Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/6390 K.2023/206

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.Davacı vekili 27.06.2016 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacının 2006 tarihinde gözaltına alındığını, davacının on yıldır yargılandığını, yargılamanın makul sürede yapılmadığını, 5271 sayılı Kanun'un 141 inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca 20.000,00 TL maddi, 30.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ödenmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 13.10.2016 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın görevsiz mahkemede açıldığı, davacı hakkında yapılan işlemlerde hukuka aykırılık olmadığı, talep edilen tazminat miktarının fahiş olduğu, reddedilen miktar üzerinden davalı lehine vekâlet ücreti ödenmesi gerektiği, şeklinde beyanda bulunmuştur.

3. ... Anadolu 11. Ağır Ceza Mahkemesinin, 29.12.2016 tarihli ve 2016/368 Esas, 2016/467 Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

4. ... Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin, 14.03.2017 tarihli ve 2017/717 Esas, 2017/870 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

5. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 01.10.2021 tarihli, temyiz isteminin esastan reddi görüşünü içerir Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz sebepleri, Anayasa Mahkemesine yapılan bireysel başvurunun konusunun farklı olduğuna, temyize konu davanın 5271 sayılı Kanun hükümlerine göre açıldığına, ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Davacı ... hakkındaki kamu davasının 2006 yılında açıldığı, 2007 yılında verilen kararın Yargıtayca bozulması üzerine silahlı terör örgütüne üye olma suçundan verilen 6 yıl 3 ay hapis cezasının Yargıtay 16. Ceza Dairesinin 26.04.2016 tarihli ilâmıyla onandığı, davacı vekilinin uzun süren yargılama nedeniyle aynı konu ve aynı kişiye ilişkin 26.11.2015 tarihinde Anayasa Mahkemesine, 29.06.2016 tarihinde ise ilk derece mahkemesine tazminat davası açtığı, buna göre davacının aynı konuda iki ayrı kamu davası açtığı, her iki davanın konusunun ve taraflarının aynı olduğu, son davanın mükerrer dava olduğu gerekçesiyle davanın reddine dair karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince verilen kararla ilgili olarak, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin dayanağı olan ... 8. Ağır Ceza Mahkemesinin 2012/111 Esas, 2013/68 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında davacı silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan 12.09.2006 tarihinde gözaltında kaldığı, yapılan yargılama sonucunda mahkumiyetine karar verildiği, kararın 26.04.2016 tarihinde kesinleştiği, davanın yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'a tâbi olduğu anlaşılmıştır.

Anayasa Mahkemesine Yapılan Bireysel Başvurunun Konusunun Farklı Olduğuna, Temyize Konu Davanın 5271 Sayılı Kanun Hükümlerine Göre Açıldığına İlişkin Temyiz Sebebi Yönünden

Davacının 5271 sayılı Kanun'un 141 inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde düzenlenen “Kanuna uygun olarak tutuklandığı hâlde makul sürede yargılama mercii huzuruna çıkarılmayan ve bu süre içinde hakkında hüküm verilmeyen,” hükmü uyarınca tazminat talebinde bulunduğu anlaşılmıştır.

6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu Ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 45 inci maddesinin birinci fıkrasında “ Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve buna ek Türkiye’nin taraf olduğu protokoller kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir.” denilmektedir.

Her ne kadar davacının ilk önce Anayasa Mahkemesine başvurduğu bu nedenle ilk derece mahkemesinde açılan davanın mükerrer olması nedeniyle davanın reddine karar verilmiş ise de, davacının Anayasa Mahkemesine başvurma sebebinin “Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve buna ek Türkiye’nin taraf olduğu protokoller kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiası” olduğu,

ilk derece mahkemesine başvuru sebebinin ise 5271 sayılı Kanun'un 141 inci maddesi hükümlerine dayalı olduğu anlaşılmakla, kaldı ki 6216 sayılı Kanun'un 45 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince davacının “ bireysel başvuru yapmadan önce idari ve yargısal başvuru yollarının tamamının tüketilmiş olmasının gerektiği” de dikkate alındığında, davacının talebinin 5271 sayılı Kanun'un 141 inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde kalıp kalmadığının değerlendirilmesi gerekirken, davanın mükerrer olması sebebiyle reddine karar verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR