Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/7111 K.2023/5705

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 04.05.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Antalya 10. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2017/156 esas 2018/58 karar sayılı dosyasından yargılanmış olduğunu ve hakkında beraat kararı verildiğini, dosyadan 7 gün boyunca gözaltında kaldığını, müvekkilinin öğretmen olarak çalıştığını gözaltında kaldığı süre içerisinde isnat olunan suçla ilgili büyük mağduriyet yaşadığını, ailesi ve çevresindekiler tarafından hakkında olumsuz eleştirilere maruz kaldığını, davadan dolayı büyük üzüntü çektiğini ve müvekkili için 50.000,00 TL maddi, 100.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak kendilerine verilmesini, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 28.05.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3. Antalya 6. Ağır Ceza Mahkemesinin, 21.02.2019 tarihli ve 2018/231 Esas, 2019/106 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesinin, 16.07.2019 tarihli ve 2019/1617 Esas, 2019/2099 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

5. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 06.10.2021 tarihli, davacı vekilinin temyiz talebinin esastan reddi görüşünü içerir Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz sebepleri; 1. Ek ders ücretleri, eğitim hazırlık ödenekleri, nöbet ücretlerinin maddi tazminat kapsamında ödenmesi gerektiğine,

2. Davacının eşinin yurt dışı uçak biletinin ödenmesi gerektiğine,

3. Davacıya ait telefon ve bilgisayara el konulduğu, yeni telefon ve bilgisayar aldığı için uğranılan zararların giderilmesi gerektiğine,

4. Hükmedilen manevi tazminat miktarının az olduğuna,

İlişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Davacının Antalya 10. Ağır Ceza Mahkemesi 2017/156 esas, 2018/58 karar sayılı dosyasında Silahlı Terör Örgütüne üye olma suçundan dolayı 17/05/2017-23/05/2017 tarihleri arasında ve 31/05/2017 tarihinde gözaltında kaldığı, yapılan yargılama sonucunda CMK'nın 223/2-e maddesi gereği beraatine karar verildiği, kararın 13/02/2018 tarihinde kesinleştiği, davacının süresinde tazminat davası açtığı, Antalya 10. Ağır Ceza Mahkemesinin 24/05/2018 tarihli yazısından davacı ...'in 17/05/2017-23/05/2017 tarihleri arasında ve 31/05/2017 tarihinde olmak üzere 7 gün boyunca gözaltında kaldığı anlaşılmıştır.

Davacı yönünden gözaltında kaldığı 2017 yılına ait maddi kaybı ile ilgili olarak SGK'nın cevabi yazısına göre davacının prime esas kazançlarını gösterir hizmet dökümünün gönderildiği, hizmet dökümünün incelenmesinden davacı ...'in gözaltında kaldığı dönemde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı öğretmen olarak çalıştığı, ilgili kurumun cevabi yazısına göre davacının 13/10/2016 tarihinde görevden uzaklaştırıldığı ve akabinde memuriyetten ihraç edildiği,

uzaklaştırma işleminden ihraç işlemine kadar maaşının 2/3'ünün ödendiğinin, sonrasında herhangi bir ödeme yapılmadığının, 12/01/2018 tarihinde görevine iade edildiği ve açığa alındığı dönem ile ihraç edildiği döneme tekabül eden maaş kaybının kendisine ödendiğinin, açığa alındığı dönemde fiilen derse girmediğinden ek ders ve nöbet ücreti, eğitim hazırlık ödeneği gibi ödemelerin yapılmadığının bildirildiği; belirtilen yasal kesintiler haricinde herhangi bir kesinti yapılmadığının bildirildiği anlaşılmış, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11.Ceza Dairesinin 2018/3486 esas, 2019/132 karar sayılı kararı emsal olmak üzere;

davacının 17/05/2017-23/05/2017 tarihleri arasında ve 31/05/2017 tarihlerinde görevinden uzaklaştırılmış durumda olsa dahi maaşının belli bir kısmını almak suretiyle halen görevinin devam ettiği, bu süreçte ücretine ilişkin bir hak kaybı var ise idareye başvurarak talep edebileceği, bunun dışında da maddi kayıp olarak kabul edilebilecek herhangi bir zararı bulunmadığından maddi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

Her ne kadar davacı vekili başvuru dilekçesinde ek ders ücretleri, eğitim hazırlık ödeneği, davacının eşinin yurtdışına çıkış yasağı nedeniyle yapılan bilet harcamaları ve masraflarını da maddi tazminat olarak talep etmiş ise de Yargıtay 12.Ceza Dairesinin 2018/5149-11484 E.K sayılı " Dosya kapsamı itibariyle haksız yere tutuklu kaldığı süreçte öğretmen olan davacının maaşının sonradan tamamen ödenmiş olması ve ek ders kayıplarının muhtemel zarar kapsamında değerlendirilebileceğinden maddi tazminat kapsamına dahil edilemeyeceği hususu gözetilmeden maddi tazminat talebine ilişkin davanın reddine karar verilmesi gerekirken,

hatalı değerlendirmelerle davacının tutuklu kaldığı döneme ilişkin net asgari ücret üzerinden hesaplanan 2.665,60 TL maddi tazminata hükmolunması" gerekçeli kararı emsal olmak üzere ek ders ücreti muhtemel zarar kapsamında değerlendirilebileceğinden; eğitim hazırlık ödeneği yıl boyunca yapacak olduğu giderler için verildiğinden ve göreve iade edilmesi sonrasında da kalan dönem için ödeme yapılmış olduğundan; davacının eşinin yurtdışına çıkış yasağı nedeniyle onun adına maddi tazminat talebi bulunamayacağından talepler reddedilmiştir.

Yargıtay 12.Ceza Dairesinin 20017/8662 Esas, 2018/11846 Karar sayılı " davacı tarafından beraat tarihinden önce ödenen vekalet ücretinin maddi zarar kapsamında değerlendirilebileceği, ancak bu zararın serbest meslek makbuzu ya da muadili bir belge ile ispatlanması gerektiği, yine ispata dayalı vekalet ücreti olarak maddi tazminat kapsamına dahil edilen üvretinin çıkartılması gerektiği hususları gözetilmeden" gerekçeli ve Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 2017/8662 Esas,

2018/1028 karar sayılı " serbest meslek makbuzunun beraat karar tarihinden sonra düzenlenmiş olması nedeniyle tazminat kapsamında dahil edilemeyeceğinin gözetilmemesi" gerekçeli kararları emsal olmak üzere; davacı vekili tarafından 10.000,00 TL vekalet ücretinin de maddi tazminat hesaplamasına dahil edilmesi istenilmiş ise de bu olaya ilişkin herhangi bir serbest meslek makbuzu ya da muadili bir belge sunulmadığından talep reddedilmiştir.

Davacının haksız olarak 7 gün süre ile gözaltında kaldığı anlaşıldığından sosyal ve ekonomik durumu, gözaltında kalmasına neden olan olayın oluş tarzı, suçun niteliği, bu durumun meydana getirdiği üzüntü ve alınacak manevi tazminatın zenginleşme sonucu doğurmayacak miktarda hak ve nesafet kurallarına uygun olması gerektiği hususu da gözetilerek takdiren 1.400,00 TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince verilen kararla ilgili olarak, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin dayanağı olan Antalya 10. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/156 Esas, 2018/58 Karar sayılı ceza dava dosyasında davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 17.05.2017-22.05.2017 tarihleri arasında 5 gün, 31.05.2017 tarihinde 1 gün olmak üzere toplamda 6 gün gözaltında kaldığı, yapılan yargılama üzerine 05.02.2018 tarihinde beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 13.02.2018 tarihinde kesinleştiği ve davanın 5271 sayılı Kanun'un 142 inci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı anlaşılmıştır.

Davacı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden;

1. Ek ders ücretleri, eğitim hazırlık ödenekleri, nöbet ücretlerinin maddi tazminat kapsamında ödenmesi gerektiğine ilişkin temyiz sebebi yönünden;

Davacının öğretmen olduğu, görevden uzaklaştırıldığı dönemde alamadığı ek ders ücreti, eğitim ödenekleri ve nöbet ücretlerinin muhtemel zarar kapsamında bulunduğu anlaşılmakla; 5271 sayılı Kanun'un 141 inci ve devamı maddeleri gereğince hesaplanması gereken maddi zarar kapsamında olmadığı, kaldı ki davacının görevden uzaklaştırılması işleminin idari işlem niteliğinde olduğu, koruma tedbirlerinden kaynaklanmadığı anlaşıldığından bu hususa ilişkin olarak maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

2. Davacının eşinin yurt dışı uçak biletinin ödenmesi gerektiğine ilişkin temyiz sebebi yönünden; Davacının talep etmiş olduğu maddi zararlarının 5271 sayılı Kanun'un 141 inci ve devamı maddelerine göre belirlenmesi gereken maddi zarar kapsamında değerlendirilemeyeceğinden bu taleplere ilişkin maddi tazminatın reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.

3. Davacıya ait telefon ve bilgisayara el konulduğu, yeni telefon ve bilgisayar aldığı için uğranılan zararların giderilmesi gerektiğine ilişkin temyiz sebebi yönünden; Davacı vekili aracılığıyla vermiş olduğu dava dilekçesinde, maddi tazminata ilişkin olarak soruşturma aşamasında el konulan telefon ve bilgisayarı kullanamaması nedeniyle yeni bilgisayar ve telefon aldığını belirterek bu bilgisayar ve telefon ücretlerini talep etmiş ise de, yargılama sonunda söz konusu bilgisayar ve telefonların davacıya iade edilmesine karar verildiği anlaşıldığından davacı vekilinin temyiz sebebi reddedilmiştir.

4. Hükmedilen manevi tazminat miktarının az olduğuna ilişkin temyiz sebebi yönünden; Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilen manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, gözaltına alınmasına neden olan olayın cereyan tarzı, gözaltında kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti yapıldığından davacı vekilinin temyiz sebebi reddedilmiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesinin, 16.07.2019 tarihli ve 2019/1617 Esas, 2019/2099 Karar sayılı kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Antalya 6. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,