Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2020/10703 K.2024/3616

Sinop Ağır Ceza Mahkemesinin 30/03/2016 tarihli 2015/25 Esas 2016/45 Karar sayılı kararının, katılan sanık ... müdafii ve katılanlar vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde;

Ceza yargılamasında adil yargılanma hakkının bir parçası olarak etkin başvuru yolu ve yöntemine verilen önem dikkate alındığında, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Temel hak ve hürriyetlerin korunması" başlıklı 40 ıncı maddesinin ikinci fıkrasında yer verilen; '"Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır." şeklindeki düzenleme, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 13 üncü maddesinde güvence altına alınan etkin başvuru hakkı ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun "Kararların gerekçeli olması" başlıklı 34 üncü maddesinin ikinci fıkrasında yer verilen.

"Kararlarda, başvurulabilecek kanun yolu, süresi, mercii ve şekilleri belirtilir." hükmü ile aynı Kanun'un 232 nci maddesinin altıncı fıkrasının ilgili bölümünde yer verilen.

"Hüküm fıkrasında, ... kanun yollarına başvurma olanağının bulunup bulunmadığının, başvuru olanağı varsa süresi ve merciinin tereddüde yer vermeyecek şekilde açıkça gösterilmesi gerekir." şeklindeki düzenlemeye uygun olarak kararın, hak arama hürriyetini ve etkin başvuru hakkını engellemeyecek biçimde olması gerekmektedir.

Hak arama özgürlüğü ile yakından ilişkili ve emredici vasıftaki bu hükümlere göre sanığa ve kanun yoluna başvuru hakkı olanlara hüküm açıklanırken ve hazır değilseler tebliğ edilen gerekçeli kararda kanun yollarına başvurma olanağının bulunup bulunmadığının bildirilmesi zorunludur. Bu yasal düzenlemelerin ortak amacı bireylerin yargı ya da idarî makamlar önünde sonuna kadar haklarını arayabilmelerine kolaylık ve imkân sağlamaktır.

Çünkü son derece dağınık ve değişken olan mevzuat karşısında insanların hakkını aramakta güçlük çekeceğini değerlendiren kanun koyucu, ilgilisinin, başvurulacak kanun yolu, mercii ve süresini de içerir şekilde karar ve işlemlerden Devlet tarafından haberdar edilmesini hak arama, hak ve hürriyetlerin korunması ve etkin başvuru hakkı bakımından zorunluluk haline getirmiştir.

O hâlde Mahkemece yapılacak iş, kanunî süresi içerisinde usûlüne uygun olarak temyiz iradesini açıklama hakkı bulunan katılan sanık ...'e ; temyiz yasa yoluna başvurma olanağının bulunduğunu bildirir Mahkeme kararının tebliğ edilmesi, süresi içinde hükmü gerekçeli olarak temyiz etmesi hâlinde temyiz dilekçesi ve buna ilişkin düzenlenecek olan ek Tebliğname ile birlikte, temyiz isteminde bulunmaması hâlinde ise mevcut hâliyle, incelenmek üzere yeniden Dairemize gönderilmesi için, dosyanın incelenmeksizin Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, oy birliğiyle,