Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/4507 K.2024/5475

İlk derece mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın, katılan vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde, 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.İzmir 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 25.04.2017 tarih, 2016/771 Esas, 2017/298 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında; 2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan, 2863 sayılı Kanun'un 65/1, 5237 sayılı Kanun'un 62/1, 52/2, 51/1-3-7-8. Maddeleri gereğince 1 yıl 8 ay hapis ve 80 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

2. Hükmün sanık müdafii tarafından istinaf edilmesi üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesinin 12.03.2018 tarih, 2017/1641 Esas, 2018/308 Karar sayılı kararı ile mahkumiyet hükmü kaldırılarak sanığın 5271 sayılı Kanun'un 223/2-b maddesi gereğince beraatine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan 08.08.2021 tarih, 2018/30274 nolu esastan ret görüşlü Tebliğname ile dava dosyası Dairemize tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılan vekilinin temyiz isteği; kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna, sanığın cezalandırılması gerektiğine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Bölge Adliye Mahkemesince, sanığın müteahhit olup, İzmir ili ... ilçesi ... mahallesi 1970 ada 6 parselde kayıtlı taşınmazın maliki ile kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzaladıkları; anılan parselin Mülga İzmir 1 No'lu Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunun 07/10/1999 tr.8145 sy.kararı uyarınca 3.derece arkeolojik sit alanı içinde olduğu; tapu kaydında da bu yönde şerh bulunduğu; sanığın parsel üzerindeki kagir ev vasıflı yapıyı yıkmak için arsa sahibinin verdiği geniş yetkili vekaletnameye dayanarak 19/07/2016 tarihinde dilekçe ile Bayraklı belediyesine başvurduğu,

parselin 3. Derece arkeolojik sit alanında bulunması nedeniyle belediyenin bu kapsamda Çevre Şehircilik İl Müdürlüğü ve Müze Müdürlüğü ile yazışmalar yaptığı.

İzmir 1 No'lu KültürVarlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 12/04/2016 tr.4380 sy.kararı ile parsel üzerindeki yapının müze müdürlüğü denetiminde yıkılmasına, parselde müze müdürlüğünce yapılacak sondaj kazı sonuçlarının varsa kazı başkanlığı görüşleriyle birlikte kurula iletilmesinden sonra yeni yapı yapma talebinin değerlendirilmesine karar verildiği.

İzmir Müze Müdürlüğünün Belediyeye hitaben 24/05/2016 tarihli yazı ile 7 gün önceden bilgi verilmesi ile yıkım sırasında müze elemanının hazır bulunacağının bildirildiği; sanığın 22/08/2016 tarihli dilekçe ile Müze Müdürlüğüne müracaatla parsel üzerindeki yapıyı yıktığını bildirdiği ve yıkıma dair fotoğrafları da dilekçesine eklediği; bu esnada sanığın inşaat ruhsatı talebi yönünden de belediye nezdinde işlemlerin devam ettiği, parsel üzerindeki kagir binanın yıkımına dair 28/07/2016 tarihli "yanan ve yıkılan yapılar formu"nun düzenlendiği;

sanığın aynı parselde yeni bina yapma talebine ilişkin olarak Müze Müdürlüğü alışanları arkeologlar ... ve ... tarafından mahallinde sondaj kazısı yapılıp " parselde toplam 6 adet sondaj kazısı yapıldığı, sondajlarda yüzeyden itibaren ana kaya ile karşılaşıldığı, sondajlarda kaya haricinde toprak zemin üzerinde de çalışıldığı, 80-150 cm derinlikte sondaj çalışmalarının hiçbir seviyesinde 2863 s.y.

Kapsamında değerlendirilebilecek mimari veya arkeolojik veriyle karşılaşılmadığı" yönünde tesbitler içeren 16/11/2016 tarihli raporun düzenlendiği.

Bayraklı Ören Yeri Tepekule Kazısı Başkanı Prof.Dr....'in de 07/12/2016 tarihli görüş yazısında yukarıda anılan rapor ve eklerinin incelenmesine göre ilgili parselin yapılaşmaya açılmasında herhangi bir mahsur bulunmadığı yönünde görüş bildirdiği ve iş bu görüş yazısı ve eklerinin gereği için İzmir 1 No'lu Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kuruluna gönderildiği; açıklanan dosya kapsamına göre, her ne kadar sanık tarafından ilgili parsel üzerindeki kagir ev vasıflı yapı, İzmir 1 No'lu Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 12/04/2016 tr.4380 sy.kararı hilafına olarak, müze müdürlüğü denetimi olmaksızın yıkılmış ise de;

bilahare yürütülen yapı ruhsatı talebinin değerlendirilmesi kapsamındaki işlemlerden olmak üzere Müze Müdürlüğü elemanlarınca yapılan sondaj kazısı sonuçları ve kazı başkanı görüş yazısı içeriğinden, sanığın bu eylemi ile parsel üzerindeki herhangi bir arkeolojik kalıntıya ve/veya arkeolojik sit alanına zarar verilmediği ve parsel üzerinde yapılaşma izni verilmesinde 2863 sy. açısından mahsur bulunmadığının anlaşıldığı, mevcut yapının yıkılmasının tek başına inşai müdahale niteliğinde olmadığı gerekçesiyle beraatine karar verildiği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE VE KARAR

İlk Derece Mahkemesinin kararına yönelik istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince duruşma açılmaksızın mahkûmiyet hükmü kaldırılarak 5271 sayılı CMK'nın 280/1-a maddesinin delaletiyle aynı Kanun'un 303/1-a maddesi uyarınca beraat kararı verilmiş ise de, hukuki veya son derece teknik hususlarla ilgili değerlendirmeler dışında duruşma açılarak karar verilmesi gerektiği yönündeki Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin 12.12.2023 tarihli ve 25852/18 numaralı Deliktaş / Türkiye kararı da dikkate alındığında, anılan Kanun hükmünün delil değerlendirilmesi yapılmaksızın derhâl beraat kararı verilebilecek hâllerde uygulanabileceği,

sanık hakkındaki mahkûmiyet hükmü bakımından ise 5271 sayılı CMK'nın 280/1-g maddesi uyarınca duruşma açılarak ve taraflar da çağrılarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda anılan Kanun maddesinin ikinci fıkrasına göre yeniden hüküm kurulması gerektiği gözetilmeden, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda yazılı şekilde karar verilmesi,

Kanuna aykırı olup, katılan vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden, başkaca yönleri incelenmeyen İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,