Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/10135 K.2023/5179

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen 02.03.2020 tarihli ve 2019/218 Esas, 2019/193 Karar sayılı ek kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, aynı Kanun’un 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmiştir.

Davalı vekiline 28.01.2020 tarihinde tebliğ edilen Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı davalı vekilince sunulan temyiz dilekçesinin 30.01.2020 tarihinde yazı işleri müdürünce havale edildiği ancak havale sonrası dilekçenin ön büroya teslim edilmediği gibi sisteme kaydının da yapılmadığı gerekçesi ile Bölge Adliye Mahkemesince ek karar ile davalı vekilinin temyiz isteminin reddine karar verilmiş ise de, Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 02.11.2022 tarih, 2019/12-114 Esas, 2022/679 sayılı kararında da gösterildiği üzere,

davalı vekili tarafından süresi içerisinde sunulan temyiz dilekçesinin ön büroya teslim edilmesine ve sisteme kaydedilmesine ilişkin işlemler kalem personelinin sorumluluğunda olup bu konuda davalı vekilinin kusuru bulunmadığı; dolayısıyla 30.01.2020 tarihli temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşılmakla, Bölge Adliye Mahkemesinin 02.03.2020 tarihli ek kararı kaldırılarak, davalı vekilinin hükmün tamamına yönelik temyiz talebinde bulunduğu değerlendirilerek yapılan incelemede, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı 21.02.2019 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan yürütülen soruşturma sonucunda 21.09.2016 tarihinde gözaltına alındığını, 30.09.2016 tarihinde tutuklandığını, 03.04.2018 tarihinde ise tahliye edildiğini, ... 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 08.01.2019 tarihli ve 2017/351 Esas, 2019/19 Karar sayılı kararı ile müvekkilinin beraatine dair karar verildiğini, davacının haksız tutuklama nedeniyle 100.000,00 TL maddi ve 200.000,00 TL manevi olmak üzere toplamda 300.000,00 TL tazminatın 21.09.2016 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... hazinesinden alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 14.03.2019 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın yasal süre içerisinde açılıp açılmadığının, mükerrer dava olup olmadığının ve davacının davaya muvafakati bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini, davacının kendi eylemleri nedeniyle tutuklanmasına sebebiyet verdiğini, istenilen maddi ve manevi tazminatın yüksek olduğunu ve davanın reddi gerektiğini beyan etmiştir.

3. ... 6. Ağır Ceza Mahkemesinin, 25.10.2019 tarihli ve 2019/238 Esas, 2019/365 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. ... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 17.12.2019 tarihli ve 2019/218 Esas, 2019/193 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

5. ... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 02.03.2020 tarihli ve 2019/218 Esas, 2019/193 Karar sayılı ek kararı ile davalı vekilinin temyiz başvurusunun reddine karar verilmiştir.

6. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 14.12.2021 tarihli tebliğnamesi ile kararın onanmasını talep etmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davalı vekilinin temyiz istemi; temyiz isteminin kabul edilmesi gerektiğine, hükmedilen tazminatın fahiş olduğuna ve faiz uygulamasının hatalı olduğuna ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

... 6. Ağır Ceza Mahkemesi gerekçesinde "Davacı ...'ın Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma suçundan yürütülen soruşturma kapsamında 21/09/2016 tarihinde gözaltına alındığı, 30/09/2016 tarihinde tutuklandığı, 03/04/2018 tarihinde ise tahliye edildiği, ... 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 08/01/2019 tarih 2017/351 Esas, 2019/19 Karar sayılı kararı ile Beraat kararı verildiği, verilen beraat kararının 16/01/2019 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır. ... Yapılan değerlendirmede; davacının süresi içerisinde dava açtığı, tazminat isteminin CMK'nın 142 maddesindeki koşulları taşıdığı anlaşılmıştır.

Maddi tazminat miktarı belirlenirken, aylık net gelirini resmi bir belge ile ispat edemeyen davacının, vasıfsız bir işçi olduğu değerlendirilerek, gözaltı ve tutuklulukta kaldığı dönemdeki net asgari ücret nazara alınıp, gözaltı veya tutuklandığı ilk gün hesaba katılmak ve tahliye edildiği gün dikkate alınmamak suretiyle, haksız tutuklulukta geçen sürelerin ay ve günü üzerinden hesaplanan ve dosya kapsamıyla uyumlu olan bilirkişi raporunda belirtilen 23.623,23 TL maddi tazminatın davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, atılı suçun niteliği, gözaltına alınmasına neden olan olayın cereyan tarzı, gözaltında kaldığı süre ve benzeri hususlar da gözetilmek suretiyle hesaplanan 25.000,00 TL manevi tazminatın davacıya ödenmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." denilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Bölge Adliye Mahkemesince faiz başlangıcının 21.09.2016 olarak değiştirilmesi ve manevi tazminat miktarının 36.000,00 TL'ye yükseltilmesi suretiyle düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

1. Tazminat talebinin dayanağı olan ... 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2017/351 Esas - 2019/19Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının silahlı örgüt suçundan 21.09.2016 - 03.04.2018 tarihleri arasında 559 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, hükmün 16.01.2019 tarihinde kesinleştiği, gözaltı ve tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'un 142 inci maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı anlaşılmıştır.

2. Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken,

belirlenen ölçütlere uymayacak ve emsal uygulamaların da altında olacak şekilde eksik manevi tazminata ve asgari ücreti aşan bir geliri olduğunu belgeleyemeyen davacı lehine asgari ücret üzerinden hesaplanan "26.048,15 TL" yerine bu miktarın altında kalacak şekilde "23.623,23 TL" maddi tazminata hükmolunduğu tespit edilmiş ise de; temyiz edenin sıfatına göre bu hususlar bozma nedeni yapılmamış, davalı vekilinin tazminat miktarının fahiş olduğuna yönelik temyiz sebebi yerinde görülmemiştir.

3. Haksız fiil niteliğinde kabul edilen bu tür işlemlerin tâbi bulunduğu tazminat hukukunun genel prensipleri ve yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre, hükmedilen tazminat miktarına talep edildiği üzere gözaltına alınma tarihinden yasal faiz uygulanmasına karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

4. Davalı vekiline 28.01.2020 tarihinde tebliğ edilen Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı davalı vekilince 30.01.2020 tarihinde süresi içerisinde sunulan temyiz dilekçesinin ön büroya teslim edilmesine ve sisteme kaydedilmesine ilişkin işlemler kalem personelinin sorumluluğunda olup bu konuda davalı vekilinin kusuru bulunmadığı; dolayısıyla 30.01.2020 tarihli temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşılmakla, tebliğnamede Bölge Adliye Mahkemesinin temyizin reddine ilişkin ek kararının onanmasına yönelik görüşe iştirak edilmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle ... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 17.12.2019 tarihli ve 2019/218 Esas, 2019/193 Karar sayılı kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ... 6. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,