Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2022/224 K.2022/1380

2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’na aykırı davranmak suçundan şüpheliler ..., ... ve ... haklarında yapılan soruşturma evresi sonunda İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 25/11/2020 tarihli ve 2020/72493 soruşturma, 2020/88606 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii İstanbul 11. Sulh Ceza Hâkimliğinin 19/01/2021 tarihli ve 2021/196 değişik iş sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.

5271 sayılı Kanun’un 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği,

buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanunun 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında;

Kültür ve Turizm Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığınca İstanbul İli, Beyoğlu İlçesi, Çatmamescit Mahallesi kentsel sit alanında kalan tescilli 907 ada 11 parseldeki uygulamalara ilişkin olarak yürütülen soruşturma sonucunda düzenlenen 18/11/2019 tarihli ve 52/3 sayılı soruşturma raporuna göre, İstanbul II Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 10/03/2017 tarihli ve 5284 sayılı kararı ile uygun bulunan restorasyon tadilat projesine aykırı surette uygulamalar yapıldığı hususunun Kurul uzman personeli tarafından hazırlanan 29/11/2017 tarihli rapor ile tespit edildiği,

söz konusu parselde gerçekleştirilen onaylı restorasyon tadilat projesine aykırı uygulamaların İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Koruma Uygulama ve Denetim Müdürlüğünün İstanbul II numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'na gönderdiği 21/12/2017 tarihli ve 258870 sayılı yazı ve eki teknik raporda da belirtildiği,

ayrıca konuya ilişkin olarak Kurul üyeleri tarafından 23/02/2018 tarihinde yerinde yapılan incelemede de, bahse konu parselde yer alan hamam yapısının etrafında yer alan ve Kurulun 10/03/2017 tarihli ve 5284 sayılı kararı ile uygun bulunan restorasyon tadilat projesine göre tadilatı gereken ruhsatlı ancak tescilsiz yapıların projeye aykırı bir şekilde tamamen yıkıldığının tespit edildiği, dolayısıyla onaylı projeye aykırı bir şekilde bir kısım tescilsiz yapının, tescilli yapının orjinal bir bölümü ile birlikte ortadan kaldırıldığından bahisle müştekinin vekili aracılığıyla şikayette bulunulması üzerine,

projeye aykırı uygulamaların 04/05/2018 tarihli ve 6344 sayılı karar ile onaylanan restorasyon tadilat projesine göre tamamlandığının tespit edildiği, bu nedenle atılı suçun yasal unsurlarının gerçekleşmediğinden bahisle şüpheliler haklarında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de,

Olay yerinde konusunda uzman arkeolog, mimar, sanat tarihçi ve inşaat mühendislerinden oluşan bilirkişi heyeti marifetiyle keşif icra edilerek, taşınmaz içerisinde yapılan inşai uygulamaların bizatihi korunması gerekli kültür varlığı olarak tescilli bulunan taşınmazın mimari yapı öğelerine ve özgün dokusuna zarar verip vermediği araştırılarak tespit edilmesi, böylece suçun unsurları bütünüyle ortaya konulduktan sonra ulaşılacak kanaate göre şüphelilerin hukuki durumlarının takdir ve tayini gerekirken, eksik soruşturmaya dayalı kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği,

ortada 5271 sayılı Kanun’a uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumlarda, anılan Kanun’un 160 ve diğer maddeleri uyarınca soruşturma yapılmasını sağlamak üzere soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmediğinden bahisle, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığının 09/11/2021 gün ve 94660652-105-34-10125-2021-Kyb sayılı kanun yararına bozma talebine atfen,

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 24/12/2021 gün ve 2022/224 sayılı ihbarnamesi ile daireye ihbar ve dava evrakı tevdii kılınmakla;