Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/7948 K.2024/2091

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

İlk Derece Mahkemesince davacının haksız gözaltı, tutuklama nedeniyle 50.000,00 TL maddi, 1.000.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden faizine ilişkin talebinin kısmen kabulü ile maddi tazminatın reddine, 45.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekili ve davalı vekilinin istinaf başvurularının manevi tazminatın fazla olduğundan 40.000,00 TL'ye indirilmesi gerektiğinden düzeltilerek esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca davacı vekilinin temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; müvekkilinin yıllık izin, sosyal yardımlardan mahrum kaldığını, borçlarını ödeyemediğinden icra takibinin olduğunu, asıl alacağa ek olarak işlemiş faiz, masraf ve vekalet ücreti ödemek zorunda kaldığını, bu nedenle maddi tazminatın kabulü gerektiğini, hükmedilen manevi tazminatın eksik olduğunu, belirtmiştir.

III. DAVA KONUSU

İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan Batman 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/422 Esas, 2018/51 Karar sayılı ceza dosyasında FETÖ silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 18.10.2016 - 27.12.2017 tarihleri arasında 435 gün gözaltında ve tutuklu kaldığını, yapılan yargılama sonunda beraatine karar verildiği, kararın 31.01.2018 tarihinde kesinleştiği, kesinleşmiş kararın davacı asile tebliğ edilmediği, gözaltı ve tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı,

davacı hakkında derdest dosya bulunmadığını, davacının katip olarak görev yapmakta iken söz konusu dava sebebi ile görevinden ihraç edildiği, daha sonra beraat kararı üzerine davacının görevine iade edildiği ve ihraç sebebi ile ödenmeyen maaş haklarının kendisine ödendiği, müvekkilinin haksız tutuklanması sebebi ile maaşlarının ödendiğini ancak yıllık izin hakkından ve sosyal yardımdan faydalanmadığını, bunun yanı sıra tutuklu bulunmasından dolayı borçlarını ödeyemediği,

aleyhine yapılan icra takibi neticesinde asıl alacağa ek olarak faiz, masraf ve vekalet ücreti ödemek zorunda kaldığını, ayrıca aracını ucuz fiyata satmasından dolayı maddi zarara uğradığını belirterek maddi zarar talebinde bulunmuş ise de, davacının yıllık izin hakkı ve sosyal yardım haklarının idari işleme konu olduğu, yardım ve izin hakkının tanınmamasına yönelik idari yargı yolunda dava açabileceği, bu hususların CMK'nun 141.

Maddesi kapsamında belirtilen maddi tazminat kapsamında kalmadığı,sosyal yardım haklarının fiili çalışmaya dayalı olduğu, yine davacının aracını ucuza satmasını ve iddia ettiği maddi zararın doğumu ile davacının haksız tutuklama sebebi arasında doğrudan bir bağ bulunmadığı, yine aleyhindeki icra takibi neticesinde faiz, masraf ve vekalet ücreti ödemesinin davacının haksız tutuklanmasının doğrudan bir sonucu olmadığı, davacının kendi kusurundan kaynaklı durumlar olması sebebi ile CMK 141.

Madde kapsamında maddi tazminata konu oluşturmayacağı, davacının sosyal ekonomik durumu, yüklenen suçun niteliği, davacının gözaltına alınmadan önce Batman adliyesinde katip olarak çalışması sebebi ile iş ortamında tutukluğa sevkedilmesi itibariyle iş ortamında bu hususun görülmesi ve bilinmesi, davacının mor beyin olarak adlandırılan iradeleri dışında ByLock serverına yönlendirilen kişilerden olması, davacının gözaltında ve tutuklulukta kaldığı süre, paranın satın alma gücü ve davacının eline geçebilecek miktar nazara alınarak manevi tazminata hükmedildiği,

kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu belirlenerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davalı vekilinin ve davacı vekilinin istinaf başvurularının, düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE VE KARAR

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, davacı vekilinin maddi tazminatın kabulü gerektiğine ve sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak;

Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda çok eksik manevi tazminata hükmolunması,

Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-b maddesi uyarınca Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,