Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/5558 K.2023/1542

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacının 14.02.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; ... Adliyesi 2. Ağır Ceza Mahkemesinde zabıt katibi olarak görev yapmakta iken .../PDY Silahlı Terör Örgütüne Yönelik olarak ...

C.Başsavcılığınca yürütülmekte olan 2016/9393 soruşturma numaralı dosyası üzerinden Silahlı Terör Örgütüne Üye Olmak suçundan 09.08.2016 tarihinde gözaltına alındığını, 12.08.2016 tarihinde tutuklama talebiyle Nöbetçi Sulh Ceza Hakimliğine sevk edildiğini ve yurtdışına çıkış yasağı ile imza atma hükümlülüğüne ilişkin adli kontrol tedbirlerine hükmedilerek serbest bırakıldığını, adli kontrol tedbiri kaldırılmasına rağmen yurt dışına çıkışına izin verilmediğinden öğrenim görmüş olduğu Doğu Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesindeki öğrenimine devam edemediğini, bu konuda idari davanın devam ettiğini, yeniden harç ödemek zorunda kaldığını,

yazı işleri müdürü olarak geçici görevlendirmesinin soruşturma nedeniyle bitmesi sebebiyle maddi kaybının olduğunu, akabinde ... C.Başsavcılığının 30.11.2017 tarih ve 2017/12166 (tefrik sonrası) soruşturma ve 2017/9677 sayılı kararla hakkında takipsizlik kararı verildiğini belirterek 11.850,64 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi tazminatın gözaltına alınma tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 26.02.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle; talep edilen miktarın sebepsiz zenginleşmeye yol açacağını, maddi tazminat talebinin dayanağını oluşturacak şekilde maddi kayıpların açıklanmadığını ve rakamların afaki olduğunu ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

3. ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 13.03.2018 tarihli ve 2018/111 Esas, 2018/119 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 17.07.2018 tarihli ve 2018/1428 Esas, 2018/1019 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

5.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 15.09.2021 tarihli 2018/82817 sayılı tebliğnamesi ile manevi tazminat miktarının düşük olduğundan bahisle kararın bozulmasına karar verilmesi talep edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacının temyiz istemi, hakkında uygulanan adli kontrol sebebiyle yurt dışına çıkamadığından öğrenimini zamanında bitirememesi sebebiyle harç ödemek zorunda kaldığına dolayısıyla maddi kayba uğradığına, müdür olarak görevlendirmesinin yenilenmemesi nedeniyle yaşadığı ücret kaybının maddi tazminat kapsamında ödenmesi gerektiğine, hükmedilen manevi tazminatın yetersiz olduğuna ve el konulup iade edilmeyen cep telefonu ile kişisel eşyaları dolayısıyla maddi kaybı bulunduğuna mahkemenin bunu dikkate almadığına ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Mahkeme gerekçesinde "Davacının ... C.Basşsavcılığınca yürütülmekte olan 2016/9393 soruşturma sayılı dosyası üzerinden .../PDY Silahlı Terör Örgütüne Üye Olmak suçundan 09/08/2016 tarihinde gözaltına alındığı 11/08/2016 tarihinde tutuklama talebi ile ... 2.Sulh Ceza Hakimliğine sevk edildiği, ...

2. Sulh Ceza Hakimliğinin 11/08/2016 tarih ve 2016/161 sorgu sayılı kararı ile tutuklama talebinin reddi ile davacı hakkında yurtdışına çıkmaktan yasaklanmak ve imza atma yükümlülüğüne ilişkin adli kontrol tedbirlerinin uygulanmasına karar verildiği, devamında davacının talebine istinaden ...

1.Sulh Ceza Hakimliğinin 27/11/2017 tarih ve 2017/7094 Değişik ... sayılı kararı ile davacı hakkındaki adli kontrol hükümlülüklerinin kaldırılmasına karar verildiği, soruşturma neticesinde ise davacı hakkında ... C.Başsavcılığının 30/11/2017 Tarih, 2017/12166 (tefrik sonrası) soruşturma ve 2017/9677 karar sayılı KYOK ile takipsizlik kararı verildiği görülmüştür.

Davacının Silahlı Terör Örgütüne Üye Olmak suçundan 3 gün gözaltında kaldığı ve hakkında adli kontrol tedbiri uygulandığı anlaşılmıştır. Açılan davanın 3 aylık yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Her ne kadar davacı hakkındaki yurt dışı çıkış yasağı kalkmasına karşın sınavları için KKTC gitmek için hava alanına gittiğini ancak yurt dışına çıkarılmadığını beyan ederek almış olduğu uçak biletleri ve kayıt yenilemek için ödediği ücrete ilişkin zararının tazminini istemiş ise de; davacının yurt dışına çıkarılmaması soruşturma makamlarınca uygulanmış bir koruma tedbiri olmayıp hakkında .../PDY üyeliğinden soruşturma bulunması nedeni ile idari olarak uygulanmış bir tedbir olup bununla ilgili olarak davacının tam yargı davası ile maddi ve manevi tazminat isteme hakkı bulunduğu,

davacının dilekçesinde belirttiği diğer hususlarla ilgili maddi tazminat talebinde bulunmadığı, sadece manevi tazminat takdir edilirken bu hususların nazara alınmasını istediği, davacının açığa alındığı tarih ile göreve iade edildiği tarih aralığındaki maaş farkının da davacıya ödendiği ...

Bölge Adliye Mahkemesi Komisyon Başkanlığının yazı cevabından anlaşılmış olup davacının uğradığını beyan ettiği maddi zararın koruma tedbirinden kaynaklı olmaması nedeni ile maddi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

Davacının sosyal konumu, gözaltına alındığı suçun niteliği ile davacı üzerindeki psikolojik etkileri, gözaltı süresi, davacı hakkında uygulanan koruma tediri nazara alınarak davacı yararına 1000 TL manevi tazminata talep gibi haksız gözaltı tarihinden itibaren yasal faiz ile birlikte hükmedilmiş olup aşağıdaki şekilde karar verilmiştir." denilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Bölge Adliye Mahkemesince manevi tazminat miktarının 200,00 TL şeklinde düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat davasının dayanağını oluşturan ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2017/12166 sayılı soruşturma dosyası kapsamında davacının silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan 09.08.2016-11.08.2016 tarihleri arasında 2 gün gözaltında kaldığı, belirli günlerde imza atmak ve yurt dışına çıkmamak tedbiri ile adli kontrol altına alındığı, 09.08.2016 tarihinde evinde yapılan arama sırasında cep telefonu ile bir takım kişisel eşyalarına el konulduğu, yapılan soruşturma sonucunda davacı hakkında 30.11.2017 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, gözaltına alınma ve el koyma tarihi itibariyle davanın yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun hükümlerine tabi olduğu ve süresinde açıldığı anlaşılmıştır.

1.5271 sayılı Kanunun 141 inci maddesinin birinci fıkrasında tazminat talep edilebilecek hallerin tahdidi olarak sayıldığı, adli kontrol tedbirinin bunlardan biri olmadığı gibi davacının da talep dilekçesinde belirttiği üzere hakkındaki adli kontrol tedbiri kaldırıldıktan sonra yurt dışına çıkamadığı ve bu hususta idari dava açtığı anlaşıldığından yurt dışına çıkamamasının hakkındaki tedbirden kaynaklanmadığı gibi adli kontrol sebebiyle de tazminat talep edilemeyeceğinden yeniden harç ödemek zorunda kalması nedeniyle uğradığı kaybın maddi tazminat kapsamında ödenmesi gerektiğine yönelik temyiz sebebi yerinde görülmemiştir.

2. Davacının müdür olarak geçici görevlendirmesinin devam etmemesi nedeniyle uğradığını iddia ettiği zararın muhtemel zarar niteliğinde olup koruma tedbirleri nedeniyle tazminat kapsamında talep edilebilecek maddi tazminat kapsamında olmadığından bu husustaki temyiz sebebi yerinde görülmemiştir.

3. Davacı hakkında hükmedilen manevi tazminat miktarının, davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, gözaltına alınmasına neden olan olayın cereyan tarzı, gözaltında kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin edildiği anlaşıldığından manevi tazminat miktarına yönelik temyiz sebebi de yerinde görülmemiştir.

4.5271 sayılı Kanunun 141 inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendinde "Eşyasına veya diğer mal varlığı değerlerine, koşulları oluşmadığı halde el konulan veya korunması için gerekli tedbirler alınmayan ya da eşyası veya diğer mal varlığı değerleri amaç dışı kullanılan veya zamanında geri verilmeyen,...." kişilerin tazminat isteyebileceklerinin hüküm altına alındığı,

davacının dava dilekçesiyle cep telefonuna ve kişisel eşyalarına el konulmasına rağmen iade edilmediğinden bahisle de tazminat talep ettiği, dosya içerisinde bulunan arama el koyma tutanaklarından davacının cep telefonuna ve bir takım kişisel eşyalarına da el konulduğu anlaşılmakla, el konulan eşyaların davacıya iade edilip edilmediği araştırılarak iade edilmemesi halinde davacının bu konuda maddi bir zararı olup olmadığı tespit edildikten sonra bu hususta da tazminat koşullarının oluşup oluşmadığı hakkında değerlendirme yapılması gerektiği gözetilmeden eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulması hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünün (4) paragrafında açıklanan nedenlerle davacının temyiz istemi yerinde görüldüğünden ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 17.07.2018 tarihli ve 2018/1428 Esas, 2018/1019 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesine, gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,