Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/9609 K.2023/3041

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 10.01.2019 tarihli dava dilekçesinde özetle; "müvekkilinin uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama suçundan 06.02.2017 tarihinde gözaltına alındığını, 07.02.2017 tarihinde tutuklandığını, 28.03.2018 tarihinde tahliye edildiğini, yapılan yargılama neticesinde beraat ettiğini belirterek; haksız tutuklama tedbiri nedeniyle 50.000 TL maddi, 100.000 TL manevi tazminatın gözaltına alındığı tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini" talep etmiştir.

2. Davalı vekili 25.03.2019 tarihli cevap dilekçesinde özetle; "davanın süresinde açılmadığını, tazminat talebinin yasal dayanaktan yoksun olduğunu, davanın reddi gerektiğini" beyan etmiştir.

3. Van 6. Ağır Ceza Mahkemesinin, 18.01.2019 tarihli ve 2019/46 Esas 2019/25 Karar sayılı kararı ile yetkisizlik kararı verilmiştir.

4. ... Ağır Ceza Mahkemesinin, 25.04.2019 tarihli ve 2019/58 Esas 2019/142 Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

5. Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 23.06.2020 tarihli ve 2019/2148 Esas 2020/868 Karar sayılı kararı ile düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

6. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 01.12.2021 tarihli, CMK'nın 141/1-e maddesindeki “kanuna uygun olarak yakalandıktan veya tutuklandıktan sonra haklarında kovuşturmaya yer olmadığına veya beraatlerine karar verilen” kişilerin tazminat isteyebilecekleri hususu dikkate alınarak, davacı lehine uğranıldığı iddia edilen zarara ilişkin makul bir tazminata hükmedilmesi gerektiğinin gözetilmesi nedeniyle hükmün bozulması görüşünü içerir tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; davanın reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğuna ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince; davacı vekili tarafından Maliye Hazinesi aleyhine koruma tedbiri nedeniyle maddi tazminat davası açılmış ise de, davacı hakkında suç tarihi olan 06/02/2016 tarihinde Gürpınar İlçe Emniyet Amirliği ekipleri tarafından yapılan uygulama esnasında ... plakalı Van ilinden ...

İlçesine giden minibüste davacı (sanık) ...'de suça konu uyuşturucu maddelerin ele geçirildiği, ele geçen uyuşturucu maddelerin kriminal uzmanlık raporuna göre metamfetamin aktif etken maddesinin içerdiği ve içerdiği metamfetamin miktarının %78 oranında olmak üzere 1,794 gram olduğunun tespit edildiği,

davacı (sanık) ...'in alınan aşamalardaki savunmalarında özetle hiç tanımadığı Ahmet isimli bir şahsın yanına gelerek nereye gittiğini ve kız arkadaşına hediye göndereceğini söylemesi üzerine kendisinin hediyeyi götürmeyi kabul ettiği ve yolda yapılan arama neticesinde kolluk görevlileri tarafından suça konu uyuşturucu maddeleri ele geçirildiği, davacı (sanığın) savunmalarının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, kolluk görevlileri tarafından yapılan işlemin hakim tarafından verilen önleme araması kararına istinaden yapıldığı,

bu yönüyle davacının (sanığın) gözaltına alınıp tutuklanması işlemlerinde herhangi bir usul veya aykırılık bulunmadığı, yapılan yargılama neticesinde Van 1. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından adli arama kararı bulunmadığı gerekçesiyle davacı (sanık) hakkında beraat kararı verilmiş olmasının mahkememizi bağlamadığı sonuç ve kanaatine varıldığından davacı vekili tarafından açılan koruma tedbiri nedeniyle tazminat davasının yasal koşulları oluşmadığından CMK'nın 142/1 maddesi uyarınca davanın reddine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Bölge Adliye Mahkemesince. CMK'nın 141/1-i bendi yönünden ancak arama kararının infazının ölçüsüz olması halinde tazminata hükmedilebileceği, kararın verilmesindeki hukuka aykırılıkların tazminatı gerektirmeyeceği, somut olayda, davacının (sanığın) elinde olan torba içinde, önleme arama kararına istinaden yapılan arama neticesinde suça konu uyuşturucu maddelerinin bulunması karşısında, aramanın ölçüsüz olmadığı anlaşıldığından,

davanın reddine yönelik verilen hükmün, gerekçesi itibariyle hatalı, sonucu itibariyle doğru olduğundan, yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre sair istinaf itirazlarının reddine, ancak;

davanın tümüyle reddine karar verilmesi karşısında, davalı Maliye Hazinesi lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde belirlenen maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğinin gözetilmemesinin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle hüküm fıkrasındaki vekalet ücretine ilişkin "5.450,00 TL" ibaresi hükümden çıkartılarak yerine "1.056,00 TL" ibaresi yazılmak suretiyle hükmün düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin dayanağı olan Van 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/526 Esas 2018/415 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama suçundan 06.02.2017-28.03.2018 tarihleri arasında 1 yıl 1 ay 22 gün gözaltı/tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 12.11.2018 tarihinde kesinleştiği, gözaltı/tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

Davacı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden; Davacı vekili; müvekkilinin haksız gözaltına alınması ve tutuklanması nedeniyle 50.000 TL maddi, 100.000 TL manevi tazminatın davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davacının söz konusu yargılamaya konu dosyada 1 yıl 1 ay 22 gün gözaltı/tutuklu kaldığı, yapılan yargılama neticesinde atılı suçtan beraatine karar verildiği, beraat hükmün kesinleştiği ve davanın da süresinde açıldığı gözetilerek davacı hakkında 5271 sayılı Kanunun 141 inci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendindeki tazminat isteme koşullarının gerçekleştiği anlaşıldığından, ilk derece mahkemesince verilen davanın reddine ilişkin karara yönelik yapılan istinaf başvurusunun vekalet ücretiyönünden düzeltilmek suretiyle esastan reddine karar verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 23.06.2020 tarihli ve 2019/2148 Esas 2020/868 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,