Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2020/5066 K.2023/5162

Sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.Bodrum 5. Asliye Ceza Mahkemesinin, 14.10.2015 tarihli ve 2015/102 Esas, 2015/428 Karar sayılı kararı ile taksirle öldürme suçundan,

A. Sanık ... hakkında; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 85 inci maddesinin birinci fıkrası, 62 nci maddesi gereğince neticeten 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, 50 nci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesine karar verilmiştir.

B. Sanık ... hakkına; 5237 sayılı Kanun'un 85 inci maddesinin birinci fıkrası, 62 nci maddesi gereğince neticeten 1 yıl 10 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, 50 nci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesine karar verilmiştir.

2.Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan 23.09.2020 tarihli ve 2016/98821 sayılı, hükmün düzeltilerek onanması görüşünü içerir Tebliğname ile Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık ... müdafiinin temyiz istemi; İşin anahtar teslim olarak diğer sanık ...'a verildiğine, sanığın işin yapılmasına ilişkin kusur ve sorumluluğu bulunmadığına ,sanığın görevlendirilmesinin işin sonunda sözleşmeye uygunluk onayının verilmesinden ibaret olduğuna, taşeron firma yetkilileri ya da işçilerine emir-talimat verme, denetleme görevi bulunmadığına ve saire ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Yerel Mahkemenin Kabulü; 1.Mahkeme gerekçesinde;

''...İddia, savunma ve tüm dosya kapsamından; maktul ...'ın Konacık Belediyesi arıtma tesisinde ihale yolu ile verilen işte çalıştığı, olay günü kazılan çukur içinde bulunduğu anda toprağın kayması sebebi ile toprak altında kalarak daha sonra tedavi gördüğü hastanede vefat ettiği,yapılan otopsi sonucu alınan doktor beyanına göre ölenin kesin ölüm sebebinin toprak altında kalması sonucu asfiksi sebebiyle solunun durması olarak tespit edildiği, Bodrum 3. Asliye ceza mahkemesinin 2011/343 esas, 2013/313 karar ile sanık ...'un cezalandırılmasına karar verilerek diğer ilgililer hakkında suç duyurusunda bulunulduğu,

sanık ...'un somut olayda iş üstlenen yüklenici veya taşeron şirketlerin ihale ile üstlendikleri işleri asıl iş veren olan Konacık belediye başkanlığı adına denetlemeye yetkili yapı denetim görevlisi olduğu, diğer sanık ...'ın ise asıl yüklenici firma olan KRD Çevre-Proje Taahhüt Danışmanlık Hizmetleri firması sahibi olduğu,

Bodrum 3. Asliye ceza mahkemesinin 2011/343 esas, 2013/313 karar sayılı dosyasında keşif akabinde alınan, mahkememizce dosya kapsamı ile uyumlu olması nedeniyle hükme esas alınan 23/05/2015 tarihli 3 kişilik bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere "Sorumlu olmasına rağmen alt yüklenicinin işyerinde ve işin yürütülmesi ile ilgili yapmış olduğu çalışmaları ve uygulamaları takip ve kontrol ederek mevzuatlara uygun Yapılmasını sağlamadığı için ölümlü iş kazasının oluşumuna sebebiyet verdiği anlaşılan asıl yüklenici konumundaki KRD Çevre-Proje Taahhüt Danışmanlık Hizmetleri firması sahibi ...

2.dereceden asli kusurlu, işin tamamının yürütümünden sorumlu ve yetkili olduğu halde asıl ve alt yüklenicilerin yapmış oldukları çalışmalarda yeterli takip, kontrol ve koordine görevini yerine getirmeyerek ölümlü iş kazasının oluşumunda ihmali bulunduğu anlaşılan asıl işveren konumundaki Konacık Belediye Başkanlığı veya varsa, işin yürütülmesinden sorumlu konunun uzmanı yetkilendirilmiş olan personel ise l.Dereceden tali kusurlu olduğu anlaşılmış, asıl işveren Konacık belediye başkanlığı yetkilisi olan sanık ... ile asıl yüklenici firma sahibi olan sanık ...'ın maktul ...'ın ölümünde kusurlu oldukları,

böylelikle üzerlerine atılı suçu işledikleri mahkememizce sabit olmuş, sanık ...'ın kusur durumu ve kazanın oluşumunda asli kusurlu olduğu anlaşıldığından alt sınırdan uzaklaşmak suretiyle cezalandırılması karar verilmiş, sanık ...'un ise taksire dayalı kusuru ile kazanın oluşumunda tali kusurlu olması gözönüne alınarak alt sınırdan cezalandırılmasına karar verilmiş, sanıkların dosyaya yansıyan olumsuz bir davranışları bulunmaması nedeniyle haklarında takdiri indirim nedeni uygulanmış,

sanıkların ...’ın ölümü sonrasında katılanın zararını karşılamadıkları anlaşıldığından 5271 Sayılı C.M.K’nun 231/5 ve devamı maddelerindeki yasal koşullar oluşmadığından sanıklar hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına takdiren yer olmadığına karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. '' denilmiştir.

2. Katılan ... sanıklardan şikayetçi olduğunu, zararının giderilmediğini beyan etmiştir.

3.Sanık ... savunmasında;

"Üzerime atılı suçlamayı kabul etmiyorum. Meydana gelen iş kazasında işçi ... ölmüş ancak bu kazada benim herhangi bir sorumluluğum yoktur. Bu iş ihale ile Konacık belediyesi tarafından yüklenici firmaya verilmiş, yüklenici firmada bu işi taşeron firmaya vermiştir, tüm sorumluluk sözleşme ile kendilerindedir. İşin kimin tarafından ve nasıl yapılacağı tamamen taşeronun ve yüklenici firmanın sorumluluğundadır.

Ben olay tarihinde Konacık belediyesinde çevre mühendisi olarak çalışıyordum, yapılan işi adet ve teknik açıdan uygunluğunun denetimi için yapı denetim görevlisi olarak beni görevlendirdiler. Tarif edilen iş yapılır, iş bittikten sonra haber verilmesi üzerine gidip işin adet ve tekniğe uygun olup olmadığını denetleriz, bu denetimden sonra işin uygun olup olmadığı belediyeye bildirilir ve yüklenici firmaya ücret ödenir.

Söylediğim gibi iş güvenliği ile ilgili benim herhangi bir sorumluluğum yoktur, zaten böyle bir denetim de yapmıyoruz, yapılan sözleşme uyarınca bununla ilgili sorumluluk yüklenici firma ve taşeron firmaya aittir, beraatimi talep ediyorum."rime atılı suçlamayı kabul etmiyorum. Meydana gelen iş kazasında işçi ... ölmüş ancak bu kazada benim herhangi bir sorumluluğum yoktur.

Bu iş ihale ile Konacık belediyesi tarafından yüklenici firmaya verilmiş, yüklenici firmada bu işi taşeron firmaya vermiştir, tüm sorumluluk sözleşme ile kendilerindedir. İşin kimin tarafından ve nasıl yapılacağı tamamen taşeronun ve yüklenici firmanın sorumluluğundadır. Ben olay tarihinde Konacık belediyesinde çevre mühendisi olarak çalışıyordum, yapılan işi adet ve teknik açıdan uygunluğunun denetimi için yapı denetim görevlisi olarak beni görevlendirdiler.

Tarif edilen iş yapılır, iş bittikten sonra haber verilmesi üzerine gidip işin adet ve tekniğe uygun olup olmadığını denetleriz, bu denetimden sonra işin uygun olup olmadığı belediyeye bildirilir ve yüklenici firmaya ücret ödenir. Söylediğim gibi iş güvenliği ile ilgili benim herhangi bir sorumluluğum yoktur, zaten böyle bir denetim de yapmıyoruz, yapılan sözleşme uyarınca bununla ilgili sorumluluk yüklenici firma ve taşeron firmaya aittir, beraatimi talep ediyorum." demiştir.

4. Bodrum 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 2011/343-2013/313 E.K. sayılı dosyasında aldırılan, sanıklar hakkında suç duyurusunda bulunularak dava açılmasına dayanak olan bilirkişi heyet raporunda;

''1- İş yerinde ve işin yürütülmesi ile ilgili mevzuatlara uygun yeterli İş Sağlığı ve Güvenliği tedbirlerini almayarak güvenliksiz ve sağlıksız bir çalışma ortamı oluşturduğu, maktul ...'ı yapmakta olduğu işle ilgili kalifiye elaman belgesinin mevcudiyetini ve mesleki risklere karşı İSG eğitimi belgesine sahip olup olmadığını araştırmadan çalıştırdığı, işin konusunda uzman ve yetkili elamanlar nezaretinde yapılmasını sağlamadığı, işin yapımı ile ilgili teknik bilgileri ve alınacak emniyet tedbirlerinin neler olduğunu ve bu hususların çalışanlara aktarılmasını ve KKD'ların tam olarak kullanımını sağlamadığı,

takip ve kontrol mekanizmasının uygulanmaması sonucu ...'m ölümüyle sonuçlanan iş kazasına zemin oluşturduğu için, işi fiilen yürütmekte olan alt yüklenici konumundaki ".... Tic. Ldt. Şti." yetkilisi ..., 1. Dereceden asli kusurlu,

2-Sorumlu olmasına rağmen alt yüklenicinin işyerinde ve işin yürütülmesi ile ilgili yapmış olduğu çalışmaları ve uygulamaları takip ve kontrol ederek mevzuatlara uygun Yapılmasını sağlamadığı için ölümlü iş kazasının oluşumuna sebebiyet verdiği anlaşılan asıl yüklenici konumundaki KRD Çevre-Proje Taahhüt Danışmanlık Hizmetleri firması sahibi ... veya varsa, işin yürütülmesini sağlayacak mevzuata uygun niteliklere sahip yetkilendirmiş teknik eleman 2. dereceden asli kusurlu,

3-İşin tamamının yürütümünden sorumlu ve yetkili olduğu halde asıl ve alt yüklenicilerin yapmış oldukları çalışmalarda yeterli takip, kontrol ve koordine görevini yerine getirmeyerek ölümlü iş kazasının oluşumunda ihmali bulunduğu anlaşılan asıl işveren konumundaki Konacık Belediye Başkanlığı veya varsa, işin yürütülmesinden sorumlu konunun uzmanı yetkilendirilmiş olan personel l. dereceden tali kusurlu

4- Çalışma anında gerekli ve yeterli kişisel güvenlik önlemlerini almadığı, var olan riski görüp değerlendirerek işverenden teknik uzman desteği ve gözlemci talep etmediği, İSG önlemlerinin alınmasında tam isniyatif kullanamaması nedeniyle oluşan iş kazasında hayatını kaybeden ...'ın olaydaki ihmali nedeniyle 2. dereceden tali kusurlu olduğu

5-Arıtma tesisi teknik sorumlusu ...'e, yapılan işin yürütümü ve kontrolüyle ilgili asıl işveren konumundaki Konacık Belediyesince herhangi bir yetki ve sorumluluk verilmediği için iş kazasının oluşumunda kusursuz olduğu, kanal kazma işlemini güvenlikli bir şekilde tamamlayan lastik tekerlekli kepçe kullanıcısı ...'nun iş kazasının oluşumunda kusuruz olduğu '' kanaatine varılmıştır belirtilmiştir.

5. İşin yapımına ilişkin sözleşmelerin dosyada olduğu görülmüştür.

IV. GEREKÇE

Konacık Belediyesi ile ... Taahhüt Danışmanlık Hizmetleri adına sanık ... ile 03.08.2011 tarihli sözleşme ile Atık Su Arıtma Tesisi Deşarj Hattı Yapım işinin verildiği, ...Taahhüt Danışmanlık Hizmetlerinin de 05.08.2011 tarihli sözleşme ile işin yapımını alt yüklenici olarak dava dışı ... Ltd. Şti'ye verdiği, ... Ltd. Şti yetkilisi ...'un işin yapımı için kanal kazdırdığı, ardından kanalın içindeki betonun kırılması için anlaştığı Tekno Karot firması tarafından gönderilen ...'ın 3.10 mt derinlikteki kanalda karot makinasıyla delmeye başladığı esnada göçük olduğu, ...'ın göçük altında kalarak kaldırıldığı hastanede aynı gün vefat ettiği,

Konacık belediye başkanlığının 06/11/2013 tarihli yazısında iş üstlenen yüklenici veya taşeron şirketlerin ihale ile üstlendikleri işleri belediye adına denetlemeye yetkili yapı denetim görevlisinin ... olduğu,

Bodrum Kaymakamlığı tarafından sanık ... hakkında soruşturma izni verildiği, sanığın bu karara yapmış olduğu itirazın Aydın Bölge idare mahkemesinin 2014/330 esas, 2014/348 karar sayılı kararı ile reddine karar verildiği,

Bodrum 3. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2011/343 esas, 2013/313 karar ile sanık Zafer Karabulut'un cezalandırılmasına karar verilerek diğer ilgililer hakkında suç duyurusunda bulunulduğu, kararın Dairemizin 21.10.2014 tarihli, 2013/28664 Esas, 2014/20465 karar sayılı ilamı ile onandığı anlaşılmıştır.

.1.Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği, sanığın belediye adına işleri denetlemekle görevlendirildiği, sözleşmenin 21. maddesine göre işi alan veya alt yüklenicilere talimat verme yetkisinin bulunduğu anlaşıldığından, sanık müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz sebepleri reddedilmiştir.

2. Sanık hakkında kurulan hükümde, hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi esnasında esas tam gün sayısının gösterilmemesi suretiyle 5237 sayılı Kanun'un 52/3. maddelerine aykırı davranılması, hükmedilen uzun süreli hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesine karar verilirken uygulanan Kanun maddesinin tam olarak gösterilmemesi suretiyle 5271 sayılı Kanun'un 232/6. maddesine aykırı hareket edilmesi dışında hukuka aykırılık görülmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde 2 numaralı bentte açıklanan nedenle Bodrum 5. Asliye Ceza Mahkemesinin, 14.10.2015 tarihli ve 2015/102 Esas, 2015/428 Karar sayılı kararına yönelik sanık müdafiinin temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun’un 322 nci maddesi gereği hükmün sanık ...'a ilişkin 2. fıkrasında yer alan 4. paragrafın hükümden çıkarılarak yerine ''Sanığın sosyal ve ekonomik durumu nazara alınarak,

sanık hakkında hükmedilen 1 yıl 8 ay hapis cezasının TCK'nın 50/4 maddesi delaleti ile 50/1-a maddesi gereğince adli para cezasına çevrilmesine, TCK'nın 52/3. maddesi gereğince adli para cezasının belirlenmesine esas tam gün sayısının 605 tam gün olarak belirlenmesine.

TCK'nın 52/2. maddesi gereğince sanığın ekonomik ve diğer şahsi halleri göz önünde bulundurularak bir gün karşılığı adli para cezasının takdiren 20 TL olarak hesabıyla 12.100 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına” ibaresinin eklenmesi suretiyle hükmün, Tebliğnameye uygun olarak oy birliğiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,