Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/7109 K.2023/970

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı 16.05.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacının 10.03.2017 tarihinde silahlı terör örgütüne üye olma suçundan gözaltına alındığı, ... 1. Sulh Ceza Hâkimliğinin 2017/256 sorgu sayılı kararı ile 16.03.2017 tarihinde tutuklandığı 07.12.2017 tarihinde tahliye edildiği, ... 2. Ağır Ceza Mahkemesinde yapılan yargılama sonucu 2017/60 Esas, 2018/120 Karar sayılı ilam ile 13.03.2018 tarihinde beraatine karar verildiği, davacının haksız olarak tutuklu kaldığı süre nedeniyle 100.000,00 TL maddi, 2.000.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalı hazineye yükletilmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 30.10.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle; dava konusu edilen maddi ve manevi tazminat miktarı tazminat hukukunun genel prensipleri olan, hakkaniyet, tazminatın haksız zenginleşme aracı olmaması, felaketin özlenir hale getirilmemesi, tazminat miktarının zararla objektif orantılılık arz etmesi ilkelerine aykırı olup, fahiş düzeyde olduğu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3. ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 21.11.2018 tarihli ve 2018/265 Esas, 2018/601 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesinin, 17.05.2019 tarihli ve 2019/323 Esas, 2019/1409 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekili ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ve 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

5. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 06.10.2021 tarihli, davacı vekilinin temyiz talebinin reddi ile hükmün onanması görüşünü içerir Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacının temyiz istemi;

1.Manevi tazminat miktarının az olduğuna,

2.Avukatlık ücretinin, cezaevi giderlerinin, ulaşım giderlerinin maddi tazminat kapsamında değerlendirilmesi gerektiğine,

3.Davacının kadrosunun düşürülmesi sebebiyle maaş farkının maddi tazminat kapsamında değerlendirilmesi gerektiğine,

ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 10.03.2017 tarihinde gözaltına alındığı, ... 1. Sulh Ceza Hâkimliğinin 2017/256 sorgu sayılı kararı ile 16.03.2017 tarihinde tutuklandığı ve ...

2. Ağır Ceza Mahkemesine kamu davası açıldığı, yapılan yargılama sonunda davacının 07.12.2017 tarihli duruşmada tahliye edildiği, 13.03.2018 tarihinde atılı suçtan beraatine karar verildiği, kararın istinaf edilmeksizin 21.03.2018 tarihinde kesinleştiği, 5271 sayılı Kanun'un 141 inci ve devamı maddeleri uyarınca davanın süresinde açıldığı, hürriyetinin kısıtlandığı sürelerin mahsup gördüğüne ve mükerrer dava açıldığına dair bir bilgi bulunmadığı,

yapılan incelemede davacının herhangi bir maaş kaybı olmadığı ve derece ve kadro değişikliğinden kaynaklı kayıpların ise idari tasarruflara bağlı bir konu olduğu ve mahkemece hesaplanmasının gerekli görülmediği, bu konuda ilgili idare aleyhine düzeltme talebinde bulunulabileceği, maddi kayıpların diğer hususlarından olan ücreti vekâlet ile ilgili de herhangi bir bilgi ve belge verilmediği ayrıca yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre dava dilekçesinde belirtilen cezaevi masrafları, ziyaret, yol ve konaklama harcamaları vb. ödemelerin maddi tazminat kapsamında olmadığı dikkate alınarak maddi tazminat taleplerinin reddine,

gözaltında ve tutuklulukta geçirdiği sürede uğramış olduğu manevi zarar nedeniyle davanın kısmen kabul kısmen reddiyle davacının icra ettiği meslek, sosyal ve ailevi durumu, gözaltında ve tutuklulukta kaldığı süreye göre uğradığı üzüntü derecesi dikkate alınarak sebepsiz zenginleşme teşkil etmeyecek ölçekte takdiren 72.000,00 TL manevi tazminatın gözaltına alınış tarihi olan 10.03.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı hazineden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince hükmedilen manevi tazminatın fazla belirlendiği gerekçesi ile manevi tazminatın 28.000,00 TL ye indirilmesine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin esasını oluşturan ... 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/60 Esas, 2018/120 Karar sayılı ceza dava dosyasında davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 10.03.2017-07.12.2017 tarihleri arasında 272 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama üzerine 13.03.2018 tarihinde beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 21.03.2018 tarihinde kesinleştiği ve davanın 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı anlaşılmıştır.

1.Hükmedilen Manevi Tazminat Miktarının Az Olduğuna İlişkin Temyiz Sebebi Yönünden; Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilen manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti yapıldığından hükmedilen manevi tazminat miktarında hukuka aykırılık görülmemiştir.

2.Avukatlık Ücretinin, Cezaevi Giderlerinin, Ulaşım Giderlerinin Maddi Tazminat Kapsamında Değerlendirilmesi Gerektiğine İlişkin Temyiz Sebebi Yönünden;

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulunun 29.05.1957 tarihli, 1957/4 Esas ve 1957/16 Karar sayılı içtihadı birleştirme kararında da açıklandığı üzere, vekâlet ücreti yargılama giderlerindendir. Buna göre karşı tarafa yüklenmesi gereken vekâlet ücretinin bağımsız bir varlığı olamayacağından ayrı bir dava konusu da yapılamayacaktır. Davacının, kendi vekili ile yaptığı ve sadece tarafları bağlayan ücret sözleşmesi niteliğindeki vekâlet akdi uyarınca ödenmesi kararlaştırılan bedelin koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında zarar kapsamında değerlendirilemeyeceği gözetilmelidir.

Anılan içtihadı birleştirme kararı ve yerleşik Yargıtay uygulamaları nazara alındığında, tazminat talebinin dayanağı olan ceza dava dosyasında beraat etmiş olması nedeniyle davacı lehine maktu vekâlet ücretine hükmolunması gerektiği, maktu vekâlet ücretini aşan ve serbest meslek makbuzu ile ispatlanan kısmın ise davacı ile avukatı arasındaki hukuki ilişkiye dayandığı, bu nedenle koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında zarar kapsamına dahil edilmemesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

Davacının cezaevi giderleri, ulaşım giderleri 5271 sayılı Kanun'un 141 inci ve devamı maddelerine göre belirlenmesi gereken maddi zarar kapsamında değerlendirilemeyeceğinden bu giderlere ilişkin maddi tazminatın reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.

3.Davacının Kadrosunun Düşürülmesi Sebebiyle Maaş Farkının Maddi Tazminat Kapsamında Değerlendirilmesi Gerektiğine İlişkin Temyiz Sebebi Yönünden; Davacı daire başkanlığı kadrosunda iken uzmanlık kadrosuna düşürüldüğü gerekçesiyle daha düşük maaş aldığını belerterek maddi tazminat talebinde bulunmuş ise de ... Büyükşehir Belediyesinin işleminin idari işlem niteliğinde olduğu, idari yargıda dava konusu olabileceği anlaşıldığından bu hususa ilişkin maddi tazminatın reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesinin, 17.05.2019 tarihli ve 2019/323 Esas, 2019/1409 Karar sayılı kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ... 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,