Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2022/5227 K.2026/992

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın davacı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

İlk Derece Mahkemesince davacının, 5271 sayılı Kanun 141/1-a,b,d,i ve k maddelerinin ihlal edildiğinden ve haksız yargılama nedeniyle 100.000,00 TL maddi tazminat ve 100.000,00 TL manevi tazminatın ihlal tarihinden işleyecek yasal faizi ile ödenmesi talebine ilişkin davanın reddine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca davacı vekilinin temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz sebepleri; tazminat koşulları gerçekleştiği halde davanın reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğuna ilişkindir.

III. DAVANIN KONUSU

İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan İstanbul 24. Ağır Ceza Mahkemesinin 2018/7150 Esas, 2020/282 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 18.12.2017 tarihinde tutuklandığı, 20.02.2019 tarihinde tahliye edildiği, yapılan yargılama sonunda sanık hakkında 3 yıl 9 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, verilen kararın henüz kesinleşmediği, tutuklama tarihi itibariyle 5271 sayılı kanuna tabi olduğu,

esasen yargılaması devam eden FETÖ-PDY dosyalarına ilişkin asıl dosyayı etkileyebilecek ve ceza yargılamasının akamete uğramasına neden olabilecek, CMK'nın 141.maddesi uyarınca açılan tazminat davalarında tartışılması mümkün olmayan konuların yargılama aşamasında tartışılmasına yol açacak talebin de başlı başına reddi gerekmekte ise de; yine de dosyada yapılan incelemede açıklandığı gibi CMK'nın 141. maddesi uyarınca tazminat istemini hak edebilecek hiçbir hukuki ihlal veya hukuka aykırılık tespit edilemediğinden davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince reddedilen davada, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE VE KARAR

Tazminat talebinin dayanağı olan İstanbul 24. Ağır Ceza Mahkemesinin 2018/150 Esas, 2020/282 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan mahkumiyetine karar verildiği, kararın henüz kesinleşmediği UYAP'tan yapılan kontrol sonucu anlaşılmıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, davacı vekilinin sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak;

5271 sayılı Kanunun tazminat istemenin koşulları başlığını taşıyan 142. maddesinde. “Karar veya hükümlerin kesinleştiğinin ilgilisine tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde karar veya hükümlerin kesinleşme tarihini izleyen bir yıl içinde tazminat isteminde” bulunulabileceği hükme bağlanmıştır.

Ancak asıl davanın sonucuna bağlı olmayan ve asıl davada verilecek kararları etkilemeyecek talepler yönünden mutlaka davanın esasıyla ilgili verilen karar veya hükmün kesinleşmesi zorunlu değildir.

Tazminat talebinin dayanağı olan ceza soruşturmasında davacının kanunda belirtilen koşullar dışında yakalanan, tutuklanan ve tutukluluğunun devamına karar verilen, kanuni gözaltı süresi içerisinde hâkim önüne çıkarılmayan, kanuna uygun olarak tutuklandığı hâlde makul sürede yargılama mercii huzuruna çıkarılmayan ve bu süre içinde hakkında hüküm verilmeyen, hakkındaki arama kararı ölçüsüz bir şekilde gerçekleştirilen, yakalama, adli kontrol veya tutuklama işlemine karşı Kanunda öngörülen başvuru imkânlarından yararlandırılmayan nedenlerine dayanarak CMK'nın 141/1-a,b,d,i ve k bentlerine dayanarak tazminat talebinde bulunduğu anlaşılmıştır.

Davacının belirtilen kanun maddelerine dayanarak tazminat talebi ile ilgili olarak asıl davada hüküm verilmesinin veya verilen hükmün kesinleşmesinin beklenmesine gerek bulunmadığı, zira bu hususa ilişkin tazminat taleplerinin asıl davanın sonucunu etkileyici veya asıl davanın sonucuna bağlı olmadığından davacının talepleri hakkında ilgili delillerin toplanarak ve davacının belirtilen iddialarına yönelik yargılama dosyasının Yargıtay denetimine elverişli olacak şekilde dosya arasına alınarak tutukluluk incelemelerinin yasal düzenlemelere aykırı olarak yapıldığı yahut tutukluluk incelemelerinde ya da makul sürede yargılama mercii huzuruna

çıkarılmada yasal sürenin aşıldığının kabulü halinde davacı lehine makul bir tazminata hükmolunması gerektiği gözetilmeden ve gerekçeli kararda CMK'nın 141/1-a,b,d,i ve k bentlerinde belirtilen koşulların oluşup oluşmadığına ilişkin her bir talep yönünden gerekçelendirme yapılmadan eksik araştırma ve yetersiz gerekçeyle yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi,

Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,