Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2022/2471 K.2023/1272

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 03.12.2019 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçu isnadıyla 18.07.2016 tarihinde gözaltına alındığını, 21.07.2016 tarihinde tutuklandığını, 23.01.2018 tarihinde adli kontrol şartı ile tahliye edildiği, ... 18. Ağır Ceza Mahkemesinde yargılandığını 16.10.2019 tarih 2017/385 esas, 2019/341 karar sayılı ilamıyla beraatına karar verildiğini, haksız yere uygulanan gözaltı ve tutuklama işlemleri nedeniyle maaş kaybı olan 520.163,00.TL maddi tazminatın ve 1.000.000,00 TL manevi yönden uğradığı zararın gözaltına alınma tarihi olan 18.07.2016 tarihinden itibaren yürütülecek yasal faizi ile birlikte ödenmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 05.03.2019 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın usul ve yasaya aykırı olarak açıldığını, yasal dayanaktan yoksun olduğunu, davacının istemde bulunduğu tazminat miktarının çok fahiş olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3. ... 8. Ağır Ceza Mahkemesinin, 04.02.2020 tarihli ve 2019/590 Esas, 2020/52 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4.... Bölge Adliye Mahkemesi 26. Ceza Dairesinin, 05.01.2021 tarihli ve 2020/3891 Esas, 2021/7 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekili ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ve 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

5. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 08.05.2022 tarihli, davacı vekilinin temyiz talebinin esastan reddi ile hükmün onanması görüşünü içerir Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; 1.Maddi tazminat hesabının davacının ihraç edilmeden önceki en son maaşı üzerinden yapılması gerektiğine,

2.Hükmedilen manevi tazminat miktarının az olduğuna, ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Davacı hakkında silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan soruşturma yürütüldüğü, soruşturma kapsamında 18.07.2016 tarihinde gözetim altına alındığı, 21.07.2016 tarihinde tutuklandığı, 23.01.2018 tarihinde adli kontrol hükümleri uygulanarak tahliye edildiğini, ... 18. Ağır Ceza Mahkemesinin 16.10.2019 tarih 2017/385 esas, 2019/341 karar sayılı ilamıyla beraatına karar verildiği, bu kararın istinaf edilmeksizin 24.10.2019 tarihinde kesinleştiği, davacının 18.07.2016 - 21.07.2016 tarihleri arasında gözetim altında, 21.07.2016 - 23.01.2018 tarihleri arasında tutuklulukta kalması nedeniyle 5271 sayılı CMK'nın 141 ve devamı maddeleri uyarınca maddi tazminata hükmedilmesi gerektiği tespit edilmiştir.

Davacının sosyal ve ekonomik durumu ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar davacının elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, maddi hak kaybının tespiti için bilirkişi tarafından yapılan hesaplama sonucunda bulunan 23.618,60 TL maddi tazminatın gözetim altına alındığı tarih olan 18.07.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı hazineden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Davacı vekilince maddi tazminat kapsamında davacının 24.08.2016 tarihinde hakimlik mesleğinden ihraç olması nedeniyle alamadığı maaşlara ilişkin ödenmesi gereken tutar maddi hak kaybı olarak talep edilmiş ise de davacının talebinin idari yargının konusunu oluşturması nazara alınarak maddi hak kaybı tespiti yapılırken asgari ücret üzerinden hesaplama yapılmıştır.

Manevi tazminatın tespitinde herhangi bir kriter mevcut olmamakla birlikte davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, gözaltına alınmasına ve tutuklu kalmasına neden olan olayın cereyan tarzı, gözaltında ve tutululukta kaldığı süre, davacının mesleği, tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar davacının elde edeceği parasal değer ile benzeri hususlar dikkate alınıp sebepsiz zenginleşme sonucunu doğurmayacak şekilde hak ve nesafet kurallarına uygun olduğu takdir edilen 185.000,00 TL manevi tazminatın faizin başlangıcı için talep edilen tarih gözetilerek gözaltına alınma tarihi olan 18.07.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı hazineden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince hükmedilen maddi tazminatın fazla belirlendiği gerekçesiyle 22.583,25 TL'ye indirilmesi, hükmedilen manevi tazminatın fazla belirlendiği gerekçesi ile 54.000,00 TL'ye indirilmesine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin esasını oluşturan ... 18. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/385 Esas, 2019/341 Karar sayılı ceza dava dosyasında davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 18.07.2016-23.01.2018 tarihleri arasında 554 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama üzerine 16.10.2019 tarihinde beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 24.10.2019 tarihinde kesinleştiği ve davanın 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı anlaşılmıştır.

1.Maddi Tazminat Hesabının Davacının İhraç Edilmeden Önceki En Son Maaşı Üzerinden Yapılması Gerektiğine Temyiz Sebebi Yönünden; Hâkimler ve Savcılar Kurulunun 24.08.2016 tarih, 2016/426 sayılı kararı ile meslekten çıkartılan davacının, 29.10.2016 tarihli 675 sayılı KHK'nın 10 uncu maddesi dikkate alınarak 15.09.2016 tarihine kadar ki maaşının ödendiği kabul edilerek, 15.09.2016 tarihinden tahliye edildiği 23.01.2018 tarihine kadar ki döneme ilişkin net asgari ücret üzerinden hesaplanan miktarın maddi tazminat olarak davacıya ödenmesine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

2.Hükmedilen Manevi Tazminat Miktarının Az Olduğuna İlişkin Temyiz Sebebi Yönünden; Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilen manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti yapıldığından hükmedilen manevi tazminat miktarında hukuka aykırılık görülmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle ... Bölge Adliye Mahkemesi 26. Ceza Dairesinin, 05.01.2021 tarihli ve 2020/3891 Esas, 2021/7 Karar sayılı kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ... 8. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 26. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,