Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/9799 K.2023/5544

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 13.07.2018 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan 05.04.2016-15.12.2016 tarihleri arasında gözaltında ve tutuklu kalan davacı hakkında yapılan yargılama sonunda beraat kararı verildiğinden bahisle davacının maddi ve manevi zararlarının tazmini için 50.000,00 TL maddi, 100.000,00 TL manevi tazminatın 05.04.2016 tarihinden işleyecek faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 14.08.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın yasal süre içerisinde açılıp açılmadığının mahkemece re’sen incelenmesi gerektiğini, istenilen manevi tazminatın yüksek olduğunu ayrıca davacının kendi kusurlu ve ihmali hareketleri sonucu tutuklanmasına sebebiyet verdiğini, aynı konu ve haksız tutuklama nedenine dayalı olarak davacı hakkında birden fazla dava açılıp açılmadığının tespitinin gerektiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

3. ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 23.01.2019 tarihli ve 2018/221 Esas, 2019/8 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 05.02.2020 tarihli ve 2019/977 Esas, 2020/358 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davalı ve davacı vekillerinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

5.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 08.12.2021 tarih, 2020/32165 sayılı tebliğnamesi ile hükmedilen manevi tazminatın düşük olduğundan bahisle hükmün bozulmasına karar verilmesi talep edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; davacının cep telefonuna el konulması ve geç iade edilmesi nedeniyle garanti süresinin geçtiğinden bahisle telefon bedelinin de ödenmesi gerektiğine ve hükmedilen manevi tazminatın yetersiz olduğuna ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Mahkeme gerekçesinde "...Bu kapsamda mahkememizce davacının sosyal ve ekonomik durumu, ilgili suçun niteliği, gözaltına alınmasına ve tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, ilgili tarihteki paranın satın alma gücü ve benzeri hususlar da gözetilmek suretiyle, zenginleşme sonucu doğurmayacak şekilde takdiren 16.000,00 TL manevi tazminata;

gözaltı ve tutuklama tarihlerinde geçerli net asgari ücret üzerinden temin edilen bilirkişi raporu itibariyle günlüğü 43,37 TL üzerinden 254 gün gözaltı ve tutukluluk süresi gözetilerek hesaplanan 11.015,98-TL maddi tazminata ve gözaltına alınma tarihi olan 05.04.2016 tarihinden itibaren belirtilen kalemlere yasal faiz işletilmesine hükmedilmesinin hakkaniyete uygun olacağı kanaatine varılmakla, davacının tazminat talepleri hakkında hüküm fıkrasında belirtildiği şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.Davacı vekilinin cezaevi harcamalarına,

davacının ailesinin ziyaret sebebi ile yaptığı yol-uçak harcamalarına ilişkin maddi tazminat istemi de yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre maddi tazminat talebinde gözönüne alınmayacağından bu yöndeki talepleri reddedilmiştir.(Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 12/10/2018 tarih 2018/4668 E. Ve 2018/9953 K sayılı ilamı)Davacının kullandığı telefona garanti süresi içinde el konulduğundan garanti süresi geçen telefonun fatura bedeline ilişkin maddi tazminat isteminin gerçek zarar olmaması hasebiyle CMK'nun 141 maddesi kapsamında değerlendirilemeyeceği kanaatine varılmıştır." denilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından maddi tazminat miktarı 10.899,16 TL, manevi tazminat miktarı 15.000,00 TL ve vekalet ücreti ise; 3.107,88 TL şeklinde değiştirilmek suretiyle istinaf talebinin düzeltilerek esastan reddine yönelik karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat davasının dayanağını oluşturan Antalya 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2016/236-2018/129 sayılı ceza dava dosyası kapsamında davacının silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan 05.04.2016-15.12.2016 tarihleri arasında 254 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonucunda davacının beraatine hükmedildiği, hükmün 31.03.2018 tarihinde kesinleştiği, gözaltına alınma ve tutuklama tarihi itibariyle davanın 5271 sayılı Kanunun 142 nci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı, kanunda öngörülen yasal koşulların gerçekleştiği anlaşılmıştır.

1.Davacı vekilinin, dava dilekçesiyle davacının cep telefonuna el konulması nedeniyle uğradığını iddia ettiği zararın dava konusu edilmediği halde yargılama sırasında sunduğu dilekçesiyle davaya dahil edilmeye çalışıldığı; ancak bu konuda açılmış bir dava bulunmadığı anlaşıldığından söz konusu talebin reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

2.Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, gözaltına alınmasına ve tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması, hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 05.02.2020 tarihli ve 2019/977 Esas, 2020/358 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,