Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2022/448 K.2025/4865

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

İlk Derece Mahkemesince davacının ceza evinde iken olağanüstü hal uygulamalarından kaynaklı hak mahrumiyetleri nedeniyle 5.000.000,00 TL manevi tazminat talebine ilişkin davanın idari yargı görev alanına girdiğinden bahisle görevsizlik kararı verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davacının istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca davacının temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacının temyiz istemi; olağanüstü hal uygulamalarından kaynaklanan tazminat taleplerinin adli yargı mahkemelerinin görev alanında olduğunu, ceza evinde iken avukat görüşmelerinin kamera önünde gerçekleştiğini ve bu nedenle adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini, bir ay yerine iki ayda bir açık görüş yapıldığını, haftalık görüşlerinin 2 haftada bir yapıldığını, birinci derece akraba dışındaki akrabaları ile ve arkadaşları ile görüştürülmediğini, telefon görüşmelerinin 15 günde bir yapıldığını, ceza evindeki sosyal haklarından mahrum kaldığını,

tutukluluk değerlendirmeleri dosya üzerinden yapıldığından avukatı ile görüşemediğinden savunma hakkının ihlal edildiğini, koğuş kapasitesi dışında fazla kişi olduğundan yaşam hakkının ihlal edildiğini, koğuşta yerde yatmak zorunda kaldığını, davanın kabulü gerektiğini, belirtmiştir.

III. DAVA KONUSU

İlk Derece Mahkemesince, davacının ceza evinde hükümlü iken olağanüstü hal uygulamalarından kaynaklı hak mahrumiyetleri bakımından tazminat talep ettiği somut olayda davacının talebinin 5271 sayılı CMK 141. maddesi kapsamında bulunmadığı, idarenin eylem ve işlemlerinden kaynaklandığı anlaşılmakla; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesine göre davacının İdare Mahkemelerinde dava açması gerektiği anlaşılmakla mahkememizin görevsizliğine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince reddedilen davada, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE VE KARAR

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, davacının sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak;

1.5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinin beşinci fıkrasındaki; ''Mahkeme, dosyayı inceledikten sonra yeterliliğini belirlediği dilekçe ve eki belgelerin bir örneğini Devlet Hazinesinin kendi yargı çevresindeki temsilcisine tebliğ ederek, varsa beyan ve itirazlarını onbeş gün içinde yazılı olarak bildirmesini ister.'', altıncı fıkrasındaki ''İstemin ve ispat belgelerinin değerlendirilmesinde ve tazminat hukukunun genel prensiplerine göre verilecek tazminat miktarının saptanmasında mahkeme gerekli gördüğü her türlü araştırmayı yapmaya veya hâkimlerinden birine yaptırmaya yetkilidir.'' ve yedinci fıkrasındaki;

''Mahkeme, kararını duruşmalı olarak verir. İstemde bulunan ile Hazine temsilcisi, açıklamalı çağrı kâğıdı tebliğine rağmen gelmezlerse, yokluklarında karar verilebilir.'' şeklindeki düzenlemelere muhalefet edilerek, kararın duruşmalı olarak verilmesi gerektiği gözetilmeden, Cumhuriyet savcısından yazılı mütalaa alınarak tensiben yazılı şekilde karar verilmesi,

2. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunununda koruma tedbirleri nedeniyle tazminat başlığı altında 141 ila 144. maddeleri arasında düzenleme yapıldığı, tazminat istemine ilişkin CMK'nın 141. maddesinde suç soruşturması ve kovuşturması sırasında gerçekleşen koruma tedbirlerindeki hukuka aykırılıklar yönünden bu kanun hükümlerine göre tazminat istenebileceği belirtilerek tazminat istenebilecek hallerin tahdidi şekilde sıralandığı dikkate alınarak somut olay değerlendirildiğinde; davacının ceza evinde hükümlü iken olağanüstü hal uygulamalarından kaynaklı hak mahrumiyetleri bakımından tazminat isteminin infaza ilişkin olduğu,

5271 sayılı Kanun'un 141. ve devamı maddelerinde tahdidi olarak sayılmış bulunan koruma tedbirlerinden olmadığı anlaşılmakla tazminat isteme koşullarının oluşmadığından bahisle davanın reddine karar verilmesi gerekirken mahkemenin görevsizliğine karar verilmesi,