Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/6232 K.2023/5377

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, aynı Kanun’un 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 31.01.2017 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; davacı hakkında sahte delillerle Ergenekon terör örgütü üyeliği ile ilgili başlatılan ve altı yıl devam eden soruşturma ve kovuşturmalar sonucunda beraat ettiğini, soruşturma sırasında 08.02.2010-11.02.2010 tarihleri arasında gözaltında kaldığını belirterek süreçte uğradığı maddi ve manevi zararların tazmini için 1.000,00 TL maddi, 2.000.000,00 TL manevi tazminatın 08.02.2010 tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 21.04.2017 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; açılan davanın süresinde olmadığını, davanın yasal dayanaktan yoksun olduğunu, ispata ilişkin belge sunulmadığını, talep edilen miktarın sebepsiz zenginleşemeye neden olacak şekilde olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

3. Erzincan 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 07.11.2017 tarihli ve 2017/180 Esas, 2017/274 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 28.09.2018 tarihli ve 2017/2682 Esas, 2018/1277 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı ... davalı vekillerinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

5.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 24.09.2021 tarihli 2018/90247 sayılı tebliğnamesi ile temyiz talebinin esastan reddiyle hükmün onanması talep edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; davacının mağduriyetinin gözaltında kalınan süreyle sınırlı olmadığına, davacının hazırlanan kumpaslar sonucu yargılandığına dolayısıyla hükmedilen tazminatların yetersiz olduğuna ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Mahkeme gerekçesinde "...Davacı vekili tarafından bilirkişi raporuna karşı müvekkilinin esnaf olduğu, ortalama aylık 10.000,00 TL kazancının olduğunu, suçlamalardan sonra MKE bayiliği, Havai fişek ateşleme belgesinin, Silah tamir ruhsatının, tabanca ve yivli tüfek ruhsatlarının iptal edildiğini, müşteri portföyü tükendiğini, ticari itibarı kalmadığını, çalışan işçisini çıkardığını, kredilerini ödeyemediğini, aleyhine hacizler başlatıldığını belirtmiş,

yapılacak hesaplamanın hakkaniyete uygun olabilmesi için bu hususların dikkate alınması gerektiğinden bahisle itiraz edilmişse de CMK 141 ve devamı maddelerde düzenlenen tazminat alacağı hesaplanırken göz altına alındığı tarihte sabit gelir getiren bir işi olmayan ve maddi tazminata esas teşkil edebilecek gelir kaybına ilişkin belge ibraz etmeyen davacının, vasıfsız işçi gibi değerlendirilerek tutuklu kaldığı dönem içerisinde geçerli net asgari ücret üzerinden hesaplanacak miktarın maddi tazminat olarak belirleneceği, hükmedilecek manevi tazminatın ise davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği,

göz altına alınmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar da gözetilmek suretiyle, hak ve nasafet kurallarına uygun makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekeceğinden davacı vekilinin itirazları ve talepleri reddedilmiştir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde.

Bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli ve gerekçeli olduğu anlaşılmış, maddi tazminat bilirkişi raporunda belirtilen 59,91 TL olarak belirlenmiş, davacının FETÖ/PDY terör örgütü üyelerince ilimizde sözde Ergenekon terör örgütüne ilişkin yürütülen soruşturma kapsamında yaklaşık 3 gün gözaltında kaldığı, Erzincan ilinde esnaf olması nedeniyle toplumun belli bir kesimi tarafından yakından tanındığı, geçmişte sözde Ergenekon terör örgütünün şüphelisi olduğundan bahisle gözaltına alınması nedeniyle belirtilen dönemde çevresinde terör örgütü şüphelisi gibi bir intibanın uyandırıldığı,

FETÖ örgüt üyelerince zarar verilmek istenen kişilere bu şekilde terör örgütü üyesi olduklarından bahisle soruşturma başlatılmasının bilinen bir durum olduğu, her ne kadar gözaltı süresi 3 gün gibi kısa bir süre olsa da belirtilen dönemde Ergenekon terör örgütü üyesi olduğu iddiası ile gözaltına alındığı, bu durumun toplum nezdinde başka bir suçtan gözaltına alınmasına göre kişinin itibarını daha zedeleyecek bir durum olduğu,

davacının bu süre zarfında manevi olarak yıprandığı anlaşılmakla hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, gözaltına alınmasına neden olan olayın oluş şekli, gözaltında kaldığı süre gözetilerek 3.000 TL lik kısmının kabul edilmesine karar verilmiş, bu şekilde maddi ve manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." denilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince verilen kararla ilgili olarak, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

1.Tazminat davasının dayanağını oluşturan Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 2012/1-2015/4 sayılı ceza dava dosyası kapsamında davacının silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan 08.02.2010-11.02.2010 tarihleri arasında 3 gün gözaltında kaldığı, yapılan yargılama sonucunda davacının beraatine hükmedildiği, hükmün 01.11.2016 tarihinde kesinleştiği, davanın 5271 sayılı Kanunun 142 inci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı, davacının gözaltına alındığı suçtan beraatine karar verilmesi ve beraat kararının gerekçesinde tespit edilen hukuka aykırılıklar nedeniyle Yasada tanımlanan tazminat koşullarının gerçekleştiği anlaşılmış, bu nedenle mahkemenin kabul ve takdirinde isabetsizlik görülmemiştir.

2.Gelirine yönelik belge sunmayan davacının gözaltı süresine ilişkin maddi kaybının asgari ücret üzerinden hesaplanmasında isabetsizlik görülmemiş, mahrum kalınan kazanç kaybının koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasına konu edilebilecek gerçek zarar kapsamında bulunmadığından kazanç kaybının da maddi tazminat kapsamında ödenmesi gerektiğine ilişkin temyiz sebebi yerinde görülmemiştir.

3.Davacı hakkında hükmedilen manevi tazminat miktarının, davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, gözaltına alınmasına neden olan olayın cereyan tarzı, gözaltında kaldığı süre, beraat kararının gerekçesinde tespit edilen hukuka aykırılıklar ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin edildiği anlaşıldığından davacının hükmedilen manevi tazminat miktarının yetersiz olduğuna yönelik temyiz sebebi de yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 28.09.2018 tarihli ve 2017/2682 Esas, 2018/1277 Karar sayılı kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,