Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/1540 K.2023/558

Sanıklar hakkında kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir oldukları, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteklerinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteklerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. ...1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 02.03.2016 tarih ve 2014/893 E., 2016/442 K. sayılı kararı ile; sanıklar ..., ..., ... hakkında üzerlerine atılı suçta taksirlerinin bulunmadığı gerekçesi ile ayrı ayrı 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının c bendi gereğince, sanıkların ayrı ayrı beraatlerine karar verilmiştir.

2.Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 22.01.2021 havale tarihli ve 2016/399001 sayılı, "Eksik kovuşturmayla sanıkların yüklenen suçtan beraatlerine karar verilmesi" gerekçesi ile bozma görüşlü Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılan Vekilinin Temyiz Sebepleri; 1. Yerel Mahkemece hükme esas alınan raporun Yargıtay denetimine elverişli olmadığına,

2. ... veren şirket temsilcileri olan sanıkların yetkili şantiye şefi atadığını ispat etme yükümlülüğü kendilerine ait iken Yerel Mahkemece bu konuda usulünce araştırma yapılmaksızın "sanıklar tarafından şantiye şefi atanıp atanmadığı, atanmışsa kimlerin atandığı, atanan kişilerin eğitim ve uzmanlık durumlarının yeterli olup olmadığı" hususlarının net olarak ortaya konulmadan sanıkların BERAATİNE ve isimleri dahi belli olmayan kişiler hakkında suç duyurusunda bulunulmasına dairkararda isabet bulunmadığına, ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Yerel Mahkemenin Kabulü; 1. Olay tarihinde ...'nin ... İnşaat ve Ticaret Anonim Şirketinin tünel inşaatında dinamitleri yerleştirerek dolum işi yaptığı, çalıştığı tünel inşaatında gidiş ve geliş olmak üzere iki yola ait yapım çalışmalarının devam ettiği, olay günü saat 22:30 sıralarında vardiyasına başladığı, diğer şeritte alt yarı patlamasının yapıldığı, ...'un kepçe içerisinde bulunduğu sırada ölenin dinamit yerleştirdiği yerin yaklaşık 3 metre üzerinde, ayna yüzeyinde bulunan taşın düşebileceği konusunda uyardığı ancak ölenin dinamit yerleştirmeye devam ettiği, bu sırada yukarıdan kopan kaya parçasının ölenin başına düşerek ölümüne neden olduğu anlaşılmaktadır.

2. Maktulün kesin ölüm sebebini belirleyen, Adli Tıp Kurumu ... Grup Başkanlığına ait 26.03.2014 tarihli rapora göre; ...'nin ölümünün ... kazası ile oluşması mümkün künt kafa travması, kafatası kemik kırıkları ile birlikte gelişen beyin harabiyeti-kanaması sonucunda meydana geldiğinin anlaşıldığı, ölü muayene tutanağının dosya kapsamında bulunduğu görülmüştür.

3. Soruşturma aşamasında alınan 24.04.2014 tarihli bilirkişi heyet raporuna ve 24.07.2014 tarihli ek rapora göre, olayın ... kazası olduğu, ... İnşaat ve Ticaret A.Ş. Yetkilileri ..., ... ve şube vekili ...'ın işyerinde yeterli ... güvenliği eğitimleri verilmemesi, risk analizi, koruyucu donanımların verildiği ile ilgili kanıt olmaması, işverenin ateşçi yeterlilik belgesine sahip olduğuna dair delil bulunmayan bir çalışanı ateşçi olarak kullanması ve üzerine düşen denetim ve gözetim sorumluluğunu yerine getirmemesinden dolayı yüzde otuzar toplamda yüzde doksan kusurlu oldukları, ölenin ise sağlıklı bir birey olarak çalıştığı işyerinde kendi güvenliğini riske atarak çalışmasından ötürü yüzde on oranında kusurlu olduğu hususları belirtilmiştir.

4. Olay yeri genel krokisi, olay yeri inceleme raporu, şirketin merkezine ilişkin belge, şube müdürlerinin ikametgah nüfus cüzdanı örneği, tescil talepnamesinin, olay yeri fotoğraflarının ve tutanakların dava dosyasında bulunduğu ve ...Ticaret Sicil Müdürlüğüne ait ticaret sicil tasdiknamesinde ... ve ...'nın ... İnşaat ve Ticaret A.Ş.'nin şube müdürü oldukları, ... Noterliğinin 10.09.2011 tarihli vekaletnamesinde özetle, ... İnşaat ve Ticaret A.Ş. Yönetim kurulu başkanı ...'in çalışanlarından ...'ı resmi dairelerde şirket adına temsil etmeye ve diğer işleri yapmak için vekil tayin ettiği belirlenmiştir.

5. Olayın hemen ardından yapılan olay yeri incelemesinde; patlamanın meydana geldiği sağ tünel ile olayın meydana geldiği sol tünel arasında yaklaşık 30 metre olduğu, tünelin üst kısmının betonunun tam olarak atılmadığı ve serpme beton diye tabir edilen betonun atılmış olduğu, tünelin aynası diye tabir edilen ve tünelin kazıldığı yer olan bölümün tamamen kayalık olduğu ve üzerinde çok sayıda patlayıcı yerleştirilmiş deliklerin bulunduğu, tünelin ayna kısmına 15 cm mesafede 95 cm uzunluğunda 65 cm genişliğinde kaya parçasının bulunduğu, kayanın cinsinin bazalt cinsi olduğu, kaya parçasının zeminden ölçümünün 3,5 metre olduğu,

tünelin içinde ... güvenliği ile ilgili yazılı herhangi bir uyarıcı levhanın bulunmadığı, tünelin dış kısmına çıkıldığında iki tünel arasında yaklaşık 3 metre yukarıya yan yana asılmış "çevremizi temiz tutalım" "baret tak, ... ayakkabısı giy ve fosforlu yelek kullan" yazılı levhaların olduğu, patlatma ile ilgili tünelin içerisinde ve dışarısında herhangi bir uyarıcı levhanın bulunmadığı, ancak firma yetkililerinin tünelin girişinde bulunan işçilerin kullandığı konteynır üzerinde sesli uyarı sistemlerinin olduğunu beyan ettikleri tespit edilmiştir.

6. Yargılama aşamasında alınan 24.06.2015 tarihli bilirkişi heyet raporunda, "...İşveren, işyerinde yeterli ... eğitimi vermediği, gerekli önlemleri almadığı, risk analizi yaptırmadığı, gerekli uyarıcı levhaları tünel içinde kullanmadığı, koruyucu donanımların verildiğine dair dosyasında bir kanıt olmayan bir çalışanı ateşçi olarak kullanması ve gerekli olarak sorumluluğu yerine getirmemesinden dolayı işveren ... İnş. ve Tic. A.Ş. ...şube vekilleri, ... (İdari amir), ... (Şube Müdürü) ve Gürol Rıdvan Dağıstan (Şube Müdürü)'nün olayın meydana gelmesinde %30’ar (yüzde otuz) oranında kusurlu olduğu ve toplamda %90 oranında kusurlu oldukları, ölen ...’nin kendi güvenliğini riske atmasından dolayı %10 (yüzde on) kusurlu olduğu..." kanaati bildirilmiştir.

7. Mahkemece hükme esas alınan 07.12.2015 tarihli bilirkişi heyet raporunun sonuç bölümünde, "...1 )-Raporun IV. Bölümünde belirtilen hususlara uymaması nedeniyle ... İnşaat ...AŞ. Firmasının dosyada adı belirtilmeyen proje müdürü, işyerinde proje müdürü bulunmayıp şantiye şefi bulunuyor ise bu kusur şantiye şefine aittir.) İs kazasının meydana gelmesinde Tali kusurlu olduğuna,

2) -Raporun IV. Bölümünde belirtilen hususlara uymaması nedeniyle vardiya MühendisHDosyada adı belirtilmeyen) ... kazasının meydana gelmesinde Asli kusurlu olduğuna,

3) -Raporun IV. Bölümünde belirtilen hususlara uymaması nedeniyle Vardiya Çavuşu ... ... kazasının meydana gelmesinde Asli kusurlu olduğuna,

4) -Raporun IV. Bölümünde belirtilen hususlara göre Maktul ...’nin ... kazasının meydana gelmesinde Tali kusurlu olduğuna,

5) -Raporun IV. Bölümünde belirtilen hususları yerine getiren, ... güvenliği tedbirleri alarak çalışmaları sağlamak için bütün imkanları sağlayan, ... güvenliği yönünden gerekli olan kontrollerin ve denetimin yapılarak üretimin sağlanması için yeterli eleman görevlendirmesi nedeniyle ... İnşaat ...AŞ. firmasının Yönetim Kurulu Başkanı ... ve Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ... is kazasının meydana gelmesinde kusurlarının bulunmadığına,

6) -Raporun IV. Bölümünde belirtilen hususlar, işyeri yetkilileri tarafından etkili bir şekilde zamanında yerine getirtilip, kontrolleri yapılarak çalışmalar buna göre ve ... güvenliği her zaman göz önünde bulundurularak yapılmış olsaydı bu ... kazası önlenebilirdi. Bu nedenle meydana gelen ... kazasında(doğal nedenlerden kaynaklanmadığı) kaçındmazlığın bulunmadığına,

7) -Raporun IV. Bölümünde belirtilen hususlardan dolayı, bilirkişi heyetlerinin 24.04.2014 ve 24.06.2014 tarihli raporlarının tespitlerine ve kusur oranlarına heyetçe katılmamızın mümkün olduğuna,

8) -0layın meydana gelmesinde başka kişilerin kusurunun bulunmadığına,

9) -Kazada kimsenin kastının bulunmadığına..." şeklinde görüş bildirildiği anlaşılmaktadır.

8. Sanıkların üzerilerine atılı suçlamaları inkar ettikleri, olayın tanıkları A.Ç., İ.Ç., A.Ö.'nün beyanlarının dosya kapsamında bulunduğu görülmüştür.

9. Katılanın her aşamada sanıklardan şikayetçi olduğunu beyan ettiği ve Mahkemece 06.03.2015 tarihinde hakkında katılma kararı verildiği tespit edilmiştir.

10. Sanıklara ait güncel adli sicil kaydı ve nüfus kaydı, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden temin olunarak dava dosyasına eklenmiştir.

IV. GEREKÇE

1. Olay tarihinde ...'nin ...

İnşaat ve Ticaret Anonim Şirketinin tünel inşaatında dinamitleri yerleştirerek dolum işi yaptığı, çalıştığı tünel inşaatında gidiş ve geliş olmak üzere iki yola ait yapım çalışmalarının devam ettiği, olay günü saat 22:30 sıralarında vardiyasına başladığı, diğer şeritte alt yarı patlamasının yapıldığı, tanık ...'un kepçe içerisinde bulunduğu sırada, ölenin dinamit yerleştirdiği yerin yaklaşık 3 metre üzerinde, ayna yüzeyinde bulunan taşın düşebileceği konusunda uyardığı ancak ölenin dinamit yerleştirmeye devam ettiği, bu sırada sol tünelin aynasından kopan kaya parçasının ölenin başına düşerek künt kafa travması,

kafatası kemik kırıkları ile birlikte gelişen beyin harabiyeti-kanaması sonucu ölümüne neden olduğu olayda; ... İnşaat ve Ticaret A.Ş.'nin şube müdürlerinin ... ve ..., idari amir ve işveren vekilinin ise ... olduğu, Mahkemece karar kesinleştiğinde 07.12.2015 tarihli bilirkişi raporunda kusurları tespit edilen, ...

İnşaat ve Ticaret A.Ş.'nin adı belirtilmeyen proje müdürü (proje müdürü bulunmuyorsa şantiye şefi), dosyada adı belirtilmeyen vardiya mühendisi, vardiya çavuşu ... hakkında ...Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

2. Buna göre, hükümle birlikte hakkında suç duyurusunda bulunulan ... İnşaat ve Ticaret A.Ş.'nin adı belirtilmeyen proje müdürü (proje müdürü bulunmuyorsa şantiye şefi), dosyada adı belirtilmeyen vardiya mühendisi, vardiya çavuşu ... hakkında dava açılmamış ise açılması sağlanıp, dava açılmış ise açılan davanın sanıklar hakkındaki dava dosyası ile birleştirilip, ...

İnşaat ve Ticaret A.Ş.'ye ait şirket ana sözleşmesi, ticaret sicil gazetesi örnekleri temin edilerek; ... sağlığı ve ... güvenliği mevzuatı çerçevesinde sosyal güvenlik kurumuna gerekli bildirim ve ihbarlar yapılıp yapılmadığı araştırılarak, varsa rapor ve belgeler temin edilerek; tutulması zorunlu olan defter ve belge içeriğinden proje müdürünün, şantiye şefinin, vardiya mühendisinin kimler oldukları araştırılarak, tüm deliller birlikte değerlendirildikten sonra sanıkların hukuki durumunun buna göre belirlenip, gerektiğinde üç

kişilik ... güvenliği uzmanı bilirkişi heyetinden kusura ilişkin yeniden rapor alınması, sonucuna göre sanıkların hukuki durumunun tayin ve takdiri yerine yazılı şekilde eksik kovuşturmayla sanıkların yüklenen suçtan beraatlerine karar verilmesi hukuka aykırı bulunmuş olup, katılan vekilinin eksik inceleme ile karar verildiğine ilişkin temyiz sebepleri yerinde görülmüştür.

3. Sanıklar hakkında kurulan hükümlere yönelik gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle, katılan vekilinin temyiz sebepleri yerinde görülmüş ve hükümlerde hukuka aykırılık bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle, ...1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 02.03.2016 tarih ve 2014/893 E., 2016/442 K. sayılı kararına yönelik katılan vekilinin temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükümlerin, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,