Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/7100 K.2023/5547

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, aynı Kanun’un 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 14.08.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan 07.02.2017-17.02.2017 tarihleri arasında gözaltında kalan davacı hakkında yapılan yargılama sonunda beraat kararı verildiğinden bahisle davacının maddi ve manevi zararlarının tazmini için 10.500,00 TL maddi, 250.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden işleyecek faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 17.09.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın yasal süre içerisinde açılıp açılmadığının mahkemece re’sen incelenmesi gerektiğini, istenilen manevi tazminatın yüksek olduğunu, maddi tazminatın doğrudan zarar olmadığını dava konusu tazminata faiz yürütülmesi isteminin hukuka ve hakkaniyet ilkesine uygun olmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

3. Sakarya 6. Ağır Ceza Mahkemesinin, 15.02.2019 tarihli ve 2018/408 Esas, 2019/75 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 11.09.2019 tarihli ve 2019/757 Esas, 2019/546 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı ve davalı vekillerinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

5.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 10.10.2021 tarihli 2019/103147 sayılı tebliğnamesi ile temyiz talebinin esastan reddiyle hükmün onanması talep edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; davacının açığa alındığı 7 ay boyunca ek ders ödemelerini alamadığını, bu ödemelerin maddi tazminat kapsamında ödenmesi gerektiğine ve hükmedilen manevi tazminatın yetersiz olduğuna ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Mahkeme gerekçesinde "... her ne kadar dava dilekçesinde davacının ek ders ücretleri gibi yan gelirlerden mahrum kaldığı belirtilmiş ise de davacının öğretim görevlisi olarak çalıştığı Adapazarı Meslek Yüksekokulu Müdürlüğünün cevabi yazısı incelendiğinde; ihraç edilmemiş olduğu, tekrar çalışmaya başladığı, görevinden uzaklaştırılmış olduğu süreçteki maddi haklarının iadesinin gerçekleştirildiği,

davacıya ek ders ve sınav ücreti ödenebilmesi için bunların fiilen yapılması şartının bulunduğunun bildirildiği değerlendirildiğinde ve Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 05/02/2018 tarih 2017/3737 esas 2018/1031 karar sayılı ilamında ve birçok kararında da açıklandığı üzere davacının cezaevi harcamaları, davacının ve ailesinin yargılama sürecinde yaptığı yol, konaklama, yemek harcamaları vb. giderleri, davacının ailesinin taşınma masrafları, oyak üyesi olan davacının maaşından kesilip ödenen aidatlar nedeniyle mahrum kaldığı nema miktarı, her ay ödenen yemek yardımının maddi zarar kapsamında kabul edilmediği,

bu hali ile davacı tarafın davacının mesleği sırasındaki yan gelirlerinin ödenmediğine ilişkin taleplerinin maddi zarar kapsamında kabul edilemeyeceği, davacının çalıştığı Adapazarı Meslek Yüksekokulu Müdürlüğü tarafından verilen cevabi yazıda, davacıya maddi kayıplarının ödenmiş olduğu, davacının bu ödemeler haricindeki yan ödemelerin olasılıklı yani ödenmesi mutlak olmayan ödemeler olduğu, bu nedenle bu ödemenin dışındaki ödemelerin de maddi tazminat kapsamında değerlendirilemeyeceği anlaşılmış olup davacının maddi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 16/09/2014 tarih, 2014/4304 esas, 2014/17955 karar sayılı ilamında özellikle vurgulandığı üzere.

CMK 141. maddesi uyarınca manevi tazminat miktarının belirlenmesi bakımından objektif kriterlerin bulunmadığı, hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumunun, üzerine atılı suçun niteliğinin, tutuklanmasına/gözaltına alınmasına neden olan olayın cereyan tarzının, tutuklulukta/gözaltında kaldığı süre, gözaltı tarihi ile tazminat davasının kesinleştiği tarihe kadar ele geçecek parasal değer ve bunun gibi diğer hususların hak ve nesafet kuralları da gözetilerek belirlenmesi gerektiği, yine belirlenecek tazminatın zenginleşmeye neden olmaması gerekmektedir.

Mahkememizce Yargıtay 12. Ceza Dairesinin manevi tazminata ilişkin kriterleri gözönüne alınarak, davacının gözaltında kaldığı süre, gözaltında bulunduğu süre içerisinde görevinden uzaklaştırılmış olması, üzerine atılı suçun vahameti, sosyal ve ekonomik durumu, açılan dava, gözaltında geçirdiği süre nedeniyle duyduğu ıstırap, gözaltı süresinde ele geçecek olan maddi menfaat gözönüne alınarak davacının zenginleşmesine neden olmamak üzere takdiren fazlaya ilişkin taleplerin reddiyle 2.000,00-TL manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir."denilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince verilen kararla ilgili olarak, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

Tazminat davasının dayanağını oluşturan Sakarya 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/201-2018/93 sayılı ceza dava dosyası kapsamında davacının silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan 07.02.2017-17.02.2017 tarihleri arasında 10 gün gözaltında, yapılan yargılama sonucunda davacının beraatine hükmedildiği, hükmün 19.06.2018 tarihinde kesinleştiği, gözaltına alınma tarihi itibariyle davanın 5271 sayılı Kanunun 142 nci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı, kanunda öngörülen yasal koşulların gerçekleştiği anlaşılmıştır.

Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında ödenecek zararın yalnızca koruma tedbiri süresince ve ilgili tedbirden kaynaklanan doğrudan gerçek zarar olduğu, davacının açığa alınması nedeniyle 7 ay boyunca giremediği ek ders ücretlerinin söz konusu davaya konu edilemeyeceği yine, davacının gözaltında olduğu sürece kendisine ödenemeyen ek ders ücretlerinin ise doğrudan zarar kapsamında bulunmadığı anlaşılmakla, davacının maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

Davacı hakkında hükmedilen manevi tazminat miktarının, davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, gözaltına alınmasına neden olan olayın cereyan tarzı, gözaltında ve tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin edildiği anlaşıldığından davacının hükmedilen manevi tazminat miktarının yetersiz olduğuna yönelik temyiz sebebi yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 11.09.2019 tarihli ve 2019/757 Esas, 2019/546 Karar sayılı kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,