Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/6075 K.2023/114

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 31.01.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacının örgüt üyesi olmamakla birlikte örgüt adına suç işlemek suçundan 14.08.2016 tarihinde gözaltına alındığını, 09.09.2017 tarihinde tutuklandığını, 30.05.2017 tarihinde tahliye edildiğini, yapılan yargılamada beraat kararı verildiği ve kararın 10.11.2017 tarihinde kesinleştiğini, müvekkilinin haksız tutuklanması sebebiyle 129.990,00 TL maddi, 500.000,00 TL manevi tazminatın gözaltına alınma tarihinden itibaren ödenmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 06.02.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın görevli ve yetkili mahkemede ve süresinde açılmadığı, davacının tutu1. Davacı vekili 31.01.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacının örgüt üyesi olmamakla birlikte örgüt adına suç işlemek suçundan 14.08.2016 tarihinde gözaltına alındığını, 09.09.2017 tarihinde tutuklandığını, 30.05.2017 tarihinde tahliye edildiğini, yapılan yargılamada beraat kararı verildiği ve kararın 10.11.2017 tarihinde kesinleştiğini, müvekkilinin haksız tutuklanması sebebiyle 129.990,00 TL maddi, 500.000,00 TL manevi tazminatın gözaltına alınma tarihinden itibaren ödenmesini talep etmiştir.

3. Davalı vekili 06.02.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın görevli ve yetkili mahkemede ve süresinde açılmadığı, davacının tutuklanmasına idarenin sebep olmadığı, faize hükmedilemeyeceği, reddedilen miktar üzerinden davalı lehine vekalet ücreti ödenmesi gerektiği, şeklinde beyanda bulunmuştur.

4. ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 30.03.2018 tarihli ve 2018/62 Esas, 2018/217 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

5. ... Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesinin, 18.09.2018 tarihli ve 2018/2347 Esas, 2018/2447 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davalı vekilinin ve davacı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

6. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 12.09.2021 tarihli, temyiz talebinin reddi ile hükmün onanması görüşünü içerir Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz sebepleri;

1. Maddi tazminat hesabının aylık gelir üzerinden yapılması gerektiğine,

2. Avukatlık ücretinin, cezaevi giderlerinin ve çalışamamasından dolayı borçlarını ödeyemediğinden hakkında yürütülen icra takiplerinin maddi tazminat kapsamında kabul edilmesi gerektiğine,

3. Manevi tazminat miktarının az olduğuna, ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Dosyada toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan soruşturmaya uğradığı, 15.08.2016 tarihinde saat 04:35'te gözaltına alındığı, 09.09.2016 tarihinde saat 14:30'da gözaltından çıkarılarak tutuklandığı, kovuşturma sonucunda ... 4 ACM'nin 02.11.2017 tarih 2017/580 esas, 2017/663 karar sayılı ilamı ile atılı suçtan beraat ettiği, tutukluluğun 10.09.2016 - 29.05.2017 tarihleri arasında infaz gördüğü, kesinleşme şerhli gerekçeli kararın davacıya 12.12.2017 tarihinde tebliğ edildiği, kararın 10.11.2017 tarihinde kesinleştiği, gözaltında ve tutuklulukta kaldığı sürelerin mahsuba konu edilmediği, davanın yetkili mahkemede süresinde açıldığı anlaşılmıştır.

Davacının Adsız Ticaret isimli ... yerini işlettiğini, aylık kazancının 10.000,00 TL olduğunu, gözaltında ve tutuklulukta kaldığı sürelerde işinin başında bulunamadığı için, hesaplanacak maddi tazminat miktarının elde ettiği net aylık gelir üzerinden hesaplanmasını talep etmiş ise de; mahkemece davacı vekiline davacının gelir kaybı ile ilgili belgelerini ibraz etmesi hususunda kesin süre verilmesine rağmen, davacı vekilinin, davacı asilin uğradığı gelir kaybı ile ilgili resmi belge sunamaması,

mahkemece, davacının maddi kaybının belirlenmesine ilişkin resen yaptırılan araştırma neticesinde davacının gözaltında ve tutuklulukta kaldığı dönemde söz konusu işyerini Y.

A. isimli kişinin işlettiğinin tespit edilmesi, davacı vekilinin mahkemede alınan beyanında davacının söz konusu ... yerinin gayri resmi ortağı olduğunu beyan etmesi karşısında davacının gözaltında ve tutuklu kaldığı sürelerde sabit düzenli bir gelirinin bulunduğu tespit edilemediğinden gözaltında ve tutuklu kaldığı süreler için uğradığı maddi zarar gözaltında ve tutuklu kaldığı dönemdeki net asgari ücret tarifesi üzerinden hesaplanmış, hesaplama sonucunda maddi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 12.958,04 TL maddi tazminatın 15.08.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp,

davacıya verilmesine. davacının üzerine atılı suçun niteliği, sosyo-kültürel durumu, uzun süren gözaltı/tutukluluk süresi gözetilerek hak ve nesafet kuralları çerçevesinde zenginleşmeye sebep olmayacak şekilde manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 15.200,00 TL manevi tazminatın 15.08.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp, davacıya verilmesine, fazlaya dair istemlerin reddine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 30.03.3018 tarih ve 2018/62 Esas, 2018/217 Karar sayılı davanın kısmen kabulüne ilişkin kararında usule ve esasa ilişkin herhangi bir hukuka aykırılığın bulunmadığı, delillerde veya işlemlerde herhangi bir eksiklik olmadığı, ispat bakımından değerlendirmenin yerinde olduğu saptandığından, davacı vekili ve davalı vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine, karar verilerek İlk Derece Mahkemesince verilen kararla ilgili olarak, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin dayanağı olan ... 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/580 Esas – 2017/663 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 15.08.2017- 29.05.2017 tarihleri arasında 287 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda 02.11.2017 tarihinde beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 10.11.2017 tarihinde kesinleştiği, tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'un 142 inci maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

1. Maddi Tazminat Hesabının Aylık Gelir Üzerinden Yapılması Gerektiğine İlişkin Temyiz Sebepleri Yönünden Her ne kadar davacı ... yeri işlettiğini belirtmiş ise de buna ilişkin herhangi bir belge sunamadığı, davacı vekilinin 30.03.2018 tarihli duruşmada davacının belirtilen ... yerine gayrı resmi ortak olduğunu belirttiği ve net asgari ücret üzerinden hesap yapılmasını talep ettiği, ilk derece mahkemesince yapılan araştırmada ... yerinin Y. A. isimli kişinin işlettiğinin tespit edildiği görülmekle davacının gözaltı ve tutuklu olduğu döneme ilişkin olarak net asgari ücret üzerinden hesaplama yapılmasında hukuka aykırılık bulunmamıştır.

2. Avukatlık Ücretinin, Cezaevi Giderlerinin ve Çalışamamasından Dolayı Borçlarını Ödeyemediğinden Hakkında Yürütülen İcra Takiplerinin Maddi Tazminat Kapsamında Kabul Edilmesi Gerektiğine İlişkin Temyiz Sebepleri Yönünden

29.05.1957 tarih ve 4-16 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında belirtildiği üzere, ait olduğu davada hüküm altına alınması gereken vekalet ücretinin, yargılama giderleri kapsamında olduğu ve asıl davadan bağımsız olarak dava konusu yapılamayacağı, maktu vekalet ücretini aşan ve serbest meslek makbuzu ile ispatlanan kısmın ise davacı ile avukatı arasındaki hukuki ilişkiye dayandığı, bu nedenle koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında zarar kapsamında değerlendirilemeyeceği dikkate alınarak davacı vekilinin vekalet ücreti talebinin reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

Cezaevi giderlerinin ve icra takiplerinin 5271 sayılı Kanun'un 141 inci ve devamı maddeleri gereğince hesaplanması gereken maddi zarar kapsamında olmadığından bu hususlara ilişkin olarak maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

3. Manevi Tazminat Yönünden Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması, nedeniyle hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünün (3.) maddesinde açıklanan nedenle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden ... Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesinin, 18.09.2018 tarihli ve 2018/2347 Esas, 2018/2447 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca ... 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,