Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/6029 K.2023/1912

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, davacı vekilinin temyiz dilekçesinin davalı vekiline 22.10.2018 tarihinde tebliğ edilmesinin ardından, davalı vekilinin sunduğu 23.10.2018 tarihli dilekçesinin katılma yoluyla temyiz niteliğinde olduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği,

298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 21.03.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; öğretmen olan davacının FETÖ terör örgütüne üye olduğu iddiasıyla 15.06.2017 tarihinde gözaltına alınıp, 21.06.2017 tarihinde tutuklandığını, yargılama sırasında 29.12.2017 tarihinde tahliye edildiğini ve 31.01.2018 tarihinde kesinleşen ... 32. Ağır Ceza Mahkemesinin kararı ile beraatine karar verildiği, bu nedenle gözaltı tarihi olan 15.06.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte 150.000,00 TL manevi tazminatın tahsilini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 02.04.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın süresinde açılmadığını, aynı konu hakkında açılmış başka bir dava olup olmadığı ile tutuklulukta geçen sürenin mahsup edilip edilmediğinin araştırılması gerektiğini, maddi zararın ispatlanmadığını, talep edilen manevi zararın fazla olduğunu öne sürerek davanın reddini talep etmiştir.

3. ... Anadolu 6. Ağır Ceza Mahkemesinin, 11.05.2018 tarihli ve 2018/167 Esas, 2018/233 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. ... Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin, 12.07.2018 tarihli ve 2018/2457 Esas, 2018/2303 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davalı ve davacı vekillerinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

5.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 16.09.2021 tarih 2018/91998 sayılı tebliğnamesi ile davalı vekilinin temyiz talebinin kesinlik sınırının altında kalması nedeniyle reddine, davacı vekilinin temyiz talebi bakımından ise; tazminat miktarının indirilmesine duruşma açılmadan karar verilmesinin 5271 sayılı Kanunun 280 inci maddesine aykırı olduğundan ve hükmedilen manevi tazminat miktarının eksik olduğundan bahisle hükmün bozulmasına karar verilmesi talep edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

1.Davacı vekilinin temyiz istemi, öğretmen olan davacının tutuklulukta geçirdiği süre ve atılı suçlama sebebiyle itibarının zedelendiğinden hükmedilen manevi tazminat miktarının davacının yaşadığı manevi zararı gidermekte yetersiz kaldığına ilişkindir.

2.Davalı vekilinin temyiz istemi, tazminat isteme koşullarının gerçekleşmediğine, davacının kendi kusuruyla tutuklanmasına neden olduğuna yapılan işlemlerin keyfi olmadığına, hükmedilen tazminat miktarının fazla olduğuna, davalı lehine de vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğine ve davacı lehine hükmedilen vekalet ücretinin yasaya aykırı olduğuna ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Mahkeme gerekçesinde "Davacı hakkındaki söz konusu davanın sadece kullandığı [TELEFON] nolu telefon ile 25/08/2014-02/10/2014 tarihleri arasında 67 kez ByLock programına giriş yaptığı gerekçesi ile başkaca araştırma yapılmadan açılması ve tutuklanması, yargılama sırasında söz konusu ByLock isimli kriptolu programa iradesi dışında yönlendirildiğinin sabit olması nedeniyle beraatine karar verilmiş olmasıda dikkate alınarak lehine bu nedenle 20.000 TL manevi tazminat takdirinin somut olaya, yasal düzenlemelere, adalete ve hakkaniyete uygun düşeceği kabul edilerek davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki hüküm verilmiştir." denilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Bölge Adliye Mahkemesince davacı hakkında hükmedilen manevi tazminat miktarının 10.000,00 TL ve 840,00 TL olarak hükmedilen vekalet ücretinin 1.200,00 TL şeklinde değiştirilerek istinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin dayanağı olan ... 32. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/128-2018/7 sayılı ceza dava dosyası kapsamında davacının silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan 15.06.2017-29.12.2017 tarihleri arasında 197 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonucunda davacının beraatine hükmedildiği, hükmün 31.01.2018 tarihinde kesinleştiği, gözaltına alınma ve tutuklama tarihi itibariyle davanın yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanuna tabii olduğu, süresinde açıldığı anlaşılmıştır.

A.Davacının temyiz istemi yönünden; Kabul ve uygulamaya göre; Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması, hukuka aykırı bulunmuştur.

B.Davalı vekilinin temyiz istemi yönünden; 1.Davacının hangi suç veya suçlardan gözaltına alınıp tutuklandığının tespiti amacıyla gözaltı, tutuklama, tahliye evraklarının Yargıtay denetimine olanak verecek şekilde dosya arasına alınması gerektiği ile tutuklulukta geçen sürelerin infaz edilip edilmediği, infaz edilmiş olması halinde, infaz tarihleri ceza infaz kurumlarından sorularak infaz edilen tutukluluk süresinin tereddüde mahal vermeyecek şekilde tespit edilerek tazminat koşullarının oluşup oluşmadığının değerlendirilmesi gerektiğinin gözetilmeyerek, eksik inceleme ile hüküm kurulması hukuka aykırı bulunmuştur.

2.Ayrıntıları Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 13.03.2007 gün ve 2 Esas, 63 Karar sayılı kararında açıklandığı üzere; koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davalarında, ancak davanın tamamen reddi halinde davalı lehine vekalet ücretine hükmolunabileceğinden, davanın kısmen kabulü halinde davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi hukuka aykırı görülmemiştir.

3.15.08.2017 tarihli 694 sayılı KHK ile değişik, 01.02.2018 tarihli 7078 sayılı Kanunun 139 uncu maddesi ile aynen kabul edilen düzenleme ile 5271 sayılı Kanunun 142 nci maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca, tazminat davaları nedeniyle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan nisbî avukatlık ücreti ödeneceği, ancak, ödenecek miktarın tarifede sulh ceza hâkimliklerinde takip edilen işler için belirlenen maktu ücretten az, ağır ceza mahkemelerinde takip edilen davalar için belirlenen maktu ücretten fazla olamayacağı düzenlendiğinden davacı lehine hükmedilen tazminat miktarına göre belirlenen vekalet ücretinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

C.Tebliğname yönünden; 1.Davacı vekilinin temyiz dilekçesinin davalı vekiline 22.10.2018 tarihinde tebliğ edilmesinin ardından, davalı vekilinin sunduğu 23.10.2018 tarihli dilekçesinin katılma yoluyla temyiz niteliğinde olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin temyiz talebinin kesinlik sınırının altında olduğundan bahisle reddine karar verilmesi gerektiğine yönelik tebliğnamenin (I) bendindeki görüşe,

2.Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davaları her ne kadar 5271 sayılı Ceza Muhakemeleri Kanununda düzenlenmiş ise de özel hukuk yanı ağır basan bir dava olması nedeniyle bu Kanunda düzenlenme bulunmayan hallerde tazminat hukukunun genel prensipleri çerçevesinde 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun uygulanması gerekmektedir.

Ceza Muhakemeleri Kanununun 280/1. maddesinde düzenlenen duruşma açılmadan düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilebilecek haller bir suç kovuşturması sonucu verilen hükümler için geçerli olup doğrudan tazminat davalarında uygulanması mümkün değildir.

Bu nedenle Hukuk Muhakemeleri Kanununun istinafa ilişkin hükümlerinin kıyas yolu ile uygulanması gerekmekte olup, aynı Kanunun 353. maddesi gereğince tazminat miktarlarının azaltılması veya artırılmasının duruşma açılmaksızın düzeltilerek esastan reddine karar verilmesinde bir engel bulunmadığından tazminat miktarının eksiltilmesinin duruşma açılarak yapılması gerektiğine ilişkin tebliğnamenin (II-1) bendindeki görüşe,

İştirak edilmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünün (A ve B-1) bentlerinde açıklanan nedenle davalı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden ... Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin, 12.07.2018 tarihli ve 2018/2457 Esas, 2018/2303 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca ... Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,