Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/10114 K.2023/4031

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebebine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.Davacı vekili 11.02.2020 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 04.05.2007 tarihinde tutuklandığını, 12.11.2007 tarihinde tahliye edildiğini, hakkında Konya 3.Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2007/296 Esas 2013/163 karar sayılı kararıyla beraatine dair karar verildiği, tutuklu kaldığı dönemde gelir kaybına maruz kaldığı, yine aile ve arkadaş çevresinde ithamlara maruz kaldığı, haksız tutuklu kalmaktan dolayı manevi anlamda yıprandığı gerekçesiyle 50,000,00 TL maddi ve 100.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

2.Davalı vekili 27.02.2020 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; haksız ve yersiz açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini öne sürmüştür.

3.Konya 8. Ağır Ceza Mahkemesinin, 05.03.2020 tarihli ve 2020/66 Esas, 2020/78 Karar sayılı kararı ile ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4.Konya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 23.06.2020 tarihli ve 2020/611 Esas, 2020/699 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davalı vekilinin ve davacı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

5.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 30.11.2021 tarihli tebliğnamesi ile davacı vekilinin temyiz isteminin esastan kabulü ile manevi tazminatın eksik olduğundan hükmün bozulmasını talep edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; Müvekkilinin en temel insan hakkı olan hürriyet hakkının haksız ve hukuka aykırı olarak elinden alındığını, bu nedenle hükmedilen maddi ve manevi tazminatın eksik olduğunu, hükmedilen vekalet ücretinin eksik olduğunu belirtmiştir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Davacının tazminata esas Konya 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 2020/611 Esas – 2020/699 Karar sayılı dava dosyasında izinsiz olarak ateşli silah ve mermileri ülkeye sokma, imal etme, nakletme, satma ve suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma suçundan 04.05.2007 - 12.11.2007 tarihleri arasında tutuklu kaldığını, yapılan yargılama sonunda beraatine karar verildiği, beraat hükmünün 18.04.2019 tarihinde kesinleştiği ve davanın 5271 sayılı Kanunun 142 nci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı, davacının tutuklu kaldığı sürelerin infaz gördüğü,

davaya konu olay ile ilgili davacı tarafından tutuklulukta kaldığı sürelere ilişkin Konya 2Ağır Ceza Mahkemesinin 2013/364 Esas sayılı dosyasında dava açıldığı, Konya 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 03.04.2014 tarih ve 2014/188 Karar sayılı kararıyla davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verildiği,

verilen kararın Yargıtay tarafından bozulmasıyla Konya 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 25.12.2015 tarih ve 2015/376 Esas 2015/429 Karar sayılı kararıyla beraat kararı kesinleşmeden dava açıldığından tazminat talebinin reddine karar verildiği ve kararın kesinleştiği, belirlenerek 2.609,48 TL maddi, 4.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davalı vekilinin ve davacı vekilinin istinaf başvurusu üzerine, istinaf merci, manevi tazminatın fazla olduğundan 3.000,00 TL'ye indirilmesi gerektiğinden bu kısımların düzeltilmesi suretiyle, istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin dayanağı olan Konya 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 2020/611 Esas – 2020/699 Karar sayılı dava dosyasında izinsiz olarak ateşli silah ve mermileri ülkeye sokma, imal etme, nakletme, satma ve suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma suçundan 04.05.2007 - 12.11.2007 tarihleri arasında 192 gün tutuklu kaldığını, yapılan yargılama sonunda beraatine karar verildiği, beraat hükmünün 18.04.2019 tarihinde kesinleştiği ve davanın 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

Hazine zararına yol açan mükerrer davalara ilişkin ödemelerin önlenmesinin temini ve kamu kaynaklarının etkili, verimli ve hukuka uygun kullanılması bakımından, davacı hakkında aynı talep nedeniyle Konya 2.Ağır Ceza Mahkemesinin 25.12.2015 tarih ve 2015/376 Esas 2015/429 Karar sayılı kararında davanın reddine karar verildiği ancak kararın UYAP sisteminden yapılan araştırmada kesinleşmediği, söz konusu davanın reddi kararının kesinleşmesi gerektiği ancak bu durumun temyiz eden sıfatına göre bozma nedeni yapılmamıştır.

Davacı vekilinin temyiz talebi yönünden; 1.Hükmedilen maddi tazminat miktarı yönünden; Tutuklandığı dönem içerisindeki maddi zararını ücret bordrosu, vergi kaydı, gelir vergisi beyannamesi gibi itibar edilebilecek bir belgeyle ispatlayamayan davacıya tutuklu kaldığı dönemde 16 yaşından büyükler için geçerli net asgari ücret üzerinden hesaplanan miktarın maddi tazminat kapsamında davacıya ödenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamıştır.

2.Hükmedilen manevi tazminat miktarı yönünden; Davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, gözaltına alınma ve tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, süresi, tazminat davasının kesinleştiği tarihe kadar davacının elde edeceği parasal değer ve benzeri hususlar da gözetilmek suretiyle, hakkaniyet ölçüsünü aşmayacak bir şekilde, hak ve nesafet kurallarına uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespit edilmesi gerekirken eksik manevi tazminata hükmolunması hukuka aykırı bulunmuştur.

3.Hükmedilen vekalet ücreti bakımından; 5271 sayılı Kanunun 142 inci maddesinin 9 uncu bendi uyarınca, tazminat davaları nedeniyle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan nisbî avukatlık ücreti ödeneceği, ancak, ödenecek miktarın tarifede sulh ceza hâkimliklerinde takip edilen işler için belirlenen maktu ücretten az, ağır ceza mahkemelerinde takip edilen davalar için belirlenen maktu ücretten fazla olamayacağı hususu göre davacı lehine hükmedilen vekalet ücretinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden Konya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 23.06.2020 tarihli ve 2020/611 Esas, 2020/699 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca Konya

Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,