Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/5949 K.2023/1744

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, aynı Kanun’un 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 19.03.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacının ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2016/25645 soruşturma sayılı dosyasında terör örgütü üyesi olmak suçlamasıyla soruşturma başlatıldığı, soruşturma sonucunda kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, soruşturma sürecinde 24.12.2016 tarihinde gözaltına alındığı, ... 2 Sulh Ceza Hakimliğinin 26.12.2016 tarih 2016/606 sorgu kararıyla tutuklandığı, ... 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 09.01.2017 tarih 2017/63 D. ... sayılı kararıyla tahliyesine karar verildiğini beyan ederek 50.000,00 TL maddi, 500.000 TL manevi tazminatın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 02.04.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle; tazminat miktarının yüksek olduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

3. ... 3. Ağır Ceza Mahkemesinin, 04.09.2018 tarihli ve 2018/190 Esas, 2018/364 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. ... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 14.12.2018 tarihli ve 2018/208 Esas, 2018/186 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekili ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

5. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 23.09.2021 tarihli, davacı vekilinin temyiz talebinin esastan reddi görüşünü içerir Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; 1.Avukatlık ücretinin maddi tazminat kapsamında değerlendirilmesi gerektiğine,

2.Hükmedilen maddi tazminat miktarının az olduğuna,

3.Hükmedilen manevi tazminat miktarının az olduğuna, ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Davacının kendisine ait işyerinde veteriner hekim iken FETÖ/PDY örgütü mesuplarının kullandığı bylock programını kullandığı gerekçesiyle hakkında soruşturma açıldığı, 24.12.2016 tarihinde gözaltına alındığı, 26.12.2016 tarihinde gözaltından çıkarıldığı, 26.12.2016 tarihinde tutuklandığı, 09.01.2017 tarihinde tahliyesine karar verildiği, ... Cumhuriyet Başsavcılığının 04.01.2018 tarih 2016/25645 soruşturma 2018/525 sayılı kararıyla kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, davacının gözaltında ve tutuklulukta geçirdiği sürelerin başka bir dosyasından mahsup edilmediği tespit edilmiştir.

Davacının CMK'nın 141. maddesi ve devamı maddeleri gereğince tazminat isteme hakkının doğduğu belirtilerek, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 2007/8-2 E 2007/63 K sayılı kararında da hükmedildiği üzere bu tür davalarda manevi zarar, haksız yakalama veya tutuklamaya maruz kalan kişilerin salt bu yüzden duydukları üzüntü ve acıya karşılık olup, mahkemece bu zarar tayin ve takdir edilirken, hukukun genel prensiplerinden hareketle, davacının duyduğu acı ve üzüntünün derecesi, haksız olarak tutuklulukta ve gözaltında geçirdiği süre, günün ekonomik koşulları, paranın satın alma gücü, davacının ekonomik ve sosyal durumunun gözönünde bulundurulması gerektiği, yine yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre manevi tazminatın cezalandırma ya da zenginleşme aracı olmadığı belirtilerek davacı tarafın manevi tazminat talebi kısmen kabul edilmiştir.

Bilirkişi tarafından düzenlenen 27.08.2018 tarihli raporda; davacının haksız olarak gözaltında ve tutuklu kaldığı süre içinde çalışamamış olması sonucunda uğradığı zararın 8.759,28 TL olduğu belirtilmişse de avukatlık gideri Yargıtay 12. C.D.nin 2014/5180 E, 2014/14062 K. ve 2017/10148 E ve 2018/3072 K sayılı kararlarında hükmedildiği gibi ceza davasında belirlenmesi gereken yargılama giderlerinden olup ayrıca hukuk davasının konusu olmayacağından davacının maddi tazminat talebi incelenirken vekâlet ücreti olarak miktara dahil edilen tutar dikkate alınmamıştır.

Davacının 15 Temmuz 2016 tarihinde gerçekleşen ve silahlı terör örgütü FETÖ/PDY örgütü tarafından gerçekleştirildiği açık olan darbeye teşebbüs olayından sonra böylesine bir suçla suçlanan kişinin yakın çevresinde ve toplum içinde düştüğü zor durum ve sosyal baskı ile ruhsal acı dikkate alındığında böyle ağır bir suçlamayla gözaltına alınıp, tutuklanıp sonradan hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiş olması karşısında manevi tazminat talebi hakkında karar verilirken suçlamanın ağırlığı da dikkate alınarak haksız olarak gözaltında ve utuklu kaldığı süreler için 4.000,00 TL ye hükmedilmiştir.

Dava dilekçesinde haksız tutuklama tarihinden itibaren faiz istenmiş olup Yargıtay 12. Ceza Dairesi'nin 2012/25258 E 2012/21440 K ve 2012/22694 E 2012/21434 K sayılı kararlarında da hükmedildiği üzere bu tarihten itibaren yasal faiz işletilmiştir.

Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 2012/25517 Esas, 2012/23185 Karar sayılı kararında da hükmedildiği üzere davanın kısmen kabulü sebebiyle davalı yararına vekâlet ücretine hükmedilmemiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince verilen kararla ilgili olarak, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin esasını oluşturan ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2016/25645 soruşturma sayılı dosyası kapsamında davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 24.12.2016-09.01.2017 tarihleri arasında 16 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan soruşturma sonunda 04.01.2018 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, kararın itiraz edilmeksizin kesinleştiği, tutuklama tarihi itibariyle davanın 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı anlaşılmıştır.

1.Avukatlık Ücretinin Maddi Tazminat Kapsamında Değerlendirilmesi Gerektiğine İlişkin Temyiz Sebebi Yönünden;

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulunun 29.05.1957 tarihli, 1957/4 Esas ve 1957/16 Karar sayılı içtihadı birleştirme kararında da açıklandığı üzere, vekâlet ücreti yargılama giderlerindendir. Buna göre karşı tarafa yüklenmesi gereken vekâlet ücretinin bağımsız bir varlığı olamayacağından ayrı bir dava konusu da yapılamayacaktır. Davacının, kendi vekili ile yaptığı ve sadece tarafları bağlayan ücret sözleşmesi niteliğindeki vekâlet akdi uyarınca ödenmesi kararlaştırılan bedelin koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında zarar kapsamında değerlendirilemeyeceği gözetilmelidir.

Anılan içtihadı birleştirme kararı ve yerleşik Yargıtay uygulamaları nazara alındığında, tazminat talebinin dayanağı olan ceza dava dosyasında beraat etmiş olması nedeniyle davacı lehine maktu vekâlet ücretine hükmolunması gerektiği, maktu vekâlet ücretini aşan ve serbest meslek makbuzu ile ispatlanan kısmın ise davacı ile avukatı arasındaki hukuki ilişkiye dayandığı, bu nedenle koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında zarar kapsamına dahil edilmemesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

2.Hükmedilen Maddi Tazminat Miktarının Az Olduğuna İlişkin Temyiz Sebebi Yönünden; Sosyal Güvenlik Kurumundan temin edilen belgelerine göre davacının gelirinin net asgari ücretten az olması sebebiyle davacının gözaltında ve tutuklu kaldığı dönemde 16 yaşından büyükler için geçerli net asgari ücret üzerinden hesaplanan miktarın maddi tazminat kapsamında davacıya ödenmesine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

3.Hükmedilen Manevi Tazminat Miktarının Az Olduğuna İlişkin Temyiz Sebebi Yönünden; Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilen manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, gözaltına alınmasına neden olan olayın cereyan tarzı, gözaltında kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti yapıldığından hükmedilen manevi tazminat miktarında hukuka aykırılık görülmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle ... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 14.12.2018 tarihli ve 2018/208 Esas, 2018/186 Karar sayılı kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ... 3. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,