Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/7053 K.2024/174

Davalı vekilinin temyiz istemi yönünden; Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen hükmün, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 24.11.2016 tarihli ve 6763 sayılı Kanun’un 42 nci maddesi ile değişik 362 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca kesin olduğu belirlenmiştir.

Davacının temyiz istemi yönünden; İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı 07.11.2017 tarihli dava dilekçesinde özetle; "FETÖ/PYD silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 16.08.2016 tarihinde gözaltına alındığını, 22.08.2016 tarihinde tutuklandığını, 16.02.2017 tarihinde tahliye edildiğini ve yapılan soruşturma sonunda hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiğini belirterek; müsaderesine karar verilen silah , şarjör ve fişeklerin iadesi veya parasal değeri ile tutuklu kaldığı süre içerisinde cezaevi harcamalarına ilişkin olmak üzere 2.000 TL maddi ve 1.000,000 TL manevi tazminatın davalıdan tahsilini" talep etmiştir.

2.Davalı vekili 16.01.2018 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; " davanın süresinde açılmadığını, tazminat talebinin yasal dayanaktan yoksun olduğunu, davanın reddi gerektiğini" beyan etmiştir.

3.Çorum 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 03.10.2018 tarihli ve 2017/371 Esas 2018/280 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4.Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 09.05.2019 tarihli ve 2019/525 Esas 2019/1038 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı asil ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

5.Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 02.10.2021 tarihli, hükme konu toplam tazminat miktarına göre, HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince davalı yönünden karar kesin olup temyizi mümkün olmadığından, davalı kurum vekilinin temyiz talebinin reddine, davacının temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanması görüşünü içerir tebliğname ile Daireye tevdii olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacının temyiz istemi; madde tazminat talebinin kabulü gerektiğine ve hükmedilen manevi tazminat miktarının düşük olduğuna ilişkindir.

Davalı vekilinin temyiz istemi; davanın reddi gerektiğine, faize hükmedilmesinin ve faiz başlangıcının hatalı olduğuna ve vekalet ücretine ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince.

Çorum Cumhuriyet Başsavcılığının 2016/7976 sayılı soruşturma dosyası incelendiğinde şüphelinin FETÖ silahlı terör örgütüne üye olma suçundan hakkında soruşturma yürütüldüğü, soruşturma nedeniyle 16.08.2016 tarihinde gözaltına alındığı, 22.08.2016 tarihinde tutuklandığı, 16.02.2017 tarihinde tahliye edildiği, tutuklama müzekkeresinin infaz gördüğü, şüpheli hakkında atılı suç nedeniyle 06.08.2017 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, kararın davacıya 08.08.2017 tarihinde tebliğ edildiği,

davacının 07.11.2017 havale tarihli dilekçe ile davasını süresinde açtığı, davacının tazminata esas gözaltı ve tutukluluk süresinin 185 gün olduğu, davacı tutuklanması nedeniyle cezaevinde geçirdiği süre içinde yaptığı harcamalar için 2.000 TL nin maddi tazminat olarak tahsilini talep etmiş ve bu hususta kendisine cezaevinde yatan paraları gösteren bir kısım makbuzlar sunmuş ise de davacının tutuklu kaldığı süre içersinde cezaevinde yaptığı kişisel harcamaların maddi tazminat kapsamında değerlendirilemeyeceği, bu halde davacının talebine konu cezaevinde yaptığı kişisel masrafları maddi tazminat olarak isteyemeyeceği anlaşılmakla;

davacının bu yöndeki talebinin reddine, davacı ...

Sulh Ceza Hakimliğinin 09.08.2017 tarih ve 2017/4564 D.İş. sayılı kararı ile müsadere edilen silahının veya bedelinin iadesini talep etmiş ise de Çorum Sulh Ceza Hakimliğinin 09.08.2017 tarih ve 2017/4564 D.iş sayılı kararının incelenmesinden müsadere talebine konu ateşli silahın bulundurma ruhsat süresi sona erdiğinden ruhsat sahibine 30.11.2016 tarihinde silah ruhsatını yeniletmesi için tebligat yapılmış olduğu, kanuni süre içinde müracaatta bulunmadığı,

6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkındaki Yönetmeliğin 99/13749 karar sayılı yönetmelikle değişik 17. maddesine göre ruhsat kaydının iptal ediliği, müsadere talebine konu silahın bulundurulması, taşınması izne tabi bulunduğu için müsaderesi gerektiği kabul edilmekle.

Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkındaki Yönetmeliğin 3 ve 17 maddelerine göre müsadere edildiği, sanığın müsadere kararına karşı yaptığı itirazın Sungurlu Sulh Ceza Hakimliği'nin 12/10/2017 tarih ve 2017/3358 D.İş sayılı kararı ile reddedildiği ve kararın kesinleştiği, silahın müsaderesinin sanığın süresinde ruhsat yenileme müracaatında bulunmadığından kaynaklandığı, sanığın tutuklanması ile silahın müsadere edilmesi arasında illiyet bağı bulunmadığı gibi müsaderenin CMK 141/1 maddesinde sayılan tazminat istenebilecek koruma tedbirlerinden olmadığı anlaşılmakla;

sanığın bu yöndeki talebinin reddine, sanığın haksız gözaltı ve tutuklama nedeniyle manevi tazminat talebi yönünden yapılan değerlendirmede; davacının sosyal ve ekonomik durumu, toplumsal konumu, üzerine atılı suçun niteliği, yakalanma veya tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, gözaltında ve tutuklu kaldığı süre gözetilmek suretiyle, hakkaniyet ölçüsünü aşmayacak, zenginleşme sonucu doğurmayacak, adalet ve hakkaniyet ilkeleriyle bağdaşır bir şekilde, hak ve nasafet kurallarına uygun makul bir miktar olarak 18,000 TL manevi tazminat davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Bölge Adliye Mahkemesince; ilk derece mahkemesince davacının maddi tazminat talebinin reddine, manevi tazminat yönünden ise kısmen kabul, kısmen reddi ile takdir edilen 18.000 TL manevi tazminatın, davalı hazineden alınıp davacıya verilmesine karar verildiği, iş bu karara karşı davacı ve davalı vekilince istinaf yoluna başvurulduğu reddine dair ilk derece mahkemesinin kararında usule veya esasa ilişkin herhangi bir hukuka aykırılığın bulunmadığı, toplanan tüm delillerin gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, delillerin ve yapılan işlemlerin hukuka aykırılık içermediği anlaşılmıştır.

Ancak.

Gerekçeli karar başlığında, ''Koruma Tedbirleri Nedeniyle Tazminat'' yerine "Haksız Gözaltı ve Tutuklama Nedeniyle Tazminat" yazılmasının kanuna aykırı olduğu gerekçesiyle gerekçeli karar başlığındaki, dava konusu kısmından "Haksız Gözaltı ve Tutuklama Nedeniyle Tazminat" ibaresinin çıkartılarak yerine ''Koruma Tedbirleri Nedeniyle Tazminat'' yazılması suretiyle, hükmün düzeltilerek, diğer yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükme yönelik davalı vekili ve davacı tarafından yapılan istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin esasını oluşturan Çorum Cumhuriyet Başsavcılığının 2016/7976 soruşturma sayılı dosyası kapsamında davacının Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma suçundan 16.08.2016-16.02.2017 tarihleri arasında 184 gün tutuklu kaldığı, yapılan soruşturma sonunda 06.08.2017 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, kararın 08.08.2017 tarihinde davacıya tebliğ üzerine itiraz edilmemesiyle kesinleştiği, gözaltına alınma ve tutuklanma tarihi itibariyle davanın yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun hükümlerine tabi olduğu, süresinde açıldığı kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

A.Davalı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden;

Davalı vekilinin temyizinin katılma yolu ile yapılmadığı dikkate alınarak İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen hükmün; karar tarihi itibarıyla temyiz kesinlik sınırının 58.800 TL olduğu, İlk Derece Mahkemesi tarafından hükmedilen 18.000 TL manevi tazminata yönelik yapılan istinaf incelemesi sonucunda Bölge Adliye Mahkemesi tarafından hükmedilen tazminat miktarın değişiklik yapılmadan yalnızca dava türünün ismi düzeltilmek suretiyle esastan ret kararının verilmiş olduğu gözetilerek,

6100 sayılı Kanun’un, 24.11.2016 tarihli ve 6763 sayılı Kanun’un 42 nci maddesi ile değişik 362 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca hükmün davalı açısından kesin olduğu anlaşıldığından temyiz isteminin reddine karar verilmesi gerektiği belirlenmiştir.

B.Davacı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden;

1.Davacının tutuklu kaldığı süre içersinde cezaevinde yaptığı kişisel harcamaların maddi tazminat kapsamında değerlendirilemeyeceği, müsadere edilen silahının veya bedelinin iadesine ilişkin talebi yönünden Çorum Sulh Ceza Hakimliğinin 09.08.2017 tarih ve 2017/4564 D.iş sayılı kararının incelenmesinden müsadere talebine konu ateşli silahın bulundurma ruhsat süresi sona erdiğinden ruhsat sahibine 30.11.2016 tarihinde silah ruhsatını yeniletmesi için tebligat yapılmış olduğu, kanuni süre içinde müracaatta bulunmadığı,

6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkındaki Yönetmeliğin 99/13749 karar sayılı yönetmelikle değişik 17. maddesine göre ruhsat kaydının iptal ediliği, müsadere talebine konu silahın bulundurulması, taşınması izne tabi bulunduğu için müsaderesi gerektiği kabul edilmekle.

Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkındaki Yönetmeliğin 3 ve 17 maddelerine göre müsadere edildiği, sanığın müsadere kararına karşı yaptığı itirazın Sungurlu Sulh Ceza Hakimliğinin 12/10/2017 tarih ve 2017/3358 D.İş sayılı kararı ile reddedildiği ve kararın kesinleştiği, silahın müsaderesinin sanığın süresinde ruhsat yenileme müracaatında bulunmadığından kaynaklandığı,

sanığın tutuklanması ile silahın müsadere edilmesi arasında illiyet bağı bulunmadığı gibi müsaderenin CMK 141/1 maddesinde sayılan tazminat istenebilecek koruma tedbirlerinden olmadığı gerekçesiyle sanığın bu yöndeki taleplerinin reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.

2.Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

A. Davalı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden

Gerekçe bölümünde (A) bendinde açıklanan nedenle Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 09.05.2019 tarihli ve 2019/525 Esas 2019/1038 Karar sayılı kararına yönelik davalı vekilinin temyiz isteminin, 5271 sayılı Kanun’un 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle REDDİNE,

B. Davacı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden

Gerekçe bölümünün (B-2) numaralı bendinde açıklanan nedenle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 09.05.2019 tarihli ve 2019/525 Esas 2019/1038 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,