Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/9279 K.2023/2802

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, aynı Kanun’un 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 07.12.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacının Kahramanmaraş 2. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2015/33 Esas sayılı dosyasında hüküm ile tutuklandığını ve Yargıtay bozma sonrası 2018/169 Esas sayılı dosya ile beraatına karar verilmiş olduğunu, müvekkilin haksız tutuklama nedeniyle 09.04.2015 tarihi ile 19.12.2017 tarihleri arası 2 yıl 8 ay tutuklu kaldığını, tutuklanmadan önce çay ocağı işletmekte olduğu, fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak kaydıyla 300.000,00 TL maddi ve 200.000,00 TL manevi tazminatın ihlalin yapıldığı tarihten (tutuklama tarihi) itibaren yasal faizi ile birlikte davalı kurumdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 06.02.2019 tarihli cevap dilekçesinde özetle; talep edilen maddi ve manevi tazminatın fahiş olduğunu, dava koşullarının oluşmadığını ve davanın reddi gerektiğini beyan etmiştir.

3. Kahramanmaraş 5. Ağır Ceza Mahkemesinin, 28.03.2019 tarihli ve 2018/364 Esas, 2019/74 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesinin, 09.01.2020 tarihli ve 2019/1849 Esas, 2020/51 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

5.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 14.11.2021 tarihli tebliğnamesi ile temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanmasını talep etmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; yanlış değerlendirme ile karar verildiğine, mahsubun tazminata engel teşkil etmeyeceğine ve davanın kabulü gerektiğine ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Kahramanmaraş 5. Ağır Ceza Mahkemesi gerekçesinde "Dosyada toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; Davacının hırsızlık, mala zarar verme ve konut dokunulmazlığını ihlal etme suçlarından 09/04/2015 tarihinde tutuklandığı, Yargıtay 17. Ceza Dairesinin 19/12/2017 tarihli ilamı ile tahliye edildiği ve kovuşturma sonucunda Yargıtay 17. Ceza Dairesi 2017/5109 E. 2017/16171 K. Sayılı ilamı ile bozma kararı verdiği, Kahramanmaraş 2. Asliye Ceza Mahkemesi 2018/169 E. 2018/751 K. Bozma ilamına uyarak davacı hakkında 13/11/2018 tarihinde beraatine karar verildiği, kararın 05/12/2018 tarihinde kesinleştiği, davanın yetkili mahkemede süresinde açıldığı, davacının 985 gün haksız olarak özgürlüğünden mahrum bırakıldığı anlaşılmıştır.

...

Davacının uğradığı maddi tazminat miktarının belirlenmesi için bilirkişi görüşüne başvurulmuş, ... davacının 09/04/2015-19/12/2017 tarihlerinde tutuklu kaldığı, toplam 985 gün çalışmaktan mahrum kaldığı, bu nedenle bu döneme ilişkin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca 16 yaşından büyükler için belirlenen net asgari ücret üzerinden hesaplama yapıldığı ve davacının tutuklu kaldığı sürelerdeki maddi kazanç kaybının net asgari ücret üzerinden 41.123,95 TL olduğu anlaşılmıştır.

Ancak Kahramanmaraş Cumhuriyet Başsavcılığı Ağır Ceza İlamat masası 11.01.2019 tarihli yazısında; davacının tutuklu kaldığı 09.04.2015-19.12.2017 arasındaki sürelerin 17.01.2018 tarihli müddetnameden mahsuba konu edildiğinin belirtildiği görülmüş ... bu sebeple makul maddi tazminata hükmedildiği, davacının maddi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 5.000,00-TL maddi tazminatın tutuklama tarihi olan 09/04/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı hazineden alınıp davacıya verilmesine; davacının maddi tazminat hususundaki fazlaya ilişkin isteminin reddine,

Davacının gözaltına alınmasından ve tutuklanmasından ötürü duyduğu acı ve üzüntünün derecesi, ekonomik ve sosyal durumu, paranın satın alma gücü, üzerine atılı suçun niteliği, manevi tazminatın zenginleştirme amacıyla kullanılmaması, hakseverlik ve denkserlik ilkesi göz önünde bulundurularak takdiren manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 6.000,00-TL manevi tazminatın tutuklama tarihi olan 09/04/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı hazineden alınıp davacıya verilmesine, davacının manevi tazminat hususundaki fazlaya ilişkin isteminin reddine, karar vermek gerekmiştir.

Her ne kadar davacı vekili tarafından müvekkilinin tutuklu kaldığı süre boyunca cezaevinde yapmış olduğu harcamaları ile ailesinin yol giderleri için maddi tazminat talebine eklenmesini talep etmiş ise de, ... bu istem de maddi tazminatın hesabında dikkate alınmamıştır.

29/05/1957 tarih ve 4-16 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında belirtildiği üzere; her ne kadar davacı vekili dava dilekçesi ile davacının, ceza dava dosyasına ilişkin avukat yardımından faydalandığını, vekalet ücreti verdiğini, AAÜT gereğince avukatlık masrafının da maddi tazminata dahil edilmesini talep etmiş ise de, kural olarak tazminat davasına esas dosyaya ilişkin beraat tarihinden önce ödenen vekalet ücretlerinin serbest meslek makbuzu ya da muadili bir belge ile ispat edilmesi gerektiği ancak dosya içerisinde buna ilişkin herhangi bir serbest meslek makbuzunun sunulmadığının görüldüğü bu nedenle bu hususta bir hesaplama yapılmamış ve maddi tazminat hesabında dikkate alınmamıştır." denilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Bölge Adliye Mahkemesince davaya konu tutuklama müzekkeresinin hiç infaz görmediği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmesi suretiyle düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

1. Tazminat talebinin dayanağı olan Kahramanmaraş 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 2018/169 Esas – 2018/751 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının nitelikli hırsızlık suçundan 09.04.2015 tarihinde tutuklanmasına karar verildiği, 19.12.2017 tarihinde ise tahliyesine karar verildiği, ancak tutuklama müzekkeresinin infaz görmediği, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, hükmün 05.12.2018 tarihinde kesinleştiği, tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'un 142 inci maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı anlaşılmıştır.

2. Elbistan E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü'nün 10.01.2019 tarihli ve Şırnak T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü'nün 22.01.2019 tarihli yazılarına göre davacının tutuklama müzekkeresi infaz görmediğinden 5271 sayılı Kanun'un 141 inci devamı maddelerinde düzenlenen koruma tedbirleri nedeniyle tazminat istemi koşullarının oluşmadığı anlaşılmakla, davanın reddine karar verilmesi hukuka uygun bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesinin, 09.01.2020 tarihli ve 2019/1849 Esas, 2020/51 Karar sayılı kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,