Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/9883 K.2023/1067

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, davalı vekilinin, davacı vekilinin temyiz dilekçesinin 29.06.2020 tarihinde tebliği üzerine 06.07.2020 tarihinde verdiği dilekçesinde hükme ilişkin temyiz sebeplerini bildirerek katılma yoluyla temyiz isteminde bulunduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, aynı Kanun’un 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin süresinde olduğu,

294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 25.12.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; albay olarak görev yapmakta olan davacının FETÖ terör örgütüne üyelik suçlamasıyla 17.12.2016-29.12.2017 tarihleri arasında tutuklu kaldığını, yapılan yargılama sonucunda beraatine karar verildiğinden bahisle OYAK üyeliğinin erken sonlandırılması nedeniyle oluşan nema kaybı, taşınmak zorunda kalması nedeniyle yaptığı kira nakliye vs. bedelleri, alamadığı maaş zamları ve farkları ile makam tazminatı, ceza davasında ödediği avukatlık ücreti, çocuklarının okul değiştirmeleri sebebiyle ödediği bedeller,

cezaevinde yapılan harcamalar ve yakınlarının kendisini ziyaret sebebiyle yaptıkları masrafların giderilmesine yönelik olarak 149.200,00 TL maddi, manevi kayıplarının giderilmesi amacıyla 1.000.000,00 TL manevi tazminatın gözaltına alınma tarihinden işleyecek faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.

2. ... Anadolu 14. Ağır Ceza Mahkemesinin, 04.09.2019 tarihli ve 2019/111 Esas, 2019/275 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

3. ... Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin, 10.03.2020 tarihli ve 2019/4551 Esas, 2020/783 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

4.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 08.12.2021 tarih, 2020/66332 sayılı tebliğnamesi ile kararın onanması talep edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

1.Davacı vekilinin temyiz istemi, davacının oğlunun yurduna ödediği ücret, OYAK kesintilerinin eksik olması sebebiyle uğradığı kayıp, lojmandan çıkmak zorunda kalması nedeniyle ödediği kira bedeli, maaşının faizi ve zam ücretlerinden doğan kayıp, alamadığı makam tazminatı ve ceza davasında ödediği avukatlık ücreti gibi kalemlerin maddi tazminat kapsamında değerlendirilerek maddi tazminata hükmedilmesi gerektiğine ve davacının yaşadığı üzüntü ve çektiği sıkıntılar nedeniyle 1.000.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesi gerektiğine ilişkindir.

2.Davalı vekilinin temyiz istemi, tutuklama işlemi haksız olmadığından davanın reddine karar verilmesi gerektiğine, manevi tazminat miktarının yüksek olduğuna ve vekalet ücret kararının hukuka aykırı olduğuna ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Tazminat davasının dayanağını oluşturan ... 25. Ağır Ceza Mahkemesinin 2018/52-2018/222 sayılı ceza dava dosyası kapsamında davacının silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan 17.12.2016-29.12.2017 tarihleri arasında 377 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonucunda davacının beraatine hükmedildiği, hükmün 27.09.2018 tarihinde kesinleştiği, davanın

süresinde olduğu ve tazminat koşullarının oluştuğu belirlenerek, davacının OYAK yardımından faydalanamaması nedeniyle uğradığı zararı, meslekten ihraç nedeniyle lojmandan çıkarılması sebebiyle fazla kira ödeyerek oluşan zararı, maaşını alamadığı mahrum olduğu zararı, ihraç edilmesi nedeniyle rütbe ve kıdem alamamasından dolayı oluşan zararı munzam zarar kapsamında hukuk mahkemelerinden talep edilmesi gerektiğinden, avukatlık ücretine ilişkin istemi, yapılan masraflara (ailesinin ziyaret masrafları, cezaevi harcamaları, okul masrafları, ev taşıma masrafları vs.) ilişkin istemi,

haksız tutuklama nedeniyle talep edilebilecek maddi tazminat kapsamında olmadığından reddine, 4.235,00 TL maddi tazminat ile davacının ekonomik ve sosyal durumu, tutuklu kaldığı süre toplumdaki konumu itibariyle hakkaniyet ilkesi gereğince uğramış olduğu manevi zarar karşılığı, elem ve ızdırabı tatmin etmek amacıyla 40.000,00 TL manevi tazminatın 17.12.2016 tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Davacının, oğlunun yurduna ödediği miktarın koruma tedbirleri nedeniyle tazminat kapsamında değerlendirilemeyeceğinden maddi tazminat talebinin reddiyle, davacı hakkında hükmedilen vekalet ücretinin 5.450,00 TL şeklinde düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat davasının dayanağını oluşturan ... 25. Ağır Ceza Mahkemesinin 2018/52-2018/222 sayılı ceza dava dosyası kapsamında davacının silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan 17.12.2016-29.12.2017 tarihleri arasında 377 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonucunda davacının beraatine hükmedildiği, hükmün 27.09.2018 tarihinde kesinleştiği, gözaltına alınma ve tutuklama tarihi itibariyle davanın 5271 sayılı Kanunun 142 inci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı ve kanunda öngörülen yasal koşulların gerçekleştiği anlaşılmıştır.

A. Davacının temyiz talebine yönelik

1.Maddi tazminat talebine yönelik Dairemizin yerleşik uygulamalarına göre, davacının oğlunun yurduna ödediği ücret, OYAK kesintilerinin eksik olması sebebiyle uğradığı kayıp, lojmandan çıkmak zorunda kalması nedeniyle ödediği kira bedeli, maaşının faizi ve zam ücretlerinden doğan kayıp, alamadığı makam tazminatı ile cezaevinde yaptığı harcamaların koruma tedbirleri nedeniyle talep edilebilecek tazminat kapsamında değerlendirilemeyeceğinden bu kalemlerin maddi tazminat kapsamına dahil edilmemesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulunun 29.05.1957 tarihli, 1957/4 Esas, 1957/16Karar sayılı içtihadı birleştirme kararında da açıklandığı üzere; vekalet ücreti yargılama giderlerindendir. Buna göre karşı tarafa yüklenmesi gereken vekalet ücretinin bağımsız bir varlığı olamayacağından ayrı bir dava konusu da yapılamayacaktır. Davacının, kendi vekili ile yaptığı ve sadece tarafları bağlayan ücret sözleşmesi niteliğindeki vekalet akdi uyarınca ödenmesi kararlaştırılan bedelin koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında zarar kapsamında değerlendirilmeyeceği gözetilmelidir.

Anılan ve yerleşik Yargıtay uygulamaları nazara alındığında, tazminat talebinin dayanağını oluşturan ceza dava dosyasında beraat etmiş olması nedeniyle davacı lehine maktu vekalet ücretine hükmolunması gerektiği, maktu vekalet ücretini aşan ve serbest meslek makbuzu ile ispatlanan kısmın ise davacı ile avukatı arasındaki hukuki ilişkiye dayandığı, bu nedenle koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında zarar kapsamına dahil edilemeyeceği anlaşıldığından davacı vekilinin ceza davasında dolayısıyla davacının ödemek zorunda kaldığı vekalet ücretinin de maddi zarar hesabında göz önünde bulundurulması gerektiğine yönelik temyiz sebebi yerinde görülmemiştir.

2.Manevi tazminat talebine yönelik Davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir manevi tazminat tayin edildiği anlaşılmakla mahkemenin takdirinde isabetsizlik görülmemiştir.

B. Davalının temyiz talebine yönelik

1.Manevi tazminata yönelik Tutuklandığı suçtan beraat ettiği anlaşılan davacıya uygulanan gözaltı ve tutuklamaya yönelik koruma tedbirlerinin haksız olduğu dolayısıyla hakkında tazminat isteme koşullarının gerçekleştiği ve hükmedilen manevi tazminat miktarının hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin edildiği anlaşıldığından davalı vekilinin temyiz sebepleri yerinde görülmemiştir.

2.Vekalet ücretine yönelik

15.08.2017 tarihli 694 sayılı KHK ile değişik, 01.02.2018 tarihli 7078 sayılı Kanunun 139 uncu maddesi ile aynen kabul edilen düzenleme ile 5271 sayılı Kanunun 142 nci maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca, tazminat davaları nedeniyle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan nisbî avukatlık ücreti ödeneceği, ancak, ödenecek miktarın tarifede sulh ceza hâkimliklerinde takip edilen işler için belirlenen maktu ücretten az,

ağır ceza mahkemelerinde takip edilen davalar için belirlenen maktu ücretten fazla olamayacağı anlaşıldığından davacı lehine hükmedilen tazminat miktarına göre hesaplanan vekalet ücretinin sulh ceza hâkimliklerinde takip edilen işler için belirlenen maktu ücret ile ağır ceza mahkemelerinde takip edilen davalar için belirlenen maktu ücret arasındaki bir miktar olan 4.750,00 TL olarak belirlenmesi gerekirken, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin ağır ceza mahkemelerinde takip edilen davalar için belirlenen maktu vekalet ücreti olan 5.450,00 TL'ye hükmedilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünün (B.2) paragrafında açıklanan nedenle davalı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden ... Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin, 10.03.2020 tarihli ve 2019/4551 Esas, 2020/783 Karar sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun’un 303 üncü maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi gereği hüküm fıkrasındaki davacı lehine hükmedilen vekalet ücretinin "4.750,00 TL" şeklinde değiştirilmesi suretiyle, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ... Anadolu 14. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,