Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2022/10073 K.2023/5553

Davalı vekilinin temyiz istemi yönünden; Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen hükmün, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 24.11.2016 tarihli ve 6763 sayılı Kanun’un 42 nci maddesi ile değişik 362 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca kesin olduğu belirlenmiştir.

Davacı vekilinin temyiz istemi yönünden; İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen hükmün; 6100 sayılı Kanun’un 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği hükmün temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı ... vekili 13.01.2017 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; insan ticareti suçundan 20.11.2012-09.05.2013 tarihleri arasında gözaltında ve tutuklu kalan davacı hakkında yapılan yargılama sonunda beraat kararı verildiğinden bahisle davacının maddi ve manevi zararlarının tazmini için 25.000,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden işleyecek faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.

2.Davacılar vekili 17.03.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle;insan ticareti suçundan 20.11.2012-09.05.2013 tarihleri arasında gözaltında ve tutuklu kalan davacılar hakkında yapılan yargılama sonunda beraat kararı verildiğinden bahisle davacıların maddi ve manevi zararlarının tazmini için 5.800,00'şer TL maddi, 30.000,00'er TL manevi tazminatın 20.11.2012 tarihinden işleyecek faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.

3.Davalı vekili 18.04.2017 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın yasal süre içerisinde açılmadığını, davacı ... için mükerrer dava bulunduğunu, istenilen tazminatın yüksek olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

4. Sakarya 3. Ağır Ceza Mahkemesinin, 17.10.2017 tarihli ve 2017/30 Esas, 2017/327 Karar sayılı kararı ile her iki davanın birleştirilerek yapılan yargılaması sonunda davaların kısmen kabulüne karar verilmiştir.

5. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin, 10.04.2018 tarihli ve 2018/116 Esas, 2018/1182 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davalı ve davacılar vekillerinin istinaf başvurularının 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

6.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 02.08.2021 tarih, 2018/56829 sayılı tebliğnamesi ile davalının temyiz isteminin miktar bakımından kesinlik sınırı altında kaldığından bahisle reddine, davacılar vekilinin temyiz istemi bakımından ise; istinaf mahkemesince duruşma açılmadan tazminat miktarının eksiltildiğinden bahisle hükmün bozulmasına karar verilmesi talep edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

1. Davacılar vekilinin temyiz istemi; davacılar hakkında hükmedilen manevi tazminat miktarlarının yetersiz olduğuna ve yine vekalet ücretinin yanlış olduğuna ilişkindir.

2. Davalı vekilinin temyiz istemi; davanın süresinde açılmadığında, tazminat koşullarının oluşmadığına ve davalı lehine de vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğine ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Mahkeme gerekçesinde "... Davacıların 20/11/2012-09/05/2013 tarihleri arasında 171 gün gözaltı ve tutuklu kaldıkları tespit edilen maddi kayıplarının 4.440,03 TL olduğu anlaşılmakla.

Davacıların maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 4.440,03 TL maddi tazminatın 20/11/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı hazineden alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş.Davacıların tutuklama nedeniyle yaşadığı elem ve üzüntüsünün telafisi, ekonomik ve sosyal durumu, tutuklulukta ve gözaltında geçen süre, atılı suçun niteliği,

tazminatın zenginleşmeye sebebiyet vermemesi ilkesi göz önüne alınarak davacıların manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 5.000 TL manevi tazminatın 20/11/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı hazineden alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." denilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından davacı ... hakkında hükmedilen tazminat miktarları tutukluluk süresinin mahsup edilmesi nedeniyle 761,25 TL maddi, 1.500,00 TL manevi tazminat, yine aynı davacı yönünden vekalet ücretinin ise; 770,00 TL şeklinde değiştirilmesi suretiyle istinaf talebinin düzeltilerek esastan reddine yönelik karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

A.Tebliğname yönünden;

Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davaları her ne kadar 5271 sayılı Ceza Muhakemeleri Kanununda düzenlenmiş ise de özel hukuk yanı ağır basan bir dava olması nedeniyle bu Kanunda düzenlenme bulunmayan hallerde tazminat hukukunun genel prensipleri çerçevesinde 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun uygulanması gerekmektedir.

Ceza Muhakemeleri Kanununun 280/1. maddesinde düzenlenen duruşma açılmadan düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilebilecek haller bir suç kovuşturması sonucu verilen hükümler için geçerli olup doğrudan tazminat davalarında uygulanması mümkün değildir.

Bu nedenle Hukuk Muhakemeleri Kanununun istinafa ilişkin hükümlerinin kıyas yolu ile uygulanması gerekmekte olup, aynı Kanunun 353. maddesi gereğince tazminat miktarlarının azaltılması veya artırılmasının duruşma açılmaksızın düzeltilerek esastan reddine karar verilmesinde bir engel bulunmadığından tazminat miktarının eksiltilmesinin duruşma açılarak yapılması gerektiğine ilişkin tebliğnamedeki bozma öneren görüşe iştirak edilmemiştir.

B. Davalı vekilinin temyiz istemi yönünden

Davalı vekilinin temyizinin katılma yolu ile yapılmadığı dikkate alınarak İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen hükmün; karar tarihi itibarıyla temyiz kesinlik sınırının 47.530,00 TL olması,

İlk Derece Mahkemesi tarafından davacılar hakkında ayrı ayrı hükmedilen 4.440,03 TL maddi, 5.000,00 TL manevi tazminatın, Bölge Adliye Mahkemesince davacı ... yönünden 761,25 TL maddi, 1.500,00 TL manevi tazminat şeklinde düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi nedeniyle davacı ... bakımından toplam 2.261,25 TL, davacı ... bakımından ise 9.440,03 TL tazminat miktarlarının 6100 sayılı Kanun’un, 24.11.2016 tarihli ve 6763 sayılı Kanun’un 42 nci maddesi ile değişik 362 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca davalı açısından kesin olduğu anlaşıldığından,

temyiz isteminin reddine karar verilmesi gerektiği belirlenmiştir.

C. Davacı vekilinin davacı ... hakkında verilen hükme ilişkin temyiz istemi yönünden;

Karar tarihi itibarıyla temyiz kesinlik sınırının 47.530,00 TL olduğu; insan ticareti suçundan 20.11.2012-09.05.2013 tarihleri arasında 170 gün gözaltında ve tutuklu kalan davacının 5.800,00 TL maddi ve 30.000,00 TL manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesince 4.440,03 TL maddi, 5.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince yapılan istinaf incelemesi sonucunda maddi tazminatın 761,25 TL, manevi tazminatın 1.500,00 TL şeklinde değiştirilmesi suretiyle düzeltilerek esasta ret kararı verilmesi nedeniyle reddedilen toplam 33.538,75 TL' nin davacı açısından kesin olduğu görülmüştür.

D.Davacı vekilinin davacı ... hakkında verilen hükme ilişkin temyiz istemi yönünden; 1.Davacı hakkında açılan 17.03.2017 tarihli davaya ilişkin olarak; Davacı hakkında insan ticareti suçundan 20.11.2012-09.05.2013 tarihleri arasında 170 gün gözaltı ve tutukluluğu sebebiyle 13.01.2017 tarihinde 25.000,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi tazminata yönelik dava açıldıktan sonra aynı davacı hakkında 17.03.2017 tarihinde aynı koruma tedbirine yönelik 5.800,00 TL maddi, 30.000,00 TL manevi tazminat talepli açılan mükerrer davanın reddine karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi hukuka aykırı bulunmuştur.

2.Davacı hakkında açılan 13.01.2017 tarihli davaya ilişkin olarak ise; a.Tazminat davasının dayanağını oluşturan Sakarya 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2013/66-2016/382 sayılı ceza dava dosyası kapsamında davacının insan ticareti suçundan 20.11.2012-09.05.2013 tarihleri arasında 170 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonucunda davacının beraatine hükmedildiği, hükmün 14.10.2016 tarihinde kesinleştiği, gözaltına alınma ve tutuklama tarihi itibariyle davanın 5271 sayılı Kanunun 142 inci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı, kanunda öngörülen yasal koşulların gerçekleştiği anlaşılmıştır.

b.Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, gözaltına alınmasına ve tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması, hukuka aykırı bulunmuştur.

c.15.08.2017 tarihli 694 sayılı KHK ile değişik, 01.02.2018 tarihli 7078 sayılı Kanunun 139 uncu maddesi ile aynen kabul edilen düzenleme ile 5271 sayılı Kanunun 142 inci maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca, tazminat davaları nedeniyle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan nisbî avukatlık ücreti ödeneceği, ancak, ödenecek miktarın tarifede sulh ceza hâkimliklerinde takip edilen işler için belirlenen maktu ücretten az, ağır ceza mahkemelerinde takip edilen davalar için belirlenen maktu ücretten fazla olamayacağı hususu dikkate alındığında,

davacı ... lehine nispi vekalet ücreti yerine bu miktarın üzerinde kalacak şekilde Ağır ceza mahkemelerinde takip edilen davalar için belirlenen maktu vekalet ücretine hükmedilmesi temyiz edenin sıfatına göre bozma nedeni yapılmamış, İstinaf Mahkemesince yalnız davacı ... açısından vekalet ücretinin düşürülmesine karar verilmesi ve izah edilen nedenle davacı ... vekilinin vekalet ücretine yönelik temyiz istemi yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

A. Davalı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden

Gerekçe bölümünde (B) bendinde açıklanan nedenle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin, 10.04.2018 tarihli ve 2018/116 Esas, 2018/1182 Karar sayılı kararına yönelik davalı vekilinin temyiz isteminin, 5271 sayılı Kanun’un 298 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle REDDİNE,

B. Davacı vekilinin davacı ... hakkında verilen hükme ilişkin temyiz istemi yönünden; Gerekçe bölümünde (C) bendinde açıklanan nedenle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin, 10.04.2018 tarihli ve 2018/116 Esas, 2018/1182 Karar sayılı kararına yönelik davacı vekilinin temyiz isteminin, 5271 sayılı Kanun’un 298 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle REDDİNE,

C.Davacı vekilinin davacı ... hakkında verilen hükme ilişkin temyiz istemi yönünden; Gerekçe bölümünde (D-1 ve D-2-b) bentlerinde açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin, 10.04.2018 tarihli ve 2018/116 Esas, 2018/1182 Karar sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,