Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/10107 K.2023/3569

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, aynı Kanun’un 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 06.12.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan yürütülen soruşturma sonucunda 26.06.2018 tarihinde gözaltına alındığını, 27.06.2018 tarihinde ise serbest bırakıldığını, hakkında yurtdışına çıkış yasağı şeklinde adli kontrol tedbiri uygulandığını, Adana 12. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 15.11.2018 tarih 2018/231 Esas, 2018/294 Karar sayılı kararı ile beraatine karar verildiğini belirtmiş, davacının haksız gözaltına alınması ve adli kontrol uygulanması nedeniyle 70.000,00 TL maddi ve 80.000,00 TL manevi olmak üzere toplamda 150.000,00 TL tazminatın yakalama/gözaltı tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 24.12.2018 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; süre, yetki, davacının tazminat isteyemeyecek kişilerden olup olmadığı ve davacı vekilinin dava açma yetkisi bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini, talep edilen tazminatın fahiş olduğunu, davacının zararını delillendirmediğini ve davanın reddini talep ettiklerini beyan etmiştir.

3. Van 6. Ağır Ceza Mahkemesinin, 06.12.2019 tarihli ve 2019/524 Esas, 2019/461 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. Van Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 09.03.2020 tarihli ve 2020/361 Esas, 2020/366 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davalı vekilinin maddi tazminata yönelik istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 279 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca reddine, davacı vekilinin maddi ve manevi tazminata yönelik ve davalı vekilinin manevi tazminata yönelik istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

5.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 03.12.2021 tarihli tebliğnamesi ile temyiz isteminin esastan reddini talep etmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; eksik maddi ve manevi tazminata hükmolunduğuna ve adli kontrolün tazminat hesabına dahil edilmesi gerektiğine ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Van 6. Ağır Ceza Mahkemesi gerekçesinde "Davacı ...'ın Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma suçundan yürütülen soruşturma kapsamında 26/06/2018 tarihinde gözaltına alındığı, 27/06/2018 tarihinde serbest bırakıldığı, yapılan yargılama sonucunda Adana 12. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 15/11/2018 tarih 2018/231 Esas, 2018/294 Karar sayılı kararı ile beraat kararı verildiği, verilen beraat kararının 23/11/2018 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır. ... Yapılan değerlendirmede; davacının süresi içerisinde dava açtığı, tazminat isteminin CMK'nın 142 maddesindeki koşulları taşıdığı anlaşılmıştır.

Maddi tazminat miktarı belirlenirken, aylık net gelirini resmi bir belge ile ispat edemeyen davacının, vasıfsız bir işçi olduğu değerlendirilerek, tutuklulukta kaldığı dönemdeki net asgari ücret nazara alınıp, tutuklandığı ilk gün hesaba katılmak ve tahliye edildiği gün dikkate alınmamak suretiyle, haksız tutuklulukta geçen sürelerin ay ve günü üzerinden hesaplanan (2018 yılında net asgari ücretin (agi eklenmeden) 1.450,91 TL olduğu, davacının gözaltında kaldığı 26/06/2018 - 27/06/2018 tarihleri arası (1 gün) için 1.450,91/30X1=48,36 TL) 48,36 TL maddi tazminatın davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, atılı suçun niteliği, gözaltına alınmasına neden olan olayın cereyan tarzı, gözaltında kaldığı süre ve benzeri hususlar da gözetilmek suretiyle hesaplanan 250,00 TL manevi tazminatın davacıya ödenmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." denilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Bölge Adliye Mahkemesince maddi tazminat miktarının 53,44 TL'ye yükseltilmesi suretiyle düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

1. Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun maddi ve manevi tazminat bakımından ayrılarak, maddi tazminat yönünden 5271 sayılı Kanun’un 279 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca reddine ve manevi tazminat yönünden ise davacının istinaf başvurusu ile birlikte incelenerek düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş ise de, koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davalarında maddi ve manevi tazminat istemlerinin ayrı ayrı değil birlikte değerlendirileceği gözetildiğinde, davalı vekilinin istinaf başvurusunun maddi tazminat yönünden reddine karar verilmesi aleyhe sonuç doğurmadığı ve sonuca etkili olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

2. Tazminat talebinin dayanağı olan Adana 12. Ağır Ceza Mahkemesinin 2018/231 Esas – 2018/294 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının silahlı örgüt suçundan 26.06.2018 - 27.06.2018 tarihleri arasında 1 gün gözaltında kaldığı ve yurt dışına çıkış yasağı şeklinde adli kontrol uygulanmak suretiyle serbest bırakıldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 23.11.2018 tarihinde kesinleştiği, gözaltı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'un 142 inci maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

3. Davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir manevi tazminat tayin edildiği ve asgari ücreti aşan bir geliri olduğunu belgeleyemeyen davacı lehine Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca 16 yaşından büyükler için belirlenen net asgari ücret üzerinden hesaplanan maddi tazminat miktarında isabetsizlik görülmemiş olup, kararda hukuka aykırılık bulunmamıştır.

4. Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat talep edilebilecek haller 5271 sayılı Kanunun 141 inci maddesinin birinci fıkrasında tahdidi olarak sayılmış olup adli kontrolün bunlar arasında sayılmadığı, ayrıca davacı hakkında silahlı terör örgütü üyeliği iddiası bulunması nedeniyle 4 ay 27 gün boyunca uygulanan adli kontrolün atılı suçla orantılı olduğu ve ölçülülük ilkesini ihlal etmediği gözetildiğinde davacı vekilinin bu hususa ilişkin temyiz istemi yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Van Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 09.03.2020 tarihli ve 2020/361 Esas, 2020/366 Karar sayılı kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,