Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/8657 K.2024/4563

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

İlk Derece Mahkemesince davacının haksız yargılama, gözaltı, tutuklama, arama, el koyma nedeniyle 495.450,00 TL maddi, 1.00.000,00 TL manevi tazminatın yasal faiz talebinin kısmen kabulü ile 17.272,36 TL maddi, 25.908,54 TL manevi tazminatın dava tarihinden yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekili, davalı vekilinin istinaf başvurularının maddi tazminatın 20.967,44 TL olması gerektiği ve vekalet ücretinin 5.450,00 TL olması gerektiğinden düzeltilerek esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca davacı vekilinin temyiz isteminin kabulü ile hükmün bozulmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; mahkeme kararlarının gerekçeli karar hakkını ihlal ettiğini, maddi tazminat talebinin tamamının kabul edilmesi gerektiğini, tazminata esas dosyada ödenen vekalet ücretinin tazminat kapsamında verilmesi gerektiğini, müvekkilinin işinin zararının tutukluluk ile illiyet bağı bulunmasına rağmen mahkemelerin bu hususu değerlendirmediğini, davacının mühendis olduğundan mühendis maaşı kapsamında değerlendirme yapılması gerektiğini, hükmedilen maddi ve manevi tazminatın eksik olduğunu, belirtmiştir.

III. DAVA KONUSU

İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan Elazığ 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/42 Esas, 2019/1 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının silahlı terör örgütüne üye olma, suçundan 01.08.2016 - 22.09.2017 tarihleri arasında 417 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama neticesinde beraatine karar verildiği, kararın 18.06.2019 tarihinde kesinleştiği, gözaltı ve tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı, davacının davaya konu dosya kapsamında gözaltına alındığı tarihinde ...

Mühendislik İnşaat Ltd. Şti. ortağı olduğu, 01.02.2008 tarihinden itibaren emekli ücreti aldığı, tutuklu olduğu dönem öncesi SGK kaydının olmadığı, emekli maaşı dışında düzenli geliri ve işi olmadığı, davacının kendi iradesiyle vergi dairesine geliri konusunda beyanda bulunduğu, 2013-2014-2015-2016 yılı Yıllık Gelir vergisi Beyannamesine göre gelirinin hesaplandığı, yapılan hesaplama değerlendirildiğinde davacının ortak olduğu ... Mühendislik İnşaat Ltd.

Şirketinin tutukluluk döneminden önce kapanmaya doğru gittiği anlaşılmakla şirket ciro kaybının ve devrinin tutukluluk ile illiyet bağı kurulamadığı değerlendirildiği, davacının dosya içeriği bilgilerden emekli olduğu, emekli maaşı alan kişinin, vasıfsız bir işçi gibi değerlendirilerek net asgari ücret tarifesi üzerinden maddi zarar hesabı yapıldığı,

davacının sabit olan bu haksız eylem ve yargısal işlem nedeniyle maddi kayıplar yaşadığı gibi ayrıca manevi olarak da elem ve ızdırap çektiği, gerçekleştirmediği bir fiil nedeniyle itham edilmesi ve haksız koruma tedbirlerine muhatap olması nedeniyle manevi açıdan da duygusal bütünlüğüne zarar verilmekle devlet tarafından haksız fiile maruz kaldığı anlaşılmış olup tazminat hukuku ilkelerine göre sebepsiz zenginleşmeye yol açmayacak şekilde tazminata hak kazandığı,

ancak talep edilen miktarın meydana gelen zarar ile uyuşmadığı anlaşılmakla manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne karar verildiği belirlenerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davalı vekilinin ve davacının istinaf başvurularının, düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE VE KARAR

Maddi tazminatın, davacının gözaltı ve tutuklu kaldığı döneme ilişkin net asgari ücret üzerinden hesaplanan "18.720,27" TL yerine, bu miktarın üzerinde kalacak şekilde "20.967,44" TL olarak tayin edilmesi suretiyle, davacı lehine fazla maddi tazminata hükmolunması, temyiz eden sıfatına göre bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, davacı vekilinin maddi tazminatın eksik olduğuna, tazminata esas dosyada ödenen vekalet ücretinin eksik olduğuna ve sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak;

Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda çok eksik manevi tazminata hükmolunması,

Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-a maddesi uyarınca Elazığ 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,