Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2022/5875 K.2024/6801

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

İlk Derece Mahkemesince, davacı vekilinin haksız gözaltı ve tutukluluk tedbiri nedeniyle 150,000 TL maddi ve 150,000 TL manevi tazminatın yakalama/gözaltı tarihinden işleyecek yasal faizi ile ödenmesine ilişkin talebinin reddine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca davacı vekilinin temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz sebepleri; mahkemenin gerekçesinde belirttiği davanın sonucu beklenilerek karar verilmesi gerektiğine, mükerrer dava olduğuna, davanın reddinin hukuka aykırı olduğuna davanın kabulü gerektiğine ilişkindir.

III. DAVANIN KONUSU

İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan Nevşehir 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2019/96 Esas - 2019/384 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama suçundan 12/12/2018-16/05/2019 tarihleri arasında 156 gün gözaltı/tutuklu kaldığı, yapılan yargılama neticesinde "sanık Şahin'in sabit olan kullanmak amacıyla uyuşturucu madde bulundurma ve kullanma suçu olan 12/12/2018 tarihli bu eylemini Nevşehir Cumhuriyet Başsavcılığının 10/10/2018 tarihli 2018/2532 soruşturma ve 2018/119 karar sayılı Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi Kararının erteleme süresi zarfında işlediği,

TCK'nun 191/5 maddesi gereği erteleme süresi zarfında işlenen iddianameye konu eylemin TCK'nın 191/4 maddesi gereği ihlal nedeni sayıldığı, ayrı bir soruşturma ve kovuşturma konusu yapılamayacağı ve bu durumun da "kovuşturma şartı" olduğu anlaşıldığından sanık Şahin hakkındaki kamu davasının değişen suç vasfına göre kovuşturma şartının gerçekleşmemesi nedeniyle TCK’nun 191/4-b,

191/5 ve CMK’nun 223/8.maddeleri gereğince düşürülmesine karar verilerek sanık Şahin'in erteleme süresi içerisinde suç işlediğinden karar kesinleştiğinde bir suretinin ihbar mahiyetinde Nevşehir Cumhuriyet Başsavcılığının 10/10/2018 tarihli 2018/2532 soruşturma ve 2018/119 karar sayılı Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi Kararına ilişkin soruşturma dosyasına gönderilmesine karar verilmiştir." şeklindeki gerekçe ile sanığın eyleminin "kullanmak amacıyla uyuşturucu madde bulundurma ve kullanma" suçu kapsamında kaldığından ve kovuşturma şartı gerçekleşmediğinden davacı hakkında açılan kamu davasının düşmesine karar verildiği,

ceza davasında sanık sıfatıyla yer alan davacının dosya kapsamındaki eylemiyle alakalı olarak Mahkemece, Nevşehir Cumhuriyet Başsavcılığının 10/10/2018 tarihli 2018/2532 soruşturma ve 2018/119 karar sayılı Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi Kararına ilişkin soruşturma dosyasına ihbarda bulunulmuş olup, bu ihbar üzerine Nevşehir 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 2019/829 Esas sayılı dosyasıyla açılan dava dosyası halen derdesttir.

Dolayısıyla sanığın tutuklu kaldığı eylemine ilişkin hukuki ve cezai sorumluluğunun devam ettiği, 5271 Sayılı CMK'nın 141 vd. maddelerinde yer verilen tazminat şartlarının oluşmadığı, her ne kadar sanığın ikinci eylemi ihlal kapsamında değerlendirilecek ise de, bu eyleme de hukuki ve cezai sonuç bağlandığı ve bu eylemi nedeniyle ihbar olunması üzerine davacı hakkında asliye ceza mahkemesinde yargılamanın devam ettiği,

b,u haliyle sanığın kendisine uygulanan koruma tedbiri nedeniyle tazminat istemine başvurabilmesi için Nevşehir 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 2019/829 Esas sayılı dosyasının sonucunun beklenmesi ve buradan çıkacak karara göre tutuklamanın haksız olup olmadığının değerlendirilmesi gerektiği ve davacı hakkında verilen düşme kararının mevzuatta tazminat istenebilecek hal kapsamında değerlendirilmediği anlaşıldığından yasal şartları taşımayan davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince reddedilen davada, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE VE KARAR

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, davacı vekilinin sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak;

5271 sayılı CMK'nın 144/1-c maddesinde genel veya özel af, şikâyetten vazgeçme, uzlaşma gibi nedenlerle hakkında kovuşturmaya yer olmadığına veya davanın düşmesine karar verilen veya kamu davası geçici olarak durdurulan veya kamu davası ertelenen veya düşürülen kişilerin tazminat isteyemeyeceğinin belirtildiği, tazminat istemeyecek hallerin belirlenmesine ilişkin nedenlerin niteliği dikkate alındığında, bu hallerin, suçun işlenmesi sonrası değişen taraf iradelerine ya da devletin tasarruflarına dayalı olarak, sanığa ceza verilmemesini öngören kurumlar olduğu,

belirtilen maddede, kovuşturma şartının gerçekleşmemesi davanın düşmesine karar verilmesi halinde, tazminat istenemeyeceğine dair açık bir düzenleme bulunmadığı gibi kovuşturma şartının gerçekleşmemesi halinde düşme kararı verilmesi durumunda, bu hususun, dosyanın tarafı olan sanığın eylemlerinden kaynaklanmaması halinde, haksız yere gözaltında veya tutuklu kalan taraf lehine uğranıldığı iddia edilen maddi ve manevi zarar için makul bir tazminata hükmedilmesi gerektiği;

Bu kapsamda, incelenen dosyada; tazminat davasına dayanak teşkil eden ceza dosyası kapsamında davacı hakkında uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama suçundan 12/12/2018-16/05/2019 tarihleri arasında 155 gün gözaltı/tutuklu kaldığı, davacı hakkında, gözaltında ve tutuklu kaldığı uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama suçundan cezalandırılması istemi ile kamu davası açıldığı, yapılan yargılama sonunda davacının eyleminin kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçunu oluşturduğu,

5237 sayılı Kanun'un 191/5. maddesinde yer alan "Erteleme süresi zarfında kişinin kullanmak için tekrar uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması, dördüncü fıkra uyarınca ihlal nedeni sayılır ve ayrı bir soruşturma ve kovuşturma konusu yapılmaz." şeklindeki düzenleme uyarınca kovuşturma şartının gerçekleşmemesi nedeniyle davanın CMK'nın 223/8. maddesi gereğince düşmesine karar verildiği,

tutuklama işleminin tabi olduğu 5271 sayılı CMK'da, kovuşturma şartının gerçekleşmemesi sebebiyle düşme kararı verilmesi halinde tazminata hükmedilemeyeceğine ilişkin açık bir düzenleme bulunmaması karşısında, tutuklu kaldığı halde beraatine karar verilen kişiler hakkında takdir edilen maddi ve manevi tazminat miktarı kadar olmasa da, davacı lehine uğranıldığı iddia edilen zarara ilişkin makul bir maddi ve manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği gözetilmeden, davanın reddine dair yazılı şekilde hüküm tesisi,

Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğnameye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,