloğu ortaya çıkardığı, antik blokların kanalın ucuna bir yığın halinde kümelendiği, söz konusu eserlerin 2863 sayılı Kanun kapsamında olduğunun belirtildiğinin anlaşılması karşısında,

Suça konu Alinda Antik Kenti'nin bulunduğu alanda, kültür varlıklarına yeterli mesafe bırakılmadan ve çalışmaların Müze denetiminde yapılması gerektiği gözetilmeden, 1 adet kanalın yapılarak kültür varlıklarına zarar verildiği anlaşılmakla, DSİ ile Arsan Arıtma ve İnş. A.Ş. Arasında yapılan tüm sözleşme ve eklerinin dosya içerisinde celp edilerek, işin yapımı sırasında, hafta sonu da dahil olmak üzere, müze görevlilerinin çağrılması yönünde, talepte bulunma yükümlülüğünün kimde olduğu, çalışmalar sırasında uyulması gereken esasları, bu esaslar çerçevesinde şirketin sorumluluğu, sanıkların görev, yetki ve sorumlulukları belirlenerek, sonucuna göre, hukuki durumlarının takdir ve tayini gerektiği gözetilmeksizin eksik incelemeye dayalı beraat kararı verilmesi,