Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/7222 K.2024/310

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmiştir.

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 25.06.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacının silahlı terör örgütü üyeliği suçundan 16.10.2016 - 26.09.2017 tarihleri arasında gözaltında ve tutuklu kalması nedeniyle maddi ve manevi olarak zararlarının bulunduğunu belirtmiş, bu kapsamda 18.960,00 TL maddi tazminatın ve 400.000,00 TL manevi tazminatın gözaltına alınma tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 10.07.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle; dava süresi ve mahsup bakımından araştırma yapılması gerektiğini, talep edilen tazminat miktarlarının fahiş olduğunu ve davanın reddini talep ettiklerini beyan etmiştir.

3. Sakarya 6. Ağır Ceza Mahkemesinin, 15.01.2019 tarihli ve 2018/266 Esas, 2019/15 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 13.06.2019 tarihli ve 2019/613 Esas, 2019/419 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

5. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 08.10.2021 tarihli tebliğnamesi ile temyiz isteminin esastan reddini talep etmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; eksik maddi ve manevi tazminata hükmolunduğuna ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Sakarya 6. Ağır Ceza Mahkemesi gerekçesinde "... Sakarya 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/258 Esas sayılı dosyasında davacı hakkında "silahlı terör örgütüne üye olma" suçundan kamu davası açıldığı, bu dava kapsamında 17/10/2016 tarihinde Sakarya 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 2016/404 Sorgu Sayılı kararı ile tutuklandığı, Sakarya 5. Ağır Ceza Mahkemesinin yargılaması sırasında 26/09/2017 tarihinde tahliye edildiği,

Sakarya L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğünü cevabi yazısı uyarınca davacının 17/10/2016-26/09/2017 tarihleri arasındaki tutukluluk süresini Ceza İnfaz Kurumunda fiilen infaz ettiği, davacının yapılan yargılaması neticesinde Sakarya 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/258 Esas 2018/251 Karar sayılı ilamı ile silahlı terör örgütüne üye olma suçundan davacı hakkında beraat kararı verildiği, kararın 08/06/2018 tarihinde kesinleştiği, davacının süresi içerisinde eldeki davayı açtığı, davacının tutuklulukta geçirmiş olduğu süreyi başka bir cezasından mahsup etmediği, davacının tutukluluğunun kendi beyanlarıyla oluşmadığı,

davacının 17/10/2016-26/09/2017 tarihleri arasındaki sürede haksız olarak tutuklu kaldığı ve tazminata hak kazandığı, bilirkişi raporunun hüküm kurmaya yeterli olup karara esas alınabilecek nitelikte olduğu, davacının 345 günlük gözaltı ve tutukluluk süresi kabul edilerek toplam maddi zararının asgari ücret üzerinden 15.885,85 TL olduğu, davacının CMK 141/1-e maddesi uyarınca kanuna uygun olarak yakalandıktan veya tutuklandıktan sonra hakkında beraatine karar verildiği anlaşılmış olup maddi tazminat talebinin kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 16/09/2014 tarih, 2014/4304 esas, 2014/17955 karar sayılı ilamında özellikle vurgulandığı üzere.

CMK 141 maddesi uyarınca manevi tazminat miktarının belirlenmesi bakımından objektif kriterlerin bulunmadığı, hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumunun üzerine atılı suçun niteliğinin tutuklanmasına/gözaltına alınmasına neden olan olayın cereyan tarzının tutuklulukta/gözaltında kaldığı süre, gözaltı tarihi ile tazminat davasının kesinleştiği tarihe kadar ele geçecek parasal değer ve bunun gibi diğer hususların hak ve nasafet kuralları da gözetilerek belirlenmesi gerektiği, yine belirlenecek tazminatın zenginleşmeye neden olmaması gerektiği belirtilmiştir.

Davacının gözaltına alındığı ve tutuklulukta geçirdiği süre, üzerine atılı suçun niteliği, sosyal ve ekonomik durumu, açılan dava, tutuklulukta geçirdiği süre nedeniyle duyduğu ıstırap, tutukluluk süresinde ele geçecek olan maddi menfaat gözönüne alınarak davacının zenginleşmesine neden olmamak üzere takdiren fazlaya ilişkin taleplerin reddiyle 35.000,00-TL manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmış, davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Mahkememizce davacının talep dilekçesinde belirttiği üzere gözaltı tarihinden itibaren yani 16/10/2016 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." denilmektedir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Bölge Adliye Mahkemesince maddi tazminat miktarının 15.701,81 TL'ye, manevi tazminat miktarının 20.000,00 TL'ye ve vekalet ücretinin 4.277.19 TL'ye indirilmesi suretiyle düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

1. Tazminat talebinin dayanağı olan Sakarya 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/258 Esas – 2018/251 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının silahı örgüt suçundan 16.10.2016 - 26.09.2017 tarihleri arasında 345 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 08.06.2018 tarihinde kesinleştiği, gözaltı ve tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'un 142 inci maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

2. Asgari ücreti aşan bir geliri olduğunu belgeleyemeyen davacı lehine asgari ücret üzerinden hesaplanan maddi tazminat miktarında isabetsizlik görülmemiş olup, kararda hukuka aykırılık bulunmamıştır.

3. Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünün (3) numaralı bendinde açıklanan nedenle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 13.06.2019 tarihli ve 2019/613 Esas, 2019/419 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,