Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/8484 K.2023/1539

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, aynı Kanun’un 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

... Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesince verilen esastan ret kararının maddi tazminata ilişkin kısmı bakımından kesin olduğu belirtilmiş ise de, yerel mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olması karşısında, temyiz kesinlik sınırının talep edilen veya hükmedilen toplam miktar üzerinden değerlendirileceği, karar tarihi itibarıyla temyiz kesinlik sınırının 58.800,00 TL olduğu, davacı hakkında hükmedilen toplam tazminat miktarının 97,259,33 TL olması nedeniyle hükmün davalı bakımından kesin olmadığı; dolayısıyla bölge adliye mahkemesince maddi tazminat yönünden gerçekleştirilen kesinleştirme işleminin yok hükmünde olduğu tespit edilerek ve davalı vekilinin temyiz isteminin maddi tazminata da yönelik olduğu belirlenerek yapılan incelemede;

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 20.12.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacının 30.08.2016 tarihinde gözaltına alındığını, 01.09.2016 tarihinde tutuklandığını, 04.07.2018 tarihinde bozma ilamı ile tahliye edilmiş olduğunu, ... ilinde Gelir İdaresi Başkanlığı bünyesinde Gelir Uzman Yardımcısı olarak görev yapmakta iken ihraç edilmiş olduğunu, tutuksuz yargılanmış olsaydı özel firmalarda 5.000,000-6.000,00 TL maaş alacağının öngörülebilir durum olduğunu belirterek 800.000,00 TL manevi, fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak kaydıyla 20.000,00 TL maddi tazminatın tutuklama tarihinden itibaren işleyecek en yüksek kredi faizi ile birlikte tahsilini talep etmiş, maddi tazminat miktarını ıslahla 50.000,00 TL'ye yükselttiği görülmüştür.

2. Davalı vekili 06.02.2019 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacının talep etmiş olduğu maddi ve manevi tazminat miktarının günün koşullarına, geçim endekslerine, hayatın gerçek şartlarına uymayan bir talep olduğunu, tazminat isteme koşullarının oluşmadığını, talebin haksız ve yersiz olduğunu öne sürerek davanın reddini talep etmiştir.

3. ... 5. Ağır Ceza Mahkemesinin, 28.03.2019 tarihli ve 2018/392 Esas, 2019/84 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. ... Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesinin, 02.12.2019 tarihli ve 2019/1936 Esas, 2019/2578 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı ve davalı vekillerinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

5.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 05.11.2021 tarih, 2020/22027 sayılı tebliğnamesi ile temyiz taleplerinin reddiyle hükmün onanması talep edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; hükmedilen manevi tazminatın davacının yaşadığı manevi sıkıntıları gidermekte yetersiz olduğuna ilişkindir.

Davalı vekilinin temyiz istemi; mahkemece verilen kararın eksik inceleme sonucunda verilmiş bir karar olduğuna, manevi tazminat yönünden verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna ve resen gözetilecek nedenlere ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Mahkeme gerekçesinde "...davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 30/08/2016 - 31/08/2016 tarihinde gözaltına alındığı, 01/09/2016 tarihinde tutuklandığı, ... 3. Ağır Ceza Mahkemesi 2017/41E. 2017/91 K. sayılı kararı ile ceza verdiği, kararın ... BAM 4. Ceza Dairesine gittiği ve istinaf başvuruyu esastan reddine karar verdiği, bunun üzerine dosya Yargıtay 16. Ceza Dairesinin 2017/3695 E. 2018/729 K. sayılı ilamı ile bozma kararı verdiği, ... BAM 4.

Ceza Dairesi 2018/1773 E. 2018/2284 K. sayılı kararı ile tahliye edildiği ,... BAM 4. Ceza Dairesi 2018/1773 E. 2018/2284 K. sayılı kararı ile ... 3. Ağır Ceza Mahkemesi 2017/41 E. 2017/91 K. sayılı kararının ortadan kaldırıldığı ve 24.10.2018 tarihli kararı ile sanığın beraatine karar verildiği, kararın 06/12/2018 tarihinde kesinleştiği, davanın yetkili mahkemede süresinde açıldığı, davacının 673 gün haksız olarak özgürlüğünden mahrum bırakıldığı anlaşılmıştır...

Davacının uğradığı maddi tazminat miktarının belirlenmesi için bilirkişi görüşüne başvurulmuş, bilirkişi ... tarafından düzenlenen 04/03/2019 tarihli bilirkişi raporunda, dosya kapsamındaki evraklardan davacının 673 gün haksız olarak hürriyetinden yoksun kaldığı anlaşılmıştır. Davacının Gelir Uzmanı olduğu, ...

Vergi Dairesi Başkanlığının 16.01.2019 tarihli yazısında; davacının 19.07.2016 tarihinde açığa alındığı, 01.09.2016 tarihinde ihraç edildiği, görevine iade edilmediği, 19.07.2016-14.08.2016 tarihleri arası peşin ödenen 1/3 maaş iade alındığı, 01.09.2016-14.09.2016 tarihlerini kapsayan peşin ödenen 2/3 maaşın iade alındığı, aleyhe açılmış alacak davası bulunmadığı belirtilmiştir.

Davacının gözaltı tarihi olan 30.08.2016'dan ihraç tarihi olan 01.09.2016' ya kadar 1 gün memur statüsünde olduğu ,01.09.2016 tarihinden 04.07.2018 tahliye tarihine kadar 672 gün memur statüsünde olmadığı.... kazanç kaybı miktarı konusunda herhangi bir belge ibraz edemeyen davacının tutuklu kaldığı döneme ilişkin olarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca 16 yaşından büyükler için belirlenen net asgari ücret miktarı üzerinden hesaplama yapılmıştır.

Davacının 672 gün maddi kazanç kaybı net asgari ücret üzerinden 32.259,33 TL olduğu böylelikle maddi zarar miktarının 32.259,33 TL olduğu anlaşılmıştır.

Ancak davacı vekili dava dilekçesinde maddi tazminat olarak 20.000,00 TL istediği ve daha sonra davacı vekilinin 21.03.2019 tarihli dilekçesi ile maddi tazminat talebini 50.000,00 TL olarak ıslah ettiği görülmekle, talebe bağlılık ilkesi gereği davacının maddi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 32.259,33 TL maddi tazminatın tutuklama tarihi olan 01/09/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı hazineden alınıp davacıya verilmesine; davacının maddi tazminat hususundaki fazlaya ilişkin isteminin reddine,

Davacının gözaltına alınmasından ve tutuklanmasından ötürü duyduğu acı ve üzüntünün derecesi, ekonomik ve sosyal durumu, paranın satın alma gücü, üzerine atılı suçun niteliği, manevi tazminatın zenginleştirme amacıyla kullanılmaması, hakseverlik ve denkserlik ilkesi göz önünde bulundurularak takdiren manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 65.000,00-TL manevi tazminatın tutuklama tarihi olan 01/09/2016 olan tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı hazineden alınıp davacıya verilmesine, davacının manevi tazminat hususundaki fazlaya ilişkin isteminin reddine, karar vermek gerekmiştir." denilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince verilen kararla ilgili olarak, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

Tazminat davasının dayanağını oluşturan ...

3. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/41-2017/91 sayılı ceza dava dosyası kapsamında davacının silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan 30.08.2016-04.07.2018 tarihleri arasında 672 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda davacının mahkumiyetine hükmedildiği, istinaf mahkemesince istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmesi üzerine Yargıtay 16. Ceza Dairesinin 2017/3695-2018/729 sayılı kararıyla hükmün bozulması üzerine yeniden yargılama yapan ...

4. Ceza Dairesinin 2018/1773-2018/2284 sayılı kararıyla beraatine hükmedildiği, hükmün 06.12.2018 tarihinde kesinleştiği, gözaltına alınma ve tutuklama tarihi itibariyle davanın yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanuna tabii olduğu, süresinde açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların gerçekleştiği anlaşılmıştır.

A. Davacı vekilinin temyiz istemi yönünden, Davacı hakkında hükmedilen manevi tazminat miktarının, davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, gözaltına alınmasına neden olan olayın cereyan tarzı, gözaltında kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin edildiği anlaşıldığından manevi tazminat miktarına yönelik temyiz sebebi yerinde görülmemiştir.

B. Davalı vekilinin temyiz istemi yönünden, Davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir manevi tazminat tayin edildiği ve kamu görevinden ihraç edilmesi dolayısıyla asgari ücreti aşan bir geliri olduğunu belgeleyemeyen davacı lehine asgari ücret üzerinden hesaplanan maddi tazminat miktarında isabetsizlik görülmemiş olup, kararda hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle ... Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesinin, 02.12.2019 tarihli ve 2019/1936 Esas, 2019/2578 Karar sayılı kararında davacı vekili ve davalı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ... 5. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,