Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2020/2187 K.2023/4467

Sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. İznik Asliye Ceza Mahkemesinin, 25.11.2015 tarihi ve 2015/166 Esas, 2015/747 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında 2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan, 2863 sayılı Kanun'un 74 üncü maddesinin birinci fıkrası, 74 üncü maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi, 5237 sayılı Kanun'un 62 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 1 yıl 1 ay 10 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

2.Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 02.07.2020 tarihli ve 2016/33199 sayılı, onama görüşlü Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz isteği; Kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna,

Kararın bozulması gerektiğine,

İlişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Yerel Mahkemenin Kabulü;

1."Sanıkların 2863 Sayılı Yasaya muhalefet suçları hukuki açıdan değerlendirildiğinde.

Olay tarihi olan 26/03/2015 günü saat 04:00 sıralarında İznik İlçe Jandarma Komutanlığı ekiplerine ilçemiz Boyalıca Mahallesi Kurudere Vadisi mevkinde kaçak kazı yapıldığına dair ihbar yapılması üzerine, kolluk kuvvetlerinin belirtilen mevkiye gittikleri, sanıklar ..., ..., ..., ... ve ...'ın kaçak kazı yaparken yakaladıkları, ayrıca olay yerinde Adli Emanetin 2015/46 numarasına kayıtlı suçta kullanılan eşyaların ele geçirildiği, sanıklar ..., ... ve ... savunmalarında;

üzerlerine atılı suçu ikrar ederek kendilerini kazı yapılan alana daha öncesinden tanıdıkları sanık ...'ın çağırdığını belirtikleri, dolayısıyla sanıklar ..., ..., ..., ...'ın bu şekilde izinsiz kazı yapmak suretiyle 2863 sayılı kanuna muhalefet ettikleri, ayrıca sanık ...'ın diğer şüphelileri azmettirerek belirtilen mevkide kazı yapmalarını sağladığı alınan beyanlar, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı ile sabit görülmüştür.

Her ne kadar sanık ... kovuşturma aşamasında vermiş oluğu beyanında, sanık ...'ın kendisine yaptıkları kazının yasal olduğunu, gerekli izinlerin alındığını belirttiğini savunmuş ve üzerine atılı suçu inkar etmiş ise; sanığın suçtan kurtulmaya yönelik soruşturma ve kovuşturma aşamasındaki çelişkili beyanlarına itibar edilmeyerek üzerine atılı suçu işlediği kanaatine varılmıştır.

İznik Müze Müdürlüğü'nün 26/03/2015 tarihli raporu ile kazı çukuru ve kazı çukurundan çıkartılan hafriyat içerisinde yapılan incelemede herhangi bir taşınır kültür varlığına rastlanılmadığı, kaçak kazının yapıldığı söz konusu alanın 2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamına girecek herhangi bir tarihi ve arkeolojik özelliğinin olmadığı bildirilmiştir.

Tüm dosya kapsamından; sanıklar ..., ... ve ...'ın üzerlerine atılı kültür varlıkları bulmak amacıyla izinsiz olarak kazı ve sondaj yapma suçunu işledikleri sabit olduğundan, TCK'nın 37. maddesi delaletiyle suçun işleniş biçimi, sanıkların şahsi, sosyal ve ekonomik durumları, suç konusunun önem ve değeri ve sanıkların kastının yoğunluğu gözönüne alınarak eylemlerine uyan 5728 sayılı kanunun 416. maddesi ile değişik 2863 sayılı Kanunun 74/1. maddesi maddesi uyarınca takdiren ayrı ayrı hapis cezası ile cezalandırılmalarına,

kazı yapılan alanın sit alanı veya kanuna göre korunması gerekli yer olmaması sebebiyle hükmedilen cezalarından 2863 sayılı kanunun 74/1-2. cümlesi gereğince 1/3 oranında indirim yapılmasına, sanıklara verilen cezadan, sosyal ilişkileri, fiilden sonraki ve yargılama sürecindeki davranışları, nedeniyle TCK'nın 62 maddesi uyarınca takdiren 1/6 oranında indirim yapılmasına karar verilmiştir.

Sanıklara verilen netice cezaların hükmün açıklanmasının geri bırakılması kapsamında kalması, sanıkların kişiliğine, suç işleme hususundaki eğilimlerine göre ileride suç işlemekten çekinecekleri konusunda mahkamemize kanaate varılması ve sanıkların bu müessesenin uygulanmasını kabul etmeleri nazara alınarak şartları taşıması dolayısıyla sanıklar hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması müesssesi tatbik edilmek sureti ile aşağıdaki hükümler tesis edilmiştir.

Sanık ...'in üzerine atılı kültür varlıkları bulmak amacıyla izinsiz olarak kazı ve sondaj yapma suçunu işlediği sabit olduğundan, TCK'nın 37. maddesi delaletiyle suçun işleniş biçimi, sanığın şahsi, sosyal ve ekonomik durumu, suç konusunun önem ve değeri ve sanığın kastının yoğunluğu gözönüne alınarak eylemine uyan 5728 sayılı kanunun 416. maddesi ile değişik 2863 sayılı kanunun 74/1. maddesi maddesi uyarınca takdiren hapis cezası ile cezalandırılmasına, kazı yapılan alanın sit alanı veya kanuna göre korunması gerekli yer olmaması sebebiyle hükmedilen cezasından 2863 sayılı kanunun 74/1-2. cümlesi gereğince 1/3 oranında indirim yapılmasına,

sanığa verilen cezadan, sosyal ilişkileri, fiilden sonraki ve yargılama sürecindeki davranışları, nedeniyle TCK'nın 62 maddesi uyarınca takdiren 1/6 oranında indirim yapılmasına karar verilmiştir.

Sanığın adli sicil kaydında İznik (Kapatılan) Sulh Ceza Mahkemesinin 2012/152 Esas, 2012/408 Karar sayılı ilamı ile kasıtlı suçtan dolayı verilmiş olan hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair ilamın bulunması, verilen kararın 14/01/2013 tarihinde kesinleşmesi ve bu dosyaya konu suçun da 5 yıllık denetim süresi içirisinde işlenmiş olması nedeniyle sanık hakkında CMK'nın 231/8 maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına karar verilmiş,

sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan dolayı mahkum olmamış bulunması (erteleme hükümlerine engel teşkil edecek) ve sanığın tekrar suç işlemeyeceği konusunda mahkememizde olumlu kanaat oluşması nedeniyle sanığın cezasının TCK'nın 51.maddesi uyarınca ertelenmesine karar verilerek hüküm tesis edilmiştir.

Sanık ...'ın üzerine atılı kültür varlıkları bulmak amacıyla izinsiz olarak kazı ve sondaj yapma suçunu işlediği sabit olduğundan, TCK'nın 37 ve 38. maddesi delaletiyle suçun işleniş biçimi, sanığın şahsi, sosyal ve ekonomik durumu, suç konusunun önem ve değeri ve sanığın kastının yoğunluğu gözönüne alınarak eylemine uyan 5728 sayılı kanunun 416. maddesi ile değişik 2863 sayılı kanunun 74/1. maddesi maddesi uyarınca takdiren (tek bir suça azmettirme olduğundan sanık hakkında ayrı ayrı fail sayısınca ceza verilmeyerek) bir kez hapis cezası ile cezalandırılmasına,

kazı yapılan alanın sit alanı veya kanuna göre korunması gerekli yer olmaması sebebiyle hükmedilen cezasından 2863 sayılı kanunun 74/1-2. cümlesi gereğince 1/3 oranında indirim yapılmasına, sanığa verilen cezadan, sanığın sosyal ilişkileri, fiilden sonraki ve yargılama sürecindeki davranışları, nedeniyle TCK'nın 62 maddesi uyarınca takdiren 1/6 oranında indirim yapılmasına karar verilmiştir.

Sanık hakkında daha önce aynı suçtan dolayı verilmiş hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı bulunmasına rağmen sanığın yeniden aynı suçu işlemesi nedeni ile ve oluşan kişiliğine göre sanığın yediden suç işlemeyeceği kanaatine varılmaması dolayısyla CMK'nın 231. maddesi gereğince hükmün açıklanmasının geri bırakılması hükümlerinin ve TCK'nın 51. maddesi uyarınca erteleme hükümlerinin uygulanmasına takdiren yer olmadığına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." denilmektedir.

IV. GEREKÇE

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 04.06.2020 gün ve 2018/6-472-2020/262 sayılı ilamında, “sanık hakkında açılan kamu davasına katılma hakkı bulunan suçtan zarar görene 5271 sayılı Kanun'un 233 üncü maddesi uyarınca duruşma gününü bildirir çağrı kağıdı tebliğ edilmesi ve aynı Kanun'un 234 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde sayılan hakları kullanma imkanının tanınması gerekirken, bunun yapılmamasının, duruşmadan haberdar edilmeden yargılamaya devam edilerek delil sunma hakkı elinden alınan suçtan zarar gören yönünden hak kısıtlaması niteliğinde olduğunun” belirtilmesi karşısında,

suçtan zarar gören Kültür ve Turizm Bakanlığı adına İl Kültür ve Turizm Müdürlüğüne duruşma günü usulüne uygun olarak bildirilip, davaya katılma imkanı sağlanmadan hüküm tesis edilmesi suretiyle aynı Kanun'un 234 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine aykırı davranılması, hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle İznik Asliye Ceza Mahkemesinin, 25.11.2015 tarihi ve 2015/166 Esas, 2015/747 Karar sayılı kararına yönelik sanığın temyiz isteği yerinde görüldüğünden başkaca yönleri incelenmeyen hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,