Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/6429 K.2023/3358

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, aynı Kanun’un 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili (...) tarihli dava dilekçesinde özetle; silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan 05.07.2017-28.12.2017 tarihleri arasında gözaltına alınan davacı hakkında yürütülen soruşturma sonunda takipsizlik kararı verildiğinden bahisle davacının maddi ve manevi zararlarının tazmini için 250.000,00 TL manevi tazminatın 05.07.2017 tarihinden işleyecek faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 11.05.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın yasal süre içerisinde açılmadığını, tutuklanmasının soruşturma kapsamında gerekli olduğunu, talep edilen tazminat miktarının fazla olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

3. Batman 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 27.09.2018 tarihli ve 2018/229 Esas, 2018/303 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesinin, 28.02.2019 tarihli ve 2018/3773 Esas, 2019/847 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı ... davalı vekillerinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

5. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 30.09.2021 tarih, 2019/44981 sayılı tebliğnamesi ile tazminat miktarının artırılmasına yönelik istinaf mahkemesi kararının duruşmalı inceleme sonucu verilmesi gerektiğinde bahisle hükmün bozulması talep edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; hükmedilen manevi tazminatın davacının yaşadığı manevi kaybı gidermekte yetersiz olduğuna ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Mahkeme gerekçesinde "Dosya kapsamında davacının 05/07/2017 tarihinde gözaltına alındığı, Batman 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 08/07/2017 Tarih 2017/277 sorgu sayılı kararı ile tutuklandığı, Cumhuriyet Başsavcılığının 28/12/2017 tarihli re'sen tahliye kararı ile tahliye edildiği, tutukluluğa ilişkin infazın 08/07/2017 tarihinde başladığı,

28/12/2017 tarihinde tahliye sebebi ile bittiği, davacı hakkında Batman Cumhuriyet Başsavcılığının 10/01/2018 Tarih, 2018/526 soruşturma, 2018/1795 karar sayılı, şüphelinin By-lock isimli program kullandığı iddiası ile yakalama ve gözaltı yapılmış ise de, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının yazısı ekinde gönderilen By-lock listesinden çıkarılanlara ilişkin listede bulunduğu ve By-lock kullanıcısı olmadığı yönündeki tespiti ve şüphelinin FETÖ ile irtibat ve iltisakını gösterir veya üzerine atılı suçu işlediği yolunda herhangi bir delil elde edilemediği gerekçesiyle Kovuşturmaya Yer Olmadığına karar verildiği,

davacının terör örgütü iddiası ile gözaltına alındığı 05/07/2017 tarihi ve 28/12/2018 tarihleri arasında davacının sosyal ekonomik durumu, yüklenen suçun niteliği, gözaltında kaldığı süre, paranın satın alma gücü ve davacının eline geçebilecek miktar nazara alınarak 12.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihi olan 05/07/2017 tarihi itibariyle işleyecek yasal faizi ile beraber davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir." denilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından hükmedilen manevi tazminat miktarı 17.000,00 TL şeklinde, değiştirilmek suretiyle düzeltilerek esastan ret kararı verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat davasının dayanağını oluşturan Batman Cumhuriyet Başsavcılığının 2018/526 sayılı soruşturma dosyası kapsamında davacının silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan 05.07.2017-28.12.2017 tarihleri arasında 176 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan soruşturma sonucunda davacı hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, kararın 19.01.2018 tarihinde davacıya tebliğinin ardından itiraz edilmeden kesinleştiği, gözaltına alınma tarihi itibariyle davanın yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun hükümlerine tabi olduğu, süresinde açıldığı ve yasal koşulların gerçekleştiği anlaşılmıştır.

1.Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davaları her ne kadar 5271 sayılı Ceza Muhakemeleri Kanununda düzenlenmiş ise de özel hukuk yanı ağır basan bir dava olması nedeniyle bu Kanunda düzenlenme bulunmayan hallerde tazminat hukukunun genel prensipleri çerçevesinde 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun uygulanması gerekmektedir.

Ceza Muhakemeleri Kanununun 280/1. maddesinde düzenlenen duruşma açılmadan düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilebilecek haller bir suç kovuşturması sonucu verilen hükümler için geçerli olup doğrudan tazminat davalarında uygulanması mümkün değildir.

Bu nedenle Hukuk Muhakemeleri Kanununun istinafa ilişkin hükümlerinin kıyas yolu ile uygulanması gerekmekte olup, aynı Kanunun 353. maddesi gereğince tazminat miktarlarının azaltılması veya artırılmasının duruşma açılmaksızın düzeltilerek esastan reddine karar verilmesinde bir engel bulunmadığından tazminat miktarının artırılmasının duruşma açılarak yapılması gerektiğine ilişkin tebliğnamedeki bozma öneren görüşe iştirak edilmemiştir.

2.Davacı hakkında hükmedilen manevi tazminat miktarının, davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, gözaltına alınmasına ve tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, gözaltında kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin edildiği anlaşıldığından davacının hükmedilen manevi tazminat miktarının yetersiz olduğuna yönelik temyiz sebebi yerinde görülmemiştir.

3.15.08.2017 tarihli 694 sayılı KHK ile değişik, 01.02.2018 tarihli 7078 sayılı Kanunun 139 uncu maddesi ile aynen kabul edilen düzenleme ile 5271 sayılı Kanunun 142 nci maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca, tazminat davaları nedeniyle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan nisbî avukatlık ücreti ödeneceği, ancak, ödenecek miktarın tarifede sulh ceza hâkimliklerinde takip edilen işler için belirlenen maktu ücretten az, ağır ceza mahkemelerinde takip edilen davalar için belirlenen maktu ücretten fazla olamayacağı anlaşılmakla davacı hakkında hükmedilen tazminat miktarına göre hesaplanan nisbi vekalet ücretine hükmolunması gerektiğinin gözetilmemesi hukuka aykırı bulunmuş ise de; Yargıtay tarafından bu hususun düzeltilmesi mümkün görülmüştür.

V. KARAR

Gerekçe bölümünün (3.) bendinde açıklanan nedenle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesinin, 28.02.2019 tarihli ve 2018/3773 Esas, 2019/847 sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun’un 303 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği hüküm fıkrasının (2) numaralı paragrafındaki; “1.440 TL” ibaresinin "2.040,00 TL" şeklinde değiştirilmesi suretiyle, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Batman 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,