Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2016/3244 K.2018/7472

2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan sanığın beraatine ilişkin hüküm, katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

2863 sayılı Kanunun 7. maddesinde 6498 sayılı Kanun ile getirilen değişikliğin amacının, korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlığı ya da sit alanı olarak tescil kararlarının, ilgililerince öğrenilmesini sağlamak olduğu, başka bir deyişle, tek yapı ölçeğindeki kültür ve tabiat varlıkları yönünden tebliğ; sit alanları yönünden Resmi Gazete'de yayım ve internet üzerinden duyuru kurallarının, kişilerin, sahip oldukları veya kullandıkları taşınmazların durumunu bilmelerini ve ona göre hareket etmelerini sağlama amacı taşıdığı, belirtilen kuralların, 2863 sayılı Kanunun 65. maddesinde düzenlenen suçun oluşumu için şekil şartı niteliği bulunmayıp, aksi yöndeki kabulün, 6498 sayılı Kanunun amacına da ters düşeceği;

Dolayısıyla, sözü edilen değişiklik öncesinde yapılan tescil işlemleri bakımından, tek yapı ölçeğindeki kültür ve tabiat varlıkları ile korunma alanlarına ilişkin olarak, taşınmaza ait tapu kaydının beyanlar hanesinde tescil şerhi bulunup bulunmadığına; sit alanları, tabiat varlıkları ve tek yapı ölçeğinde tescil edilen taşınmazlar da dâhil olmak üzere malikleri idarece tespit edilemeyen taşınmazlara ilişkin olarak, şerhin varlığına veya tescil kararının mahallinde mutat vasıtalarla ilan edilip edilmediğine bakılması gerektiği;

Diğer yandan, taşınmaz bir varlığın korunması gerekli kültür ve tabiat varlığı olarak tescil edilmesinin ya da bir bölgenin, doğal, tarihi ve kültürel özellikleri nedeniyle sit alanı olarak belirlenmesinin, taşınmazın veya bölgenin özel bir statüye tabi tutulması gerektiği ve taşınmaz üzerinde ya da bölge içerisinde keyfi uygulamalarda bulunulamayacağı anlamına geldiği, bu bakımdan kural olarak, 6498 sayılı Kanun değişikliği sonrası tebliğ - yayım - internette duyuru; anılan değişiklik öncesi ise şerh - ilan yöntemleri ile taşınmazın ya da bölgenin tescilinden ilgililerin haberdar olmalarının sağlanacağı;

Bununla birlikte, Türk Medeni Kanununda yer alan “iyi niyet” kuralının genel bir hukuk ilkesi olarak kabul edilip, 2863 sayılı Kanunun 65. maddesinde düzenlenen suç tiplerine yönelik sübut değerlendirmesinde de dikkate alınmasının zorunlu olduğu,

başka bir deyişle, 6498 sayılı Kanun değişikliği öncesinde yapılan tescil işlemleri yönünden, taşınmaza ait tapu kaydının beyanlar hanesinde şerh bulunmayıp, tescil kararı mahallinde mutat vasıtalarla ilan edilmemiş olsa dahi, failin, taşınmazın ya da bölgenin tescilinden haberdar olduğuna dair beyanının göz ardı edilemeyeceği, zira, maliki olduğu veya kullandığı taşınmazın korunması gerekli nitelik taşıdığını ya da sit özelliğiyle bölgesel bazda koruma altına alınan bir alanda bulunduğunu bilen kişinin, taşınmaz üzerinde dilediği zaman dilediği şekil ve kapsamda uygulama yapamayacağını,

taşınmazın ya da bölgenin özel statüsünün mümkün kıldığı ölçüde, kamu kurumlarınca yürütülecek izin prosedürü çerçevesinde inşai ve fiziki müdahalelerde bulunabileceğini de bilmesi gerektiği, yapı ya da bölge bazında tescil kararından haberdar olduğu halde, ilgili kurumlara başvurarak,

gerçekleştirmeyi düşündüğü inşai uygulamaya yönelik izin almayıp keyfi hareket eden kişinin iyi niyetinden söz edilemeyeceği, dolayısıyla, taşınmazın ya da bölgenin niteliğini bilerek izinsiz inşai ve fiziki müdahalede bulunan ya da başlangıçta bilmeyip, kamu görevlilerince düzenlenen zabıt ve tutanaklar ile durumu öğrendiği halde müdahalesine devam eden failin, hukuki koruma altına alınamayacağı;

Ayrıca, hukuka aykırı zeminde gerçekleştirilen fiiller bakımından da failin iyi niyetinden bahsetmenin mümkün bulunmadığı, başka bir deyişle, Dairemizce incelenen dosyalarda sıkça karşılaşıldığı gibi, hazineye ait veya devletin hüküm ve tasarrufundaki taşınmazlar üzerinde inşai ve fiziki müdahale yapılması durumunda, tescil kararının mahallinde mutat vasıtalarla ilan edilip edilmemesinin sonuca etkili olmayacağı, zira bu halde failin, maliki olmadığı veya hukuka uygun şekilde yararlanma hakkını elde etmediği taşınmaza müdahalede bulunduğunu ve fiilinin hukuki korumadan yoksun olduğunu bildiğinin kabulü gerektiği, hukuka aykırı zeminde gerçekleştirilen inşai ve fiziki müdahaleler yönünden ilan kuralı aranmasının, hayatın olağan akışına ve mantık ilkelerine de uygun düşmediği;

Bu kapsamda somut olay değerlendirildiğinde.

Gayrimenkul Eski Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulunun 14/07/1978 tarihli, 10538 sayılı kararı ile korunması gerekli kültür varlığı olarak tescil edilip, İstanbul I Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 07/07/1993 tarihli ve 4720 sayılı kararı ile tescilli kentsel sit sınırları dahilinde bulunan 655 ada, 29 no'lu parselde kain taşınmazda kurul uzmanları tarafından mahallinde yapılan incelemeler sonunda tanzim edilen 06/05/2011 tarihli raporda, “taşınmazın ön cephesinde zemin kat ve son katta bulunan doğrama formlarının 3327 sayılı karar ile onaylı cephesine göre farklı olduğunun,

ön cepheden bakıldığında çatı yerine terasa ait korkuluk bulunduğunun, arka cepheden çatının kaldırılarak çekme kat oluşturulduğunun, arka cephenin özgün durumu yansıtmadığının, arka bahçede farklı katlardan ulaşılan farklı büyüklüklerde kademeli terasların bulunduğunun” belirtildiği, anılan rapora istinaden sanık hakkında dava açıldığı, dosya kapsamında mevcut taşınmaz kaydı incelendiğinde, taşınmazın korunması gerekli kültür varlığı olduğuna dair şerhin 29/05/2014 tarihinde verildiği,

İstanbul II Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğünün 24/06/2014 tarihli cevabi yazısında, 11/05/1982 tarihli ve 17691 sayılı Resmi Gazetede 1710 sayılı Eski Eserler Yasasının 8. maddesi gereğince ilanen tebliğ edildiği belirtilen kararlar arasında, 14/07/1978 tarihli ve 10538 sayılı kararla tescil edilmiş olan 655 ada 29 parselin de bulunduğunun belirtildiği ve ekte Resmi Gazete örneğinin sunulduğu,

sanığın yönetim kurulu başkan yardımcısı olduğu şirketin taşınmazı 04/07/2006 tarihinde edindiği ve 04/05/2011 tarihinde sattığı, mahkemece icra edilen keşif sonrası dosyaya sunulan bilirkişi raporunda, binada restorasyon proje, ruhsat ve eklerine aykırı kısımların yıkılarak binanın eski haline getirilmediğinin tespit edildiği, sanığın aşamalardaki savunmalarında, suç tarihinde dava konusu taşınmazın ortağı olduğu Dost İnşaat ve Proje Yönetimi Şirketine ait olduğunu, müdahalelerin kendileri tarafından yapılmadığını beyan ettiği anlaşılmakla,

İnşaat mühendisi, mimar ve sanat tarihçi bilirkişiler refakate alınmak suretiyle mahallinde yeniden keşif yapılarak, 06/05/2011 tarihli rapor ile tespit edilen eylemlerle sınırlı olarak, gerçekleştirilen müdahalelerin, kullanılan malzemelerin cinsi, yıpranma durumu, renk solmaları gibi teknik verilerden yararlanılmak suretiyle yapım tarihleri tereddütsüz şekilde tespit edilip, müdahalelerin onaylı projelere uygun olarak yapılıp yapılmadığının belirlenmesi, kurul onaylı projelere uygunluğun saptanması durumunda atılı suçun manevi unsurunun oluşmayacağının kabulü;

aykırılığın saptanması durumunda ise, müdahaleler nedeniyle kültür varlığının zarar gördüğünün tespiti halinde, 2863 sayılı Kanunun 6498 sayılı Kanun ile değişik 65/1-1. cümlesi; zarar görmediğinin tespiti halinde ise, suç tarihi itibariyle Beyoğlu Belediye Başkanlığı bünyesinde faaliyette olan koruma uygulama ve denetim bürosu bulunduğundan, aynı Kanunun 6498 sayılı Kanun ile değişik 65/4. maddesi uyarınca sanığın mahkumiyetine dair hüküm tesis edilmesi gerektiği gözetilmeksizin, eksik inceleme ile yazılı şekilde beraat hükmü tesisi,