Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/6905 K.2023/563

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 30.10.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; "davacının 17.11.2008-08.05.2009 tarihleri arasında gözaltı ve tutuklu kaldığını, ... Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/169 Esas - 2017/387 Karar sayılı dosyasında yapılan yargılama neticesinde atılı suçlardan beraatine karar verildiğini, beraat kararının kesinleştiğini belirterek 60.000,00 TL maddi ve 100.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden itibaren yasal faiziyle davalıdan tahsilini" talep etmiştir.

2. Davalı vekili 11.01.2019 tarihli cevap dilekçesinde özetle; " davacının maddi ve manevi tazminat talebinin reddi gerektiğini" beyan etmiştir.

3. ... Ağır Ceza Mahkemesinin, 01.03.2019 tarihli ve 2016/508 Esas, 2016/77 Karar sayılı kararı ile "Davacının maddi tazminat taleplerinin reddine, manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile takdiren 8.500,00 TL manevi tazminatın gözaltına alınma tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı hazineden alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine" karar verilmiştir.

4. ... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 29.05.2019 tarihli ve 2019/896 Esas, 2019/870 Karar sayılı kararı ile "İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekili ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ile 6100 sayılı Kanun'un 353/1-b, 2. maddeleri uyarınca düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine" karar verilmiştir.

5. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 05.10.2021 tarihli tebliğnamesi ile 'manevi tazminat yönünden CMK'nın 302/2 maddesi uyarınca hükmün bozulmasını' talep etmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; müvekkilinin hastane müdür yardımcısı olarak çalışırken haksız tutuklama süresince mahrum kaldığı döner sermaye ücretinin, cezaevi harcamaları ve cezaevi ziyaretçilerinin yol harcama ve giderlerinin, avukata ödenen vekalet ücretine yönelik maddi tazminat talebinin reddedilmesinin ve ilk derece mahkemesince hükmedilen manevi tazminat miktarının düşük olmasına rağmen Bölge Adliye Mahkemesince manevi tazminat miktarının daha da düşürülmesinin hukuka aykırı olduğuna ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

İlk derece mahkemesince, "davacı vekilinin maddi tazminat talebi içerisinde bulunan yatak, yol, iaşe bedeli ile cezaevi harcamaları, cezaevi ziyaretçilerinin yol harcamaları ve benzeri giderlerinin CMK'nın 141 vd. maddeleri kapsamında maddi zarar hesabına dahil edilemeyeceği ayrıca ...

Bakanlığına bağlı hastanede hastane müdür yardımcısı olup gözaltında ve tutuklu kaldığı tarihlerde açığa alınması sebebiyle eksik aldığı maaş farkları daha sonra kendisine ödendiği anlaşılan davacının talep etmiş olduğu döner sermaye ücretinin, sabit maaş ödemesi niteliğinde olmadığı ancak fiilen çalışılması ve şartların uygun olması halinde ödenen ücret niteliğinde olması sebebiyle muhtemel zarar kapsamında kaldığı,

muhtemel zararın ise maddi tazminata konu edilemeyeceğinden ve davacının avukatlık ücreti ödediğine dair serbest meslek makbuzu sunamaması ve beraat kararında lehine vekalet ücreti hükmedildiğinden maddi tazminat talebinin reddine karar verildiği gerekçesiyle maddi tazminat taleplerinin reddine, manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile takdiren 8.500,00 TL manevi tazminatın gözaltına alınma tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı hazineden alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Bölge Adliye Mahkemesince "Mahkemenin kararında usule veya esasa ilişkin herhangi bir hukuka aykırılığın bulunmadığı, delillerde ve işlemlerde herhangi bir eksiklik olmadığı, ispat bakımından değerlendirmenin yerinde olduğu anlaşıldığından istinaf başvurusunda bulunan taraf vekillerinin ileri sürdüğü nedenler yerinde görülmemiş olmakla reddine, ancak: davacı için hükmedilen manevi tazminat miktarının fazla tayin edildiği belirtilerek CMK'nın 280/1-a, 6100 Sayılı HMK' nın 353/1-b, 2 maddeleri uyarınca hüküm fıkrasının manevi tazminata ilişkin kısmında yer alan ''8.500,00 TL manevi tazminatın'' ibaresinin hükümden çıkartılarak, yerine ''3.500,00 TL manevi tazminatın'' ibaresinin yazılması sureti ile hukuka aykırılığın düzeltilerek, istinaf başvurusunun esastan reddine" karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

1. Tazminat talebinin esasını oluşturan ... 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/169 Esas - 2017/387 Karar sayılı dava dosyasında; davacının suç örgütüne yardım etme ve ihaleye fesat karıştırma suçlarından dolayı tutuklanmasına karar verildiği ancak davacı hakkında suç örgütüne yardım etme suçuna ait tevkifinin infaz edildiği, bu suretle davacının 17.11.2008- 08.05.2009 arasında 172 gün gözaltı ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 12.04.2018 tarihinde kesinleştiği, davanın gözaltı ve tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanunun 142 inci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

2. Dairemiz yerleşik uygulamalarına göre tazminata esas ceza davası kapsamında davacı ile vekili arasındaki vekalet ilişkisinden doğan avukatlık ücretinin serbest piyasa koşullarında belirlendiği, bu miktarın her vekalet ilişkisinde farklı belirlenebileceği, kaldı ki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesince belirlenen maktu vekalet ücretinin de ceza davası kapsamında ödenmesi gerektiği göz önünde bulundurulduğunda, davacının ceza davası kapsamında ödediği avukatlık ücreti maddi tazminat kapsamına dahil edilemeyeceğinden ve davacının cezaevinde yaptığı harcamalar ile ailesinin cezaevine yaptığı ziyaretlerin masrafları ile ...

Bakanlığına bağlı hastanede hastane müdür yardımcısı olup gözaltında ve tutuklu kaldığı tarihlerde açığa alınması sebebiyle eksik aldığı maaş farkları daha sonra kendisine ödendiği anlaşılan davacının, talep etmiş olduğu döner sermaye ücretinin muhtemel zarar kapsamında kaldığı, bu nedenle davacının bu taleplerinin 5271 sayılı CMK'nın 141 ve devamı maddelerine göre belirlenmesi gereken maddi zarar kapsamında hüküm altına alınamayacağı dikkate alındığında, bu kalemlerin maddi tazminat kapsamına dahil edilmemesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

3. Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR