Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/6522 K.2023/3599

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, aynı Kanun’un 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 17.04.2019 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan 29.07.2016-18.10.2016 tarihleri arasında gözaltında ve tutuklu kalan davacı hakkında yapılan yargılama sonunda beraat kararı verildiğinden bahisle davacının maddi ve manevi zararlarının tazmini için 50.000,00 TL maddi, 150.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden işleyecek faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 08.06.2016 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın yasal süre içerisinde ve yetkili mahkemede açılıp açılmadığının mahkemece re’sen incelenmesi gerektiğini, istenilen manevi tazminatın yüksek olduğunu, aynı konu ve haksız tutuklama nedenine dayalı olarak davacı hakkında birden fazla dava açılıp açılmadığının tespitinin gerektiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

3. Antalya 5. Ağır Ceza Mahkemesinin, 19.12.2018 tarihli ve 2018/192 Esas, 2018/544 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesinin, 18.03.2019 tarihli ve 2019/413 Esas, 2019/742 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı ve davalı vekillerinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

5. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 28.09.2021 tarih, 2019/50197 sayılı tebliğnamesi ile karara karşı başvurulan temyiz isteminin esastan reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; davacının sözleşmesinin feshedilmesi sebebiyle ihraç tarihine kadar alacağı maaş üzerinden maddi tazminatın hesaplanması gerektiğine, ceza davasında davacının avukatına ödediği bedelin ve noterlik masraflarının da maddi tazminat kapsamında ödenmesi gerektiğine ve hükmedilen manevi tazminat miktarının yetersiz olduğuna ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Mahkeme gerekçesinde "... Davacı ...'in Antalya 8. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/266 Esas, 2018/99 Karar sayılı dosyasında, silahlı terör örgütüne üye olma suçundan yapılan soruşturma ve kovuşturma sırasında, 29/07/2016 tarihinde gözaltına alındığı, Antalya 5. Sulh Ceza Hakimliğinin 2016/459 sorgu, 15/08/2016 tarihli kararı ile tutuklandığı, Antalya 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 18/10/2016 tarih, 2016/3408 D.

İş sayılı kararı ile tahliye edildiği, yapılan yargılama sonunda, Antalya 8. Ağır Ceza Mahkemesinin 08/03/2018 tarih, 2017/266 Esas, 2018/99 Karar sayılı ilamı ile berat ettiği, kararın 16/03/2018 tarihinde kesinleştiği; mahkememizce aldırılan bilirkişi raporuna göre, davacının gözaltına alındığı tarihteki maddi tazminata esas gelir kaybının 7.652,08 TL olduğunun belirlendiği; davacının dava tarihindeki yerleşim adresinin Merkez/Antalya olduğu, mahkememizin davaya bakmaya yetkili olduğu, davanın yasal sürede açıldığı;

davacının, tutuklandığı tarihteki işi, geliri, sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın oluş tarzı, tutuklu kaldığı süre ile hak ve nesafet kuralları dikkate alınarak, davacının maddi ve manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulü ile, 7.652,08 TL maddi ve 6.000 TL manevi tazminatın 29/07/2016 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Hazineden alınarak davacıya verilmesine,

fazlaya ilişkin taleplerinin reddine, davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden 694 sayılı KHK'nın 144. maddesi ile eklenen CMK'nın 142/9. maddesi ve hüküm tarihindeki avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesaplanan 1.627 TL vekalet ücretinin davalı ... Hazinesinden alınarak davacıya verilmesine, dair, aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. " denilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından davacının toplam 81 gün gözaltında ve tutuklulukta kaldığı, davacının Haziran 2016 tarihinde düzenlenen maaş bordrosuna göre eline net: 1.834,56TL geçtiği, Temmuz 2016 tarihinde maaşının arttığı da ayrıca değerlendirildiğinde; 14 günlük net eline geçen ücretin 1.058,05 TL olduğu sunulan maaş bodrosundan belirlendiğinden, 30 günlük Temmuz 2016 maaşının 2.267,25TL olduğunun tespit edildiği, buna göre günlük kazancının (2.267,25:30= 75,57TL) olduğu, (75,57 x81= 6.121,17TL) maaş kaybından ele geçmesi gereken miktar olması gerektiği gerekçesiyle hükmedilen maddi tazminat miktarı 6.121,17 TL vekalet ücretinin ise; 1.455,24 TL şeklinde değiştirilmek suretiyle düzeltilerek esastan ret kararı verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat davasının dayanağını oluşturan Antalya 8. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/266-2018/99 sayılı ceza dava dosyası kapsamında davacının silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan 29.07.2016-18.10.2016 tarihleri arasında 81 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonucunda davacının beraatine hükmedildiği, hükmün 16.03.2018 tarihinde kesinleştiği, gözaltına alınma ve tutuklama tarihi itibariyle davanın 5271 sayılı Kanunun 142 nci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı, kanunda öngörülen yasal koşulların gerçekleştiği anlaşılmıştır.

1.Akdeniz Üniversitesinde geçici personel statüsünde çalışan ve sözleşmesi 29.07.2016 tarihinden itibaren feshedilip 24.12.2017 tarihinde ihraç edilen davacının maddi kaybının asgari ücret üzerinden hesaplanması gerekirken son aldığı maaş üzerinden hesaplama yapılarak fazla maddi tazminata hükmedilmesi temyiz edenin sıfatına göre bozma nedeni yapılamamış, bu nedenle de davacının maddi tazminat hesabına yönelik temyiz sebebi yerinde görülmemiştir.

2.Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulunun 29.05.1957 tarihli, 1957/4 Esas, 1957/16Karar sayılı içtihadı birleştirme kararında da açıklandığı üzere; vekalet ücreti yargılama giderlerindendir. Buna göre karşı tarafa yüklenmesi gereken vekalet ücretinin bağımsız bir varlığı olamayacağından ayrı bir dava konusu da yapılamayacaktır. Davacının, kendi vekili ile yaptığı ve sadece tarafları bağlayan ücret sözleşmesi niteliğindeki vekalet akdi uyarınca ödenmesi kararlaştırılan bedelin koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında zarar kapsamında değerlendirilmeyeceği gözetilmelidir.

Anılan ve yerleşik Yargıtay uygulamaları nazara alındığında, tazminat talebinin dayanağını oluşturan ceza dava dosyasında beraat etmiş olması nedeniyle davacı lehine maktu vekalet ücretine hükmolunması gerektiği, maktu vekalet ücretini aşan ve serbest meslek makbuzu ile ispatlanan kısmın ise davacı ile avukatı arasındaki hukuki ilişkiye dayandığı, bu nedenle koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında zarar kapsamına dahil edilemeyeceği anlaşıldığından davacı vekilinin ceza davasında dolayısıyla davacının ödemek zorunda kaldığı vekalet ücretinin de maddi zarar hesabında göz önünde bulundurulması gerektiğine yönelik temyiz sebebi yerinde görülmemiştir.

3.Davacının ceza davası sırasında yaptığı noter masrafı koruma tedbirleri sebebiyle tazminat davasına konu edilebilecek gerçek zarar kapsamında bulunmadığından davacı vekilinin bu kalemler nedeniyle maddi tazminata hükmedilmesi gerektiğine yönelik temyiz sebepleri yerinde görülmemiştir.

4.Davacı hakkında hükmedilen manevi tazminat miktarının, davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, gözaltına alınmasına ve tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, gözaltında kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin edildiği anlaşıldığından davacının hükmedilen manevi tazminat miktarının yetersiz olduğuna yönelik temyiz sebebi yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesinin, 18.03.2019 tarihli ve 2019/413 Esas, 2019/742 Karar sayılı kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,